Khi nào viễn thị cần mổ và những điều kiện cần biết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Viễn thị là tật khúc xạ khiến mắt gặp khó khăn khi quan sát các vật ở cự ly gần và có thể gây mỏi mắt, đau đầu khi nhìn xa trong thời gian dài. Khi việc đeo kính gọng hoặc kính áp tròng gây ra nhiều bất tiện trong công việc và sinh hoạt, câu hỏi khi nào viễn thị cần mổ trở thành mối quan tâm của rất nhiều người.
Phẫu thuật viễn thị chỉ được chỉ định khi người bệnh từ đủ 18 tuổi trở lên, độ khúc xạ đã ổn định và cấu trúc mắt đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn an toàn y khoa. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp các thông tin y khoa cần thiết về thời điểm nên phẫu thuật, các điều kiện sàng lọc bắt buộc và những phương pháp mổ mắt phổ biến hiện nay.
Khi nào viễn thị cần mổ là gì?
Viễn thị là tình trạng quang học mà các tia sáng đi vào mắt hội tụ ở phía sau võng mạc thay vì hội tụ ngay trên võng mạc khi mắt ở trạng thái nghỉ. Tình trạng này thường xuất phát từ việc trục nhãn cầu quá ngắn hoặc công suất khúc xạ của giác mạc và thể thủy tinh quá yếu. Người bị viễn thị thường phải điều tiết mắt liên tục để nhìn rõ, dẫn đến các biểu hiện như mờ mắt khi nhìn gần, nhức mắt, mỏi mắt và đau đầu vùng trán. Ở mức độ nhẹ, người trẻ tuổi có thể tự bù trừ nhờ khả năng điều tiết mạnh mẽ của thể thủy tinh. Tuy nhiên, khi độ viễn thị tăng cao hoặc khi tuổi tác tăng dần làm giảm khả năng điều tiết, việc can thiệp bằng các biện pháp quang học hoặc phẫu thuật trở nên cần thiết để khôi phục thị lực thoải mái.
Những trường hợp viễn thị được cân nhắc phẫu thuật
Phẫu thuật khúc xạ không phải là chỉ định bắt buộc cho mọi trường hợp viễn thị. Người bệnh thường được xem xét can thiệp ngoại khoa khi đáp ứng đủ các tiêu chí quan trọng. Tiêu chí đầu tiên là độ tuổi từ đủ 18 tuổi trở lên, thời điểm cấu trúc nhãn cầu và độ khúc xạ đã tương đối ổn định. Tiêu chí thứ hai là độ viễn thị không tăng quá 0,5 diop trong vòng tối thiểu 6 tháng đến 1 năm. Ngoài ra, phẫu thuật là giải pháp thích hợp cho những người có độ viễn thị từ trung bình đến nặng gây cản trở công việc, sinh hoạt hàng ngày hoặc những ai thường xuyên gặp bất tiện, dị ứng khi sử dụng kính gọng và kính áp tròng. Nhu cầu cá nhân về việc cải thiện thị lực để phục vụ các nghề nghiệp đặc thù cũng là động lực lớn để cân nhắc phẫu thuật.
Điều kiện y khoa bắt buộc để thực hiện mổ viễn thị
Để một ca phẫu thuật mắt diễn ra an toàn và đạt hiệu quả tối ưu, cấu trúc giải phẫu của mắt phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe. Giác mạc của người bệnh phải có độ dày đủ an toàn và không mắc các bệnh lý thoái hóa như giác mạc chóp. Mắt không được trong tình trạng viêm nhiễm cấp tính như viêm kết mạc, viêm giác mạc hay viêm màng bồ đào. Người mắc các bệnh lý đáy mắt nặng, đục thể thủy tinh tiến triển hoặc tăng nhãn áp chưa kiểm soát thường không đủ điều kiện phẫu thuật khúc xạ laser. Bên cạnh đó, người bệnh cần có sức khỏe toàn thân ổn định, không mắc các bệnh tự miễn hệ thống như lupus ban đỏ hoặc xơ cứng bì. Phụ nữ mang thai hoặc đang trong thời kỳ cho con bú cũng cần hoãn can thiệp.
