Khám phụ khoa có phát hiện được ung thư cổ tử cung không?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Khám phụ khoa thông thường bằng mắt thường và dụng cụ mỏ vịt giúp bác sĩ quan sát bề mặt cổ tử cung phát hiện các dấu hiệu viêm nhiễm polyp hoặc tổn thương dạng khối u kích thước lớn. Tuy nhiên việc khám phụ khoa thông thường đơn thuần không thể chẩn đoán chính xác ung thư cổ tử cung ở giai đoạn sớm hay phát hiện các biến đổi tiền ung thư ở mức độ tế bào.
Để tầm soát và phát hiện sớm ung thư cổ tử cung phụ nữ cần thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu kết hợp trong quá trình khám phụ khoa phổ biến nhất là xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung Pap smear và xét nghiệm định tính hoặc định lượng virus HPV. Nhờ sự kết hợp này bác sĩ có thể phát hiện những bất thường sinh học ngay cả khi cổ tử cung chưa xuất hiện tổn thương nhìn thấy được.
Khám phụ khoa phát hiện ung thư cổ tử cung là gì?
Ung thư cổ tử cung là tổn thương ác tính phát triển tại vùng nối giữa âm đạo và tử cung của phụ nữ thường liên quan chặt chẽ đến tình trạng nhiễm các chủng virus HPV nguy cơ cao kéo dài. Ở giai đoạn đầu các tế bào biến đổi bất thường thường tiến triển âm thầm không gây đau đớn và không có biểu hiện lâm sàng rõ rệt ra bên ngoài.
Khám phụ khoa tổng quát là quy trình kiểm tra toàn bộ cơ quan sinh dục nữ gồm âm đạo cổ tử cung tử cung và hai phần phụ. Mặc dù buổi khám tạo tiền đề quan trọng để bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe sinh sản việc chẩn đoán ung thư cổ tử cung đòi hỏi các kỹ thuật cận lâm sàng tế bào học và sinh học phân tử nhằm phát hiện tổn thương vi mô trước khi bệnh phát triển thành khối u lan rộng.
Khả năng phát hiện bất thường qua bước khám phụ khoa lâm sàng
Trong quá trình khám phụ khoa bác sĩ chuyên khoa sử dụng mỏ vịt để quan sát trực tiếp âm đạo và bề mặt cổ tử cung. Bước kiểm tra trực quan này cho phép phát hiện các biểu hiện bất thường như viêm lộ tuyến cổ tử cung vết loét nhân xơ polyp hoặc các khối u phát triển kích thước lớn. Bác sĩ cũng có thể ghi nhận các dấu hiệu nghi ngờ như cổ tử cung dễ chảy máu khi chạm vào hoặc dịch tiết âm đạo có màu sắc mùi hôi bất thường.
Dù vậy quan sát lâm sàng bằng mắt thường tồn tại giới hạn nhất định. Các tổn thương tiền ung thư hoặc tế bào ung thư ở giai đoạn rất sớm thường nằm sâu trong lớp niêm mạc và hoàn toàn không làm thay đổi hình thái bên ngoài của cổ tử cung. Do đó nếu chỉ dựa vào bước khám phụ khoa đơn thuần mà không thực hiện thêm xét nghiệm người bệnh có thể bỏ lỡ thời điểm vàng để phát hiện và can thiệp y tế kịp thời.
Các xét nghiệm chuyên sâu giúp tầm soát ung thư cổ tử cung
Để xác định sự tồn tại của tế bào bất thường hoặc mầm bệnh gây ung thư cổ tử cung bác sĩ sẽ lấy mẫu tế bào tại cổ tử cung trong lúc khám phụ khoa để làm các xét nghiệm cận lâm sàng. Xét nghiệm Pap smear hay phết tế bào cổ tử cung giúp phân tích cấu trúc tế bào dưới kính hiển vi từ đó tìm ra các tế bào biến đổi bất thường trước khi chúng chuyển thành ung thư. Hiện nay phương pháp ThinPrep Pap test cải tiến cũng được áp dụng rộng rãi để nâng cao độ chính xác của kết quả.
Bên cạnh đó xét nghiệm virus HPV đóng vai trò then chốt trong việc xác định sự có mặt của các chủng virus nguy cơ cao đặc biệt là chủng 16 và 18. Sự kết hợp giữa xét nghiệm Pap smear và xét nghiệm HPV được gọi là co-testing mang lại hiệu quả tầm soát cao hơn giúp bác sĩ đánh giá toàn diện nguy cơ mắc bệnh và lập kế hoạch theo dõi phù hợp cho từng người.
Độ tuổi và tần suất khuyến cáo thực hiện tầm soát
Phụ nữ đã bắt đầu có quan hệ tình dục nên duy trì thói quen khám phụ khoa và tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ. Theo khuyến cáo y khoa phổ biến phụ nữ từ 21 đến 29 tuổi nên làm xét nghiệm Pap smear 3 năm một lần. Đối với phụ nữ từ 30 đến 65 tuổi các phương án tầm soát có thể linh hoạt chọn làm xét nghiệm Pap smear mỗi 3 năm hoặc xét nghiệm HPV đơn thuần mỗi 5 năm hoặc kết hợp đồng thời cả Pap smear và HPV mỗi 5 năm.
