Huyệt Nghinh Hương: Vị trí, tác dụng và cách bấm huyệt đúng cách

Huyệt Nghinh Hương là gì?

Huyệt Nghinh Hương, còn có tên gọi khác là huyệt Nghinh Khang hoặc Tị Khổng, là huyệt thứ 20 và cũng là huyệt vị cuối cùng của kinh Thủ dương minh Đại trường. Theo lý luận y học cổ truyền, kinh Đại trường có nhánh đi lên mặt, giao nhau ở rãnh mũi má và tiếp nối với kinh Túc dương minh Vị. Nhờ vị trí đặc biệt nằm cận kề cửa mũi, huyệt Nghinh Hương giữ vai trò tiếp nhận khí huyết và điều hòa hoạt động của vùng tỵ khiếu.

Về mặt giải phẫu hiện đại, vùng huyệt Nghinh Hương tương ứng với bờ ngoài cánh mũi, nơi tập trung nhiều nhánh thần kinh cảm giác thuộc dây thần kinh sinh ba và mạng lưới mao mạch phong phú nuôi dưỡng phần mềm quanh mũi. Tác động cơ học vừa phải lên huyệt vị này giúp kích thích tuần hoàn tại chỗ, hỗ trợ thư giãn các cơ bám da mặt và tạo phản xạ thông thoáng đường thở. Đây là liệu pháp hỗ trợ không dùng thuốc được ứng dụng rộng rãi trong chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Cách xác định chính xác vị trí huyệt Nghinh Hương trên khuôn mặt

Để đạt hiệu quả kích thích tốt và tránh ấn nhầm vào các tổ chức mô xung quanh, người thực hiện cần xác định đúng vị trí huyệt. Huyệt Nghinh Hương nằm đối xứng hai bên khuôn mặt, ngay tại giao điểm của đường chân cánh mũi kéo ngang và rãnh mũi má. Khi quan sát trong gương hoặc sờ bằng đầu ngón tay, bạn sẽ thấy điểm này cách bờ ngoài cánh mũi khoảng nửa thốn, tương đương khoảng 0,8 đến 1 cm tùy theo kích thước khuôn mặt từng người.

Cách xác định đơn giản nhất là dùng ngón tay trỏ miết dọc từ khóe mắt trong xuống rãnh mũi má, đồng thời dóng một đường ngang từ điểm chính giữa chân cánh mũi ra ngoài. Điểm lõm xuống nằm ngay trên rãnh cười chính là huyệt Nghinh Hương. Khi dùng đầu ngón tay ấn nhẹ vào vị trí này, bạn thường cảm nhận được cảm giác hơi tức nhẹ, tê hoặc căng cục bộ nhưng không quá buốt nhói. Việc xác định đúng huyệt giúp thao tác day ấn tác động trúng đích mà không làm tổn thương cánh mũi hay xương hàm trên.

Tác dụng nổi bật của huyệt Nghinh Hương đối với đường hô hấp

Tác dụng chủ yếu của huyệt Nghinh Hương gắn liền với các bệnh lý đường hô hấp trên và vùng xoang mặt. Nhờ khả năng sơ tán phong nhiệt và thông lợi tỵ khiếu, việc kích thích huyệt vị này thường được áp dụng nhằm giảm thiểu tình trạng nghẹt mũi, tắc mũi do cảm mạo, viêm mũi dị ứng hoặc viêm xoang cấp và mạn tính. Khi ấn huyệt, tuần hoàn máu tại các niêm mạc cuốn mũi được thúc đẩy, giúp giảm bớt hiện tượng phù nề ứ huyết cục bộ.

Ngoài việc giúp thông mũi và cải thiện luồng không khí hít thở, xoa bóp huyệt Nghinh Hương còn hỗ trợ hồi phục khứu giác đối với những trường hợp bị giảm khả năng ngửi mùi sau nhiễm lạnh hoặc viêm nhiễm nhẹ. Trong châm cứu trị liệu, huyệt còn được phối hợp cùng các huyệt đạo khác trên mặt như Hợp cốc, Thái dương để hỗ trợ giảm đau đầu vùng trán, ngứa mũi, hắt hơi liên tục hoặc hỗ trợ điều trị liệt dây thần kinh mặt ngoại biên ở giai đoạn ổn định.

Hướng dẫn kỹ thuật day bấm huyệt Nghinh Hương an toàn tại nhà

Kỹ thuật day bấm huyệt Nghinh Hương tương đối đơn giản nhưng đòi hỏi sự nhẹ nhàng và kiên trì. Trước khi thực hiện, bạn cần rửa sạch tay và cắt ngắn móng tay để tránh làm xước vùng da mặt vốn rất nhạy cảm. Người thực hiện nên ngồi ở tư thế thoải mái, thả lỏng toàn bộ cơ mặt và hít thở sâu đều đặn qua miệng nếu mũi đang bị nghẹt hoàn toàn.

Bạn sử dụng hai đầu ngón tay trỏ hoặc ngón tay giữa đặt thẳng góc lên hai huyệt Nghinh Hương ở hai bên cánh mũi. Bắt đầu ấn từ từ với lực vừa phải cho đến khi cảm thấy hơi tức nhẹ, sau đó day tròn theo chiều kim đồng hồ trong khoảng một đến hai phút. Tiếp theo, bạn có thể kết hợp dùng hai cạnh ngón tay trỏ miết dọc từ gốc mũi xuống hai cánh mũi nhiều lần để làm ấm toàn bộ vùng mũi xoang. Mỗi ngày có thể thực hiện từ hai đến ba lần, đặc biệt là vào buổi sáng sau khi thức dậy hoặc buổi tối trước khi đi ngủ để phòng ngừa tắc nghẹt mũi.

Lưu ý an toàn

Bấm huyệt Nghinh Hương là phương pháp hỗ trợ lành tính nhưng cần tuân thủ các nguyên tắc an toàn. Tuyệt đối không bấm huyệt khi vùng da cánh mũi đang có vết thương hở, mụn nhọt, viêm da lở loét hoặc nhiễm trùng tụ cầu. Tránh dùng lực ấn quá thô bạo vì có thể gây bầm tím mao mạch dưới da hoặc tổn thương sụn cánh mũi. Người có bệnh lý nền về tim mạch, rối loạn đông máu hoặc phụ nữ đang mang thai nên tham khảo ý kiến bác sĩ y học cổ truyền trước khi tự thực hiện. Nếu triệu chứng nghẹt mũi đi kèm sốt cao, chảy dịch mũi có mùi hôi hoặc đau nhức mắt, người bệnh cần đi khám chuyên khoa tai mũi họng sớm.

Tóm tắt

Huyệt Nghinh Hương là điểm tác động hữu hiệu giúp giảm nhẹ cảm giác nghẹt mũi và hỗ trợ làm thông thoáng đường thở tự nhiên. Dù mang lại nhiều lợi ích, day bấm huyệt chỉ đóng vai trò hỗ trợ chăm sóc triệu chứng ban đầu. Để điều trị triệt để các bệnh lý tai mũi họng hoặc viêm xoang kéo dài, người bệnh cần thăm khám y tế định kỳ và tuân thủ phác đồ toàn diện từ bác sĩ chuyên khoa.