Khi bị đau mắt đỏ nên làm gì để nhanh khỏi?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ hay viêm kết mạc là tình trạng viêm lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng của nhãn cầu và mặt trong mi mắt. Tình trạng này khiến mắt bị đỏ ửng, cộm xốn, chảy nước mắt liên tục và tiết nhiều dử ghèn, gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt thường ngày.
Để mắt nhanh hồi phục và hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng, việc nắm rõ các bước chăm sóc ban đầu tại nhà là vô cùng cần thiết. Chăm sóc mắt đúng khoa học bao gồm giữ vệ sinh bờ mi, giảm bớt áp lực điều tiết và tránh các thói quen sai lầm có thể gây tổn thương giác mạc.
Bị đau mắt đỏ nên làm gì là gì?
Đau mắt đỏ là thuật ngữ thường dùng để chỉ bệnh lý viêm kết mạc cấp. Nguyên nhân phổ biến nhất bắt nguồn từ các loại virus đường hô hấp như adenovirus hoặc vi khuẩn, ngoài ra còn có thể do dị ứng phấn hoa, bụi mịn hoặc kích ứng hóa chất. Khi kết mạc bị viêm, các mạch máu nhỏ li ti tại đây giãn nở khiến tròng trắng mắt có màu hồng nhạt hoặc đỏ rực. Người bệnh thường cảm thấy như có hạt cát cộm trong mắt, mi mắt sưng nhẹ, ngứa ngáy và ra nhiều dử mắt sau khi ngủ dậy. Bệnh thường lành tính và tự khỏi sau một đến hai tuần nếu người bệnh chăm sóc đúng cách, nhưng nếu xử trí sai lầm hoặc tự ý dùng thuốc bừa bãi có thể dẫn đến viêm loét giác mạc hoặc suy giảm thị lực kéo dài.
Vệ sinh mắt hằng ngày bằng nước muối sinh lý chuyên dụng
Vệ sinh mắt đúng cách là bước quan trọng hàng đầu giúp loại bỏ bớt dịch tiết, ghèn rỉ và giảm cảm giác khó chịu. Người bệnh nên sử dụng nước muối sinh lý natri clorid 0,9% chuyên dụng cho mắt để nhỏ rửa từ ba đến năm lần mỗi ngày. Trước khi vệ sinh, cần rửa tay thật sạch bằng xà phòng sát khuẩn. Khi lau dịch mắt, hãy dùng gạc y tế vô trùng hoặc khăn giấy mềm dùng một lần cho từng bên mắt, lau nhẹ nhàng từ khóe mắt trong ra đuôi mắt ngoài.
Tuyệt đối không dùng chung một miếng gạc hoặc khăn lau cho cả hai bên mắt vì rất dễ làm lây lan mầm bệnh từ mắt đau sang mắt lành. Đầu lọ nước muối hoặc lọ thuốc nhỏ mắt không được chạm trực tiếp vào lông mi hay kết mạc mắt nhằm tránh làm nhiễm bẩn dung dịch còn lại trong lọ.
Chườm mát làm dịu cảm giác cộm rát và giảm phù nề mi mắt
Triệu chứng sưng nề mi mắt và cộm xốn thường gây bức bối nhiều trong những ngày đầu phát bệnh. Phương pháp chườm mát có thể hỗ trợ co mạch nhẹ, làm dịu phản ứng viêm tại chỗ và mang lại cảm giác dễ chịu tức thì. Người bệnh có thể dùng một chiếc khăn sạch bọc ngoài túi chườm gel lạnh hoặc gạc y tế thấm nước mát sạch đặt nhẹ lên mi mắt nhắm lại trong khoảng mười đến mười lăm phút.
Mỗi bên mắt cần sử dụng một khăn hoặc túi chườm riêng biệt để ngăn ngừa lây nhiễm chéo. Không nên chườm đá quá lạnh trực tiếp lên bề mặt mi mắt vì vùng da quanh mắt rất mỏng manh và nhạy cảm. Tránh áp dụng các biện pháp xông hơi nóng vì nhiệt độ cao có thể làm mạch máu giãn nở mạnh hơn, gây sưng phù nề và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Tạo thời gian cho mắt nghỉ ngơi và hạn chế điều tiết quá mức
Khi kết mạc đang bị viêm, mắt trở nên rất nhạy cảm với ánh sáng và dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi nếu phải điều tiết liên tục. Người bệnh cần giảm bớt thời gian tiếp xúc với các thiết bị điện tử như điện thoại di động, máy vi tính và tivi. Nếu tính chất công việc bắt buộc phải dùng màn hình, hãy áp dụng quy tắc nghỉ ngơi ngắt quãng, cứ sau hai mươi phút nhìn màn hình thì nhắm mắt thư giãn hoặc nhìn xa khoảng hai mươi giây.
