Khẩu trang y tế có giặt được không và cách sử dụng đúng chuẩn

Khẩu trang y tế có giặt được không là gì?

Khẩu trang y tế dùng một lần thường có cấu tạo từ ba đến bốn lớp vải không dệt chuyên dụng, trong đó quan trọng nhất là lớp vi lọc thấu khí meltblown nằm ở chính giữa. Lớp vải lọc này được xử lý tích điện tĩnh để hút và giữ lại các hạt bụi mịn, vi khuẩn cũng như giọt bắn mang mầm bệnh có kích thước siêu nhỏ lơ lửng trong không khí.

Khi tiếp xúc với nước, xà phòng, nhiệt độ cao hoặc các chất tẩy rửa, lớp màng lọc tích điện này sẽ bị trung hòa điện tích và xơ rách vi thể. Điều này khiến khoảng cách giữa các sợi vải giãn rộng ra, làm mất đi khả năng cản bụi và virus. Vì vậy, việc hiểu rõ bản chất thiết kế của khẩu trang y tế giúp người dùng tránh được những sai lầm nguy hiểm trong quá trình phòng ngừa bệnh lây truyền qua đường hô hấp.

Vì sao không nên giặt khẩu trang y tế dùng một lần

Lý do lớn nhất khiến khẩu trang y tế không thể giặt sạch để tái sử dụng nằm ở cơ chế hoạt động của lớp màng lọc vi sợi. Khác với vải dệt thông thường, vải không dệt meltblown giữ hạt bụi và mầm bệnh nhờ hiệu ứng tĩnh điện chứ không đơn thuần là chặn cơ học. Khi bạn ngâm khẩu trang vào nước giặt hoặc vò bằng tay, lực ma sát cơ học sẽ làm đứt gãy các liên kết sợi mỏng manh, tạo ra các lỗ hổng lớn mắt thường khó nhận biết.

Bên cạnh đó, hóa chất trong bột giặt, nước tẩy hoặc cồn sát khuẩn sẽ làm mất hoàn toàn điện tích bề mặt của màng lọc. Nước cũng làm suy giảm lớp chống thấm bên ngoài, khiến giọt bắn từ người đối diện dễ dàng thấm thấu trực tiếp vào bên trong. Một chiếc khẩu trang y tế đã qua giặt tẩy thực chất chỉ còn giá trị như một tấm vải thưa che bụi thô, hoàn toàn mất khả năng bảo vệ đường hô hấp trước các tác nhân gây nhiễm trùng.

Nguy cơ nhiễm khuẩn khi tái sử dụng khẩu trang y tế đã giặt

Việc cố gắng làm sạch khẩu trang y tế dùng một lần bằng cách giặt phơi tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe cá nhân. Khi giặt không đúng cách, độ ẩm lưu lại trong các lớp bông ép bên trong khẩu trang tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển nhanh chóng. Đeo một chiếc khẩu trang ẩm mốc trực tiếp lên mũi miệng có thể dẫn đến viêm da tiếp xúc, dị ứng đường hô hấp hoặc bùng phát mụn trứng cá.

Hơn thế nữa, thói quen này tạo ra cảm giác an toàn giả tạo cho người sử dụng. Người đeo tin rằng chiếc khẩu trang đã sạch nên lơ là các biện pháp phòng ngừa giọt bắn khi tiếp xúc nơi đông người. Bề mặt khẩu trang đã suy giảm chất lượng lọc sẽ để lọt các loại virus gây cúm, virus hợp bào hô hấp và các tác nhân lây nhiễm nguy hiểm khác thâm nhập vào cơ thể, làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp cấp tính.

Giải pháp thay thế khi muốn sử dụng khẩu trang có thể giặt

Nếu bạn có nhu cầu sử dụng khẩu trang nhiều lần nhằm tiết kiệm chi phí hoặc bảo vệ môi trường, giải pháp an toàn và khoa học là chuyển sang các loại khẩu trang vải kháng khuẩn chuyên dụng. Khẩu trang vải kháng khuẩn đạt chuẩn thường được may từ hai đến ba lớp vải dệt kim hoặc dệt thoi có phủ lớp hoạt chất kháng khuẩn trên bề mặt sợi, cho phép giặt và phơi khô nhiều lần theo số chu kỳ khuyến cáo của nhà sản xuất.

Tuy nhiên, ngay cả với khẩu trang vải kháng khuẩn, bạn cũng cần tuân thủ hướng dẫn giặt bằng tay nhẹ nhàng với xà phòng trung tính, tránh dùng nước sôi quá nóng hoặc chất tẩy quá mạnh để bảo toàn đặc tính kháng khuẩn. Sau khoảng hai mươi đến ba mươi lần giặt tùy loại, tính năng ngăn ngừa vi khuẩn của khẩu trang vải cũng sẽ giảm sút và cần được thay mới. Trong môi trường có nguy cơ lây nhiễm cao như bệnh viện, cơ sở khám chữa bệnh, khẩu trang y tế đạt chuẩn sử dụng một lần vẫn là lựa chọn ưu tiên hàng đầu.

Hướng dẫn sử dụng và vứt bỏ khẩu trang y tế đúng cách

Để khẩu trang y tế phát huy tối đa hiệu quả bảo vệ, người dùng cần ghi nhớ các nguyên tắc sử dụng cơ bản. Khi đeo, đặt mặt sẫm màu có tính chống thấm ra ngoài, mặt sáng màu có tính hút ẩm úp vào mặt, thanh nẹp mũi hướng lên trên và bóp sát vào sống mũi. Kéo mép dưới của khẩu trang che kín cằm, đảm bảo mép khẩu trang ôm khít khuôn mặt mà không tạo khoảng hở lớn.

Trong suốt thời gian đeo, tuyệt đối tránh dùng tay sờ chạm vào bề mặt ngoài của khẩu trang để hạn chế vi khuẩn dính vào tay rồi lây sang mắt, mũi. Sau mỗi lần sử dụng hoặc khi khẩu trang bị ẩm ướt do mồ hôi, dịch tiết, cần tháo ra bằng cách cầm vào quai đeo hai bên tai. Vứt khẩu trang y tế vào thùng rác có nắp đậy kín và rửa sạch tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay nhanh ngay sau đó.

Lưu ý an toàn

Khẩu trang y tế chỉ có tác dụng bảo vệ tối ưu trong vòng một ngày hoặc tối đa bốn đến tám giờ liên tục trong môi trường sinh hoạt bình thường. Không dùng lại khẩu trang đã bẩn rách, có mùi hôi hoặc đã dính máu, dịch tiết sinh học. Tuyệt đối không hấp, sấy trong lò vi sóng, xịt cồn y tế lên khẩu trang vì cồn phá vỡ màng lọc và lò vi sóng có thể gây cháy thanh nẹp kim loại. Việc đeo khẩu trang cần kết hợp với rửa tay thường xuyên để ngăn ngừa lây nhiễm hiệu quả.

Tóm tắt

Khẩu trang y tế dùng một lần không thể giặt lại do đặc tính cấu tạo màng lọc tĩnh điện dễ bị phá hủy bởi nước và chất tẩy rửa. Để bảo vệ sức khỏe hệ hô hấp của bản thân và gia đình, hãy tuân thủ nguyên tắc sử dụng khẩu trang đúng cách, thay mới định kỳ và lựa chọn khẩu trang vải kháng khuẩn khi có nhu cầu tái sử dụng nhiều lần.