Khi nào cần nội soi đại tràng và cần chuẩn bị những gì?

Nội soi đại tràng là gì?

Nội soi đại tràng là kỹ thuật y khoa sử dụng dây soi mềm chuyên dụng đi qua hậu môn, trực tràng và tiến sâu vào toàn bộ khung đại tràng cho đến manh tràng và đoạn cuối hồi tràng. Hình ảnh từ đầu camera được truyền trực tiếp lên màn hình độ phân giải cao giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng viêm, loét, polyp, dị dạng mạch máu hoặc khối u trong lòng ruột già.

Khi phát hiện các tổn thương nghi ngờ, bác sĩ có thể đồng thời lấy mẫu mô để làm xét nghiệm sinh thiết giải phẫu bệnh hoặc tiến hành can thiệp cầm máu, cắt polyp ngay trong lúc soi. Để thủ thuật đạt hiệu quả chẩn đoán cao nhất, lòng đại tràng cần phải được làm sạch hoàn toàn khỏi phân và dịch đọng trước thời điểm thăm khám.

Các trường hợp có triệu chứng cảnh báo cần chỉ định nội soi đại tràng

Nội soi đại tràng được chỉ định khi người bệnh xuất hiện các triệu chứng tiêu hóa kéo dài mà không rõ nguyên nhân. Những dấu hiệu phổ biến bao gồm đi ngoài ra máu tươi hoặc phân đen, thay đổi thói quen đại tiện như táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài nhiều tuần, đau quặn bụng âm ỉ vùng hạ vị và sụt cân không rõ lý do. Ngoài ra, người bị thiếu máu thiếu sắt chưa rõ căn nguyên cũng cần được nội soi để tìm điểm chảy máu tiềm ẩn trong đường ruột. Bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa sẽ đánh giá tổng thể triệu chứng lâm sàng để quyết định thời điểm thực hiện thủ thuật phù hợp.

Nội soi đại tràng định kỳ nhằm tầm soát và phòng ngừa ung thư

Bên cạnh các trường hợp có triệu chứng, nội soi đại tràng còn là phương pháp tầm soát ung thư đại trực tràng quan trọng cho người hoàn toàn khỏe mạnh. Những người từ bốn mươi lăm tuổi trở lên được khuyến cáo nên thực hiện tầm soát định kỳ. Đối tượng có tiền sử gia đình mắc ung thư đại tràng, polyp đại tràng hoặc bản thân từng mắc viêm loét đại tràng mạn tính cần bắt đầu tầm soát ở độ tuổi sớm hơn theo chỉ dẫn y khoa. Việc phát hiện sớm và cắt bỏ polyp tiền ung thư qua nội soi giúp giảm đáng kể nguy cơ tiến triển thành ác tính.

Điều chỉnh chế độ ăn uống những ngày trước khi nội soi đại tràng

Chế độ ăn uống trước nội soi ảnh hưởng trực tiếp đến độ sạch của lòng ruột già. Trước ngày nội soi từ hai đến ba ngày, người bệnh nên ưu tiên các loại thức ăn ít chất xơ, dễ tiêu hóa như cháo trắng, súp thịt nạc, bánh mì trắng và trứng. Cần tránh các loại rau củ nhiều xơ, hoa quả có hạt nhỏ như thanh long, ổi, cà chua và không sử dụng đồ uống có màu đỏ, tím hoặc nước ngọt có gas vì dễ gây nhầm lẫn với tổn thương xuất huyết trên niêm mạc ruột. Trong ngày chuẩn bị, người bệnh chủ yếu dùng thức ăn lỏng và nước lọc trong suốt.

Quy trình uống thuốc làm sạch ruột và chuẩn bị trước thủ thuật

Làm sạch đại tràng bằng dung dịch thuốc nhuận tràng chuyên dụng là bước chuẩn bị then chốt. Người bệnh sẽ được nhân viên y tế hướng dẫn uống thuốc làm sạch ruột vào buổi tối trước ngày soi hoặc chia liều vào buổi tối và sáng sớm ngày soi. Thuốc sẽ kích thích đi ngoài nhiều lần cho đến khi nước phân trong và không còn cặn. Ngoài ra, người bệnh cần thông báo đầy đủ với bác sĩ về các loại thuốc đang sử dụng, đặc biệt là thuốc chống đông máu, thuốc điều trị đái tháo đường hoặc tim mạch, để được hướng dẫn tạm ngưng hoặc điều chỉnh liều an toàn.

Lưu ý an toàn

Nội soi đại tràng nhìn chung an toàn nhưng vẫn có tỷ lệ nhỏ xảy ra tai biến như trúng phản xạ phế vị, chảy máu sau sinh thiết hoặc thủng ruột. Người bệnh cần báo ngay cho cơ sở y tế nếu bị đau bụng dữ dội, sốt cao, đi ngoài ra nhiều máu sau khi về nhà. Tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc chống đông hay thuốc tim mạch mà không có chỉ định từ bác sĩ.

Tóm tắt

Nội soi đại tràng là kỹ thuật thăm dò chức năng và chẩn đoán hình ảnh thiết yếu giúp phát hiện sớm các tổn thương đường ruột. Việc tuân thủ hướng dẫn chuẩn bị làm sạch ruột đóng vai trò quyết định đến độ chính xác và an toàn của thủ thuật. Người bệnh nên chủ động trao đổi với bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa để có kế hoạch tầm soát và chuẩn bị phù hợp nhất.