Bên cạnh đó, việc ngủ đủ giấc từ bảy đến tám tiếng mỗi ngày sẽ tạo điều kiện thuận lợi để mô mắt tự phục hồi tổn thương. Khi đi ra ngoài trời, người bệnh nên đeo kính râm có khả năng chống tia cực tím để bảo vệ mắt khỏi ánh nắng chói chang, gió bụi và các tác nhân gây kích ứng từ môi trường xung quanh.
Cách ly đồ dùng cá nhân và kiểm soát lây lan sang người xung quanh
Đau mắt đỏ, đặc biệt là thể do virus adenovirus gây ra, có khả năng lây lan rất nhanh trong cộng đồng thông qua tiếp xúc dịch tiết. Người bệnh cần sử dụng riêng hoàn toàn các vật dụng cá nhân như khăn mặt, khăn tắm, gối, chăn và thau giặt. Quần áo và vỏ gối nên được giặt giũ thường xuyên và phơi khô dưới ánh nắng mặt trời để khử khuẩn.
Thói quen đưa tay lên dụi mắt cần được loại bỏ triệt để vì lực ma sát sẽ làm xước giác mạc, đồng thời phát tán mầm bệnh lên các bề mặt dùng chung như tay nắm cửa, bàn phím và điện thoại. Sau mỗi lần chạm vào vùng mắt hay nhỏ mắt, cần rửa tay cẩn thận bằng xà phòng hoặc dung dịch cồn sát khuẩn để bảo vệ các thành viên khác trong gia đình.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa chuyên sâu. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt có chứa hoạt chất kháng sinh hoặc nhóm corticoid mà không có đơn thuốc của bác sĩ nhãn khoa. Việc lạm dụng corticoid nhỏ mắt có thể dẫn tới những biến chứng nghiêm trọng như tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể và nhiễm nấm giác mạc. Không áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng chưa kiểm chứng vì nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn rất cao.
Tóm tắt
Đau mắt đỏ là tình trạng thường gặp và phần lớn có thể tự hồi phục nếu được chăm sóc đúng cách. Người bệnh nên chú trọng việc vệ sinh mắt sạch sẽ, dành thời gian nghỉ ngơi và bảo vệ mắt cẩn thận. Tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt để bảo vệ thị lực an toàn.
Nguồn tham khảo
- Lechaschi Vrach: Management of a patient with viral conjunctivitis on an outpatient basis: a case of acute viral conjunctivitis in a patient with hay fever
- SJ Ophthalmology Africa: FACTORS LEADING TO THE PREVALENCE OF VIRAL CONJUNCTIVITIS AMONG PATIENTS RECEIVING EYE CARE SERVICES AT JINJA REGIONAL REFERRAL HOSPITAL
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bệnh đau mắt đỏ thường kéo dài bao nhiêu ngày thì khỏi?
Đau mắt đỏ do virus thường kéo dài từ bảy đến mười ngày. Nếu được chăm sóc vệ sinh tốt và không bị bội nhiễm vi khuẩn, các triệu chứng cộm rát, đỏ mắt sẽ thuyên giảm rõ rệt sau khoảng một tuần.
Có nên tự mua thuốc nhỏ mắt chứa corticoid để nhanh hết đỏ không?
Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid. Việc dùng sai thuốc có thể gây tác dụng phụ nguy hiểm như tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc làm tổn thương giác mạc nặng hơn.
Có nên xông lá trầu không hoặc đắp lá dân gian vào mắt không?
Không nên đắp lá trầu không hay xông lá cây vì phương pháp này chưa có cơ sở khoa học, hơi nóng và bụi bẩn dễ gây bỏng niêm mạc mắt hoặc dẫn đến nhiễm trùng thứ phát rất nguy hiểm.
Người bị đau mắt đỏ cần kiêng những thói quen nào?
Người bị đau mắt đỏ nên kiêng đeo kính áp tròng, không trang điểm vùng mắt, hạn chế dụi mắt và giảm thời gian nhìn màn hình điện tử để tránh làm tổn thương thêm giác mạc.
Khi nào người bị đau mắt đỏ cần đến gặp bác sĩ mắt ngay?
Người bệnh cần đi khám ngay nếu mắt đau nhức dữ dội, giảm thị lực, nhìn mờ, sợ ánh sáng gắt, chảy nhiều mủ vàng đặc hoặc triệu chứng không đỡ sau một tuần tự chăm sóc.
