Khi nào cần chích nhọt ống tai ngoài và cách xử trí

Chích nhọt ống tai ngoài là gì?

Nhọt ống tai ngoài là tình trạng nhiễm trùng khu trú ở nang lông hoặc tuyến bã thuộc một phần ba ngoài của ống tai, vị trí duy nhất có cấu trúc sụn và lông. Bệnh thường do vi khuẩn Staphylococcus aureus xâm nhập qua các tổn thương vi thể trên da khi ngoáy tai hoặc do môi trường ẩm ướt kéo dài.

Khác với các vùng da khác trên cơ thể, da ống tai ngoài rất mỏng và liên kết chặt chẽ với lớp sụn bên dưới. Khi phản ứng viêm xuất hiện, áp lực tăng cao nhanh chóng trong khoang kín gây đau nhức dữ dội, đau tăng lên khi nhai, nói hoặc khi kéo nhẹ vành tai. Bệnh có thể tự thoái lui nếu được điều trị nội khoa sớm, nhưng cũng có thể tiến triển thành ổ mủ căng tức đòi hỏi can thiệp ngoại khoa để dẫn lưu.

Nguyên nhân gây đau nhức dữ dội khi bị nhọt ống tai ngoài

Nhọt ống tai ngoài thực chất là tình trạng viêm nhiễm khu trú ở nang lông hoặc tuyến bã nhờn thuộc phần sụn của ống tai ngoài, thường do vi khuẩn tụ cầu vàng gây ra. Khi vi khuẩn xâm nhập qua các vết trầy xước nhỏ do thói quen ngoáy tai hoặc đọng nước bẩn, một ổ viêm nhiễm cấp tính sẽ hình thành.

Do lớp da ống tai rất mỏng và dính chặt vào màng sụn bên dưới, bất kỳ phản ứng viêm sưng nào cũng tạo ra áp lực rất lớn lên các đầu mút thần kinh. Điều này lý giải vì sao một nốt nhọt rất nhỏ trong lỗ tai lại có thể gây nên cơn đau nhức dữ dội, đau giật theo nhịp mạch và lan lên nửa đầu, khiến người bệnh gặp khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày.

Thời điểm bác sĩ chỉ định chích nhọt ống tai ngoài

Thủ thuật chích nhọt ống tai ngoài chỉ được chỉ định khi ổ viêm đã bước vào giai đoạn hóa mủ hoàn toàn. Dấu hiệu nhận biết là khối viêm khu trú rõ, sờ thấy mềm ở trung tâm, da bên ngoài căng bóng và có điểm mủ trắng hoặc vàng nhạt nổi rõ. Lúc này, việc dùng thuốc đơn thuần khó giải quyết nhanh ổ mủ ứ đọng.

Chỉ định can thiệp cũng được bác sĩ tai mũi họng đưa ra khi người bệnh đau nhức quá mức, dùng thuốc giảm đau thông thường không đỡ, hoặc khối nhọt sưng to gây bít tắc hoàn toàn cửa tai làm giảm sức nghe tạm thời. Việc rạch tháo mủ kịp thời sẽ giải phóng áp lực nội mô, giúp bệnh nhân giảm đau tức thì và tạo điều kiện cho mô hạt nhanh hồi phục.

Trường hợp chưa cần rạch chích mủ ống tai ngoài

Trong giai đoạn đầu khi nhọt mới hình thành, biểu hiện chỉ là vùng da ống tai đỏ, phù nề cứng và chưa có điểm mềm hóa mủ, bác sĩ sẽ không chỉ định chích rạch. Việc can thiệp ngoại khoa quá sớm khi ổ viêm chưa gom mủ có thể làm tổn thương lan rộng và gia tăng nguy cơ nhiễm trùng máu.

Ở giai đoạn sưng viêm này, hướng xử trí nội khoa là ưu tiên hàng đầu. Bác sĩ thường chỉ định kháng sinh toàn thân, thuốc chống viêm giảm phù nề, kết hợp giảm đau và đặt bấc thấm dung dịch sát khuẩn hoặc kháng sinh tại chỗ. Người bệnh cần kiên trì dùng thuốc theo đơn và tái khám định kỳ để theo dõi diễn tiến của khối sưng.

Quy trình xử trí rạch tháo mủ an toàn tại cơ sở y tế

Quy trình chích rạch tháo mủ phải được thực hiện trong môi trường y tế vô khuẩn bởi bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng. Bác sĩ sẽ tiến hành làm sạch ống tai, gây tê tại chỗ để giảm cảm giác khó chịu cho người bệnh, sau đó dùng dụng cụ chuyên dụng rạch một đường nhỏ giải phóng toàn bộ dịch mủ và mô hoại tử.

Sau khi hút sạch mủ, bác sĩ có thể đặt một đoạn bấc nhỏ dẫn lưu tẩm dung dịch sát khuẩn để ngăn miệng vết rạch khép lại quá sớm. Thao tác này đòi hỏi sự chuẩn xác tuyệt đối nhằm tránh làm rách da diện rộng, tổn thương sụn vành tai hoặc chạm vào màng nhĩ sâu bên trong ống tai.

Chăm sóc và bảo vệ tai sau khi chích rạch nhọt

Sau can thiệp rạch nhọt, việc chăm sóc tai đóng vai trò quyết định đến tốc độ lành thương và ngăn ngừa tái phát. Người bệnh cần giữ cho ống tai luôn khô ráo, tuyệt đối không để nước, dầu gội hay xà phòng lọt vào tai khi tắm rửa. Có thể dùng bông gòn sạch che nhẹ cửa tai khi gội đầu nhưng không được nhét quá sâu.

Bên cạnh đó, người bệnh cần tuân thủ uống thuốc kháng sinh và thuốc giảm đau theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa, không tự ý ngưng thuốc khi thấy giảm đau. Tuyệt đối không dùng tăm bông, que nhọn hay ngón tay để ngoáy, lau chùi vào vết rạch trong suốt thời gian hồi phục để tránh đưa vi khuẩn mới vào tai.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không tự ý dùng kim, tăm nhọn hoặc tay để chích nặn nhọt ống tai ngoài tại nhà vì nguy cơ nhiễm trùng lan vào xương chũm hoặc viêm sụn vành tai gây biến dạng tai. Mọi thủ thuật can thiệp ngoại khoa phải do bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng thực hiện trong điều kiện vô khuẩn. Người bệnh không tự ý mua thuốc nhỏ tai chứa kháng sinh hoặc cồn khi chưa có chỉ định y khoa.

Tóm tắt

Nhọt ống tai ngoài là bệnh lý tai mũi họng phổ biến nhưng tiềm ẩn nhiều biến chứng nếu xử trí sai cách. Thủ thuật rạch chích mủ chỉ nên được chỉ định và thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng khi ổ nhọt đã hóa mủ rõ rệt. Người bệnh tuyệt đối không tự ý nặn bóp hay ngoáy sâu vào tai để tránh nhiễm trùng lan rộng.