Các phương pháp phẫu thuật viễn thị phổ biến hiện nay
Hiện nay có nhiều phương pháp can thiệp hiện đại nhằm điều chỉnh tật viễn thị tùy theo độ khúc xạ và đặc điểm mắt. Phổ biến nhất là nhóm phẫu thuật laser trên giác mạc như Femto-Lasik hoặc PRK, giúp định hình lại độ cong giác mạc để ánh sáng hội tụ chính xác trên võng mạc. Đối với những người có độ viễn thị quá cao hoặc giác mạc mỏng không thể can thiệp laser, phương pháp đặt thấu kính nội nhãn Phakic là lựa chọn thay thế hiệu quả mà vẫn bảo tồn thể thủy tinh tự nhiên. Với những người viễn thị lớn tuổi kèm theo tình trạng lão thị hoặc chớm đục thể thủy tinh, phẫu thuật thay thể thủy tinh nhân tạo đa tiêu cự có thể giải quyết đồng thời cả tật khúc xạ lẫn nguy cơ giảm thị lực do tuổi tác.
Chăm sóc và phục hồi thị lực sau phẫu thuật viễn thị
Quá trình chăm sóc sau mổ đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ kết quả thị lực và ngăn ngừa biến chứng. Trong những tuần đầu sau can thiệp, người bệnh cần tuân thủ tuyệt đối việc nhỏ thuốc kháng sinh, kháng viêm và nước mắt nhân tạo theo đúng hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa mắt. Cần tránh dụi mắt, tránh để nước bẩn hoặc hóa chất dính vào mắt trong sinh hoạt hàng ngày. Người bệnh nên hạn chế làm việc liên tục với màn hình máy tính, điện thoại để tránh mỏi mắt và khô mắt quá mức. Đeo kính bảo hộ khi ra ngoài giúp che chắn bụi bẩn và tia cực tím. Việc tái khám định kỳ theo các mốc 1 ngày, 1 tuần, 1 tháng và 6 tháng là bắt buộc để theo dõi tiến trình hồi phục.
Lưu ý an toàn
Phẫu thuật khúc xạ không thể loại bỏ nguy cơ mắc các bệnh lý mắt khác trong tương lai như đục thể thủy tinh, tăng nhãn áp hay thoái hóa điểm vàng. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý ngừng thuốc nhỏ mắt hoặc dùng thuốc ngoài đơn chỉ định sau phẫu thuật. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như mắt đau nhức dữ dội, đỏ mắt tăng dần hoặc thị lực suy giảm đột ngột, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám cấp cứu.
Tóm tắt
Phẫu thuật viễn thị là quyết định y khoa cần dựa trên thăm khám chuyên sâu và tình trạng khúc xạ thực tế của từng cá nhân. Việc hiểu rõ khi nào viễn thị cần mổ giúp người bệnh chuẩn bị tâm lý và lựa chọn thời điểm thích hợp. Bạn nên đến các bệnh viện mắt uy tín để được bác sĩ chuyên khoa tư vấn phương pháp tối ưu nhất.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Người dưới 18 tuổi bị viễn thị có mổ được không?
Viễn thị nhẹ dưới 18 tuổi thường không cần phẫu thuật vì mắt vẫn đang trong quá trình phát triển khúc xạ. Khả năng điều tiết tự nhiên của mắt trẻ em còn rất tốt, do đó đeo kính gọng kết hợp theo dõi định kỳ là giải pháp an toàn và hiệu quả nhất.
Độ viễn thị cần ổn định trong bao lâu thì mới đủ điều kiện mổ?
Bác sĩ thường yêu cầu độ khúc xạ của mắt không thay đổi quá 0,5 diop trong vòng ít nhất 6 tháng đến 1 năm liên tục trước ngày phẫu thuật. Điều này giúp hạn chế nguy cơ tái cận hoặc tái viễn sau khi can thiệp.
Mắt bị nhược thị do viễn thị có mổ được không?
Mổ khúc xạ chỉ can thiệp điều chỉnh công suất quang học ở giác mạc hoặc thể thủy tinh, không thể hồi phục hoàn toàn thị lực nếu mắt đã bị nhược thị sâu từ nhỏ. Người bệnh cần được bác sĩ đánh giá kỹ chức năng thị giác trước khi mổ.
Phẫu thuật viễn thị có để lại tác dụng phụ không?
Sau mổ, người bệnh có thể gặp hiện tượng khô mắt, chói sáng nhẹ hoặc nhìn thấy hào quang quanh nguồn sáng vào ban đêm. Những triệu chứng này thường giảm dần sau vài tuần đến vài tháng khi bề mặt giác mạc ổn định.
Viễn thị có khả năng tái phát sau khi phẫu thuật không?
Tái viễn thị hoàn toàn có thể xảy ra nếu độ khúc xạ chưa thực sự ổn định trước mổ hoặc do mắt tiếp tục thoái hóa tự nhiên theo tuổi tác. Khám mắt định kỳ sau mổ là cách tốt nhất để theo dõi và can thiệp kịp thời.
