Huyết áp bao nhiêu là thấp và cách duy trì chỉ số ổn định

Huyết áp bao nhiêu là thấp là gì?

Huyết áp thấp là thuật ngữ y khoa dùng để chỉ tình trạng áp lực máu lưu thông trong động mạch giảm xuống thấp hơn so với mức tiêu chuẩn thông thường. Hệ thống tim mạch có nhiệm vụ tạo ra áp lực đẩy đủ để đưa máu giàu oxy tới từng mô tế bào, đặc biệt là não bộ và tim. Khi áp lực này không đạt yêu cầu, chức năng tuần hoàn sẽ bị ảnh hưởng, gây ra các phản ứng khó chịu cho cơ thể.

Khác với tăng huyết áp vốn là một bệnh lý mạn tính có tiêu chuẩn chẩn đoán nghiêm ngặt, huyết áp thấp có thể là đặc điểm sinh lý tự nhiên ở người hoàn toàn khỏe mạnh, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo của một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Việc đánh giá mức độ ảnh hưởng của huyết áp thấp luôn cần xem xét đồng thời cả chỉ số đo được lẫn các triệu chứng lâm sàng đi kèm trên từng người.

Tiêu chuẩn xác định chỉ số huyết áp thấp

Trong y khoa, huyết áp bình thường ở người trưởng thành thường dao động quanh mức 120/80 mmHg. Tình trạng huyết áp thấp, hay hạ huyết áp, được xác định khi chỉ số huyết