Khẩu trang y tế có thể dùng tối đa bao nhiêu lần và cách dùng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Khẩu trang y tế là phương tiện bảo vệ cá nhân phổ biến giúp ngăn ngừa lây nhiễm các bệnh đường hô hấp truyền nhiễm như cúm, cảm lạnh và các hội chứng nhiễm trùng qua giọt bắn. Nhiều người có thói quen tháo khẩu trang để vào túi hoặc cất giữ nhằm tái sử dụng nhiều lần trong ngày để tiết kiệm chi phí.\n\nTuy nhiên, câu trả lời chính xác từ các chuyên gia y tế là khẩu trang y tế thông thường chỉ được dùng tối đa một lần duy nhất. Việc hiểu rõ cơ chế hoạt động, giới hạn thời gian sử dụng và những rủi ro khi dùng lại sẽ giúp bạn chủ động phòng tránh các tác nhân gây bệnh xâm nhập vào cơ thể.
Khẩu trang y tế dùng được mấy lần là gì?
Khẩu trang y tế là loại khẩu trang bảo hộ được sản xuất từ các lớp vải không dệt chuyên dụng, đóng vai trò như một màng chắn cơ học giúp ngăn cản giọt bắn dịch tiết đường hô hấp khi ho, hắt hơi hoặc giao tiếp. Chức năng cốt lõi của khẩu trang nằm ở lớp lọc trung gian có khả năng bẫy giữ bụi mịn, vi khuẩn và các tác nhân truyền nhiễm lơ lửng trong không khí nhờ cơ chế tĩnh điện và cản lọc vật lý.\n\nTheo quy chuẩn sản xuất y tế, các dòng khẩu trang này được phân loại vào nhóm vật tư y tế tiêu hao dùng một lần. Điều này đồng nghĩa với việc sản phẩm chỉ duy trì độ thông thoáng và hiệu suất lọc tối ưu trong một khoảng thời gian liên tục nhất định. Sau khi đã tháo ra khỏi mặt hoặc hết thời gian sử dụng khuyến cáo, khẩu trang y tế không còn đảm bảo được cấu trúc vô khuẩn cũng như năng lực ngăn chặn mầm bệnh ban đầu.
Số lần và thời gian sử dụng tối đa của khẩu trang y tế
Các loại khẩu trang y tế thông thường làm từ vải không dệt nhiều lớp được thiết kế để sử dụng duy nhất một lần. Thời gian khuyến cáo cho một lần đeo liên tục thường dao động từ 4 đến 8 tiếng tùy thuộc vào môi trường tiếp xúc và mức độ vận động của người sử dụng. Sau khoảng thời gian này, hơi ẩm từ hơi thở tự nhiên kết hợp với bụi bẩn bên ngoài sẽ tích tụ đáng kể trên bề mặt khẩu trang.\n\nNếu bạn làm việc trong môi trường y tế có nguy cơ lây nhiễm cao, nhiều khói bụi, hoặc môi trường phòng khám truyền nhiễm, thời gian sử dụng an toàn của một chiếc khẩu trang thường ngắn hơn. Khi khẩu trang có dấu hiệu ẩm ướt, bám bẩn hoặc có mùi khó chịu, người dùng cần chủ động thay mới ngay mà không nên chờ đến hết khung giờ tối đa. Việc kéo dài thời gian đeo quá giới hạn khuyến nghị sẽ làm suy giảm nghiêm trọng khả năng bảo vệ của sản phẩm.
Nguy cơ sức khỏe khi tái sử dụng khẩu trang y tế một lần
Cấu tạo của khẩu trang y tế thông thường bao gồm lớp ngoài chống thấm nước, lớp màng vi lọc ở giữa có tích điện tĩnh để giữ lại các hạt giọt bắn cùng vi sinh vật, và lớp trong cùng mềm mại giúp thấm hút mồ hôi. Khi tháo ra cất vào túi xách, túi quần hoặc đặt trên các bề mặt trung gian, mặt trong tiếp xúc trực tiếp với mũi miệng rất dễ bị nhiễm chéo vi khuẩn và nấm mốc từ môi trường xung quanh.\n\nNgoài ra, mặt ngoài của khẩu trang là nơi hứng trọn các giọt bắn đường hô hấp và hạt bụi lơ lửng. Khi tái sử dụng, thao tác cầm nắm thiếu cẩn thận có thể vô tình chuyển mầm bệnh từ bề mặt ngoài sang bàn tay, rồi từ tay xâm nhập vào niêm mạc mắt, mũi và miệng. Thói quen giặt lại khẩu trang bằng nước hoặc cồn cũng làm phá hủy hoàn toàn lớp vi lọc tĩnh điện, khiến chiếc khẩu trang trở nên vô tác dụng trong việc ngăn chặn virus và vi khuẩn.
Quy tắc đeo và tháo khẩu trang y tế đúng kỹ thuật
Để khẩu trang y tế phát huy tối đa công năng bảo vệ, người sử dụng cần thực hiện đúng quy trình vệ sinh. Trước khi đeo khẩu trang, cần rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay nhanh. Khi đeo, bạn cần xác định đúng mặt trong và mặt ngoài của khẩu trang, hướng thanh nẹp mũi lên trên, sau đó điều chỉnh thanh nẹp ôm sát sống mũi và kéo mép dưới bao trùm kín toàn bộ cằm.\n\nTrong suốt quá trình đeo khẩu trang, bạn tuyệt đối không dùng tay chạm vào bề mặt ngoài của khẩu trang. Nếu vô tình chạm vào, hãy rửa sạch tay ngay lập tức để khử khuẩn. Khi tháo khẩu trang, chỉ cầm vào phần dây thun đeo qua tai và gỡ nhẹ nhàng ra phía trước, không chạm vào mặt vải. Sau đó, bỏ khẩu trang vào thùng rác có nắp đậy kín và rửa lại tay sạch sẽ bằng xà phòng.
Lưu ý an toàn
Khẩu trang y tế chỉ là một phần trong các biện pháp phòng vệ đường hô hấp tổng thể. Để giảm thiểu tối đa nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh, việc đeo khẩu trang cần được kết hợp đồng thời với rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc cồn sát khuẩn, che miệng khi ho và giữ khoảng cách an toàn ở nơi đông người. Không sử dụng khẩu trang bị rách, mốc hoặc biến dạng. Người có bệnh lý hô hấp mạn tính nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế để chọn loại khẩu trang phù hợp với thể trạng hô hấp của mình.
Tóm tắt
Khẩu trang y tế chỉ phát huy tối đa tác dụng phòng ngừa bệnh lây qua giọt bắn khi được sử dụng đúng cách và tuân thủ nguyên tắc dùng một lần. Việc tái sử dụng khẩu trang y tế dùng một lần không mang lại lợi ích tiết kiệm mà còn làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn đường hô hấp. Hãy hình thành thói quen thay mới khẩu trang định kỳ và vệ sinh tay thường xuyên để bảo vệ sức khỏe cho chính mình và gia đình.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có thể giặt khẩu trang y tế bằng xà phòng để dùng lại không?
Khẩu trang y tế dùng một lần tuyệt đối không nên giặt để dùng lại. Nước, xà phòng hoặc hóa chất tẩy rửa sẽ phá hủy cấu trúc màng lọc vi lọc tĩnh điện, làm xơ sợi vải và mất hoàn toàn khả năng lọc giọt bắn cũng như vi khuẩn.
Khẩu trang y tế bị ướt hoặc ẩm có tiếp tục dùng được không?
Khi khẩu trang y tế bị dính nước mưa, mồ hôi hoặc chất lỏng sinh học, màng lọc sẽ mất điện tích và bết dính, cản trở thông khí và tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển. Bạn cần tháo bỏ cẩn thận và thay khẩu trang mới ngay lập tức.
Tháo khẩu trang ra vài phút để ăn uống rồi đeo lại có sao không?
Nếu chỉ mở ra uống nước trong vài giây, bạn có thể tạm giữ dây đeo mà không chạm mặt trong hay mặt ngoài. Tuy nhiên, nếu đã tháo rời khỏi mặt, để trên bàn hoặc cất vào túi xách, bạn nên thay một chiếc khẩu trang mới để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn.
Đeo cùng lúc hai khẩu trang y tế có tăng hiệu quả bảo vệ không?
Đeo hai khẩu trang y tế cùng lúc không làm tăng gấp đôi khả năng lọc vi khuẩn mà còn gây bí thở, cản trở lưu thông khí và dễ làm hở viền quanh mũi má. Chỉ cần một khẩu trang y tế đạt chuẩn và ôm khít khuôn mặt là đủ bảo vệ hiệu quả.
Khẩu trang y tế và khẩu trang vải khác nhau như thế nào về số lần dùng?
Khẩu trang vải kháng khuẩn có thể tái sử dụng nhiều lần sau khi giặt sạch và phơi khô theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Khẩu trang y tế thông thường làm từ vải không dệt chỉ được thiết kế cho mục đích sử dụng duy nhất một lần.