Sau 65 tuổi nếu các kết quả tầm soát trước đó liên tục âm tính và không có tiền sử tổn thương tiền ung thư nguy cơ cao phụ nữ có thể thảo luận với bác sĩ chuyên khoa về việc dừng tầm soát. Tần suất kiểm tra thực tế có thể thay đổi tùy thuộc vào trạng thái miễn dịch tiền sử bệnh lý phụ khoa và chỉ định trực tiếp từ bác sĩ chuyên môn.
Các triệu chứng bất thường cần đi khám và kiểm tra ngay
Mặc dù tầm soát nên được thực hiện chủ động theo định kỳ chị em phụ nữ cần chủ động đến cơ sở y tế kiểm tra ngay khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ tại vùng sinh dục. Một trong những biểu hiện cảnh báo quan trọng là tình trạng chảy máu âm đạo bất thường chẳng hạn như chảy máu sau khi quan hệ tình dục chảy máu giữa các kỳ kinh nguyệt hoặc chảy máu trở lại sau khi đã mãn kinh.
Ngoài ra hiện tượng khí hư ra nhiều bất thường có màu vàng xanh hoặc lẫn máu kèm mùi hôi khó chịu cũng là lý do cần được bác sĩ khám xét. Cảm giác đau rát vùng chậu đau trong lúc quan hệ tình dục hoặc khó chịu dai dẳng vùng bụng dưới cũng đòi hỏi quy trình thăm khám tỉ mỉ và xét nghiệm chẩn đoán phân biệt với các bệnh phụ khoa khác.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức chung không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc tư vấn y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa phụ sản. Khi đi khám phụ khoa và tầm soát ung thư cổ tử cung chị em nên chọn cơ sở y tế uy tín có đầy đủ trang thiết bị xét nghiệm. Cần thông báo cho bác sĩ về tiền sử bệnh lý tình trạng mang thai hoặc chu kỳ kinh nguyệt hiện tại để được hướng dẫn quy trình khám an toàn và chính xác nhất.
Tóm tắt
Khám phụ khoa là bước kiểm tra cơ bản quan trọng nhưng cần kết hợp các xét nghiệm Pap smear và HPV để tầm soát ung thư cổ tử cung một cách toàn diện. Việc duy trì thói quen kiểm tra định kỳ giúp phụ nữ chủ động bảo vệ sức khỏe sinh sản và phát hiện sớm các nguy cơ bất thường.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Trước khi đi khám phụ khoa và làm xét nghiệm tầm soát cần lưu ý gì?
Trước khi khám bạn nên tránh quan hệ tình dục không dùng thuốc đặt âm đạo hoặc dung dịch vệ sinh thụt rửa trong 24 đến 48 giờ. Ngoài ra nên chọn thời điểm sau khi sạch kinh từ 3 đến 5 ngày để kết quả xét nghiệm đạt độ chính xác cao nhất.
Chưa quan hệ tình dục có cần làm xét nghiệm tầm soát ung thư cổ tử cung không?
Phụ nữ chưa quan hệ tình dục có nguy cơ nhiễm virus HPV rất thấp nên thường không bắt buộc làm xét nghiệm Pap smear hay HPV. Tuy nhiên nếu có biểu hiện bất thường như rối loạn kinh nguyệt hay đau chậu việc khám phụ khoa bên ngoài vẫn rất cần thiết.
Kết quả xét nghiệm Pap smear bất thường có phải là đã bị ung thư cổ tử cung không?
Kết quả bất thường không đồng nghĩa với việc bạn đã mắc ung thư. Điều này thường chỉ phản ánh sự xuất hiện của tế bào viêm nhiễm hoặc biến đổi tiền ung thư ở mức độ nhẹ. Bác sĩ sẽ tư vấn làm thêm xét nghiệm HPV hoặc soi cổ tử cung để chẩn đoán.
Đã tiêm vắc xin phòng HPV rồi thì có cần đi khám phụ khoa tầm soát nữa không?
Dù đã tiêm vắc xin HPV phụ nữ vẫn cần duy trì lịch khám phụ khoa và tầm soát định kỳ. Vắc xin giúp phòng ngừa các chủng virus phổ biến nhất nhưng không bảo vệ tuyệt đối khỏi tất cả các chủng HPV gây bệnh khác.
Xét nghiệm tầm soát ung thư cổ tử cung có gây đau đớn không?
Thao tác lấy mẫu xét nghiệm cổ tử cung diễn ra nhanh chóng trong vài phút và thường chỉ gây cảm giác hơi tức nhẹ hoặc khó chịu chốc lát. Người khám nên thả lỏng cơ thể để quá trình kiểm tra diễn ra nhẹ nhàng và thuận lợi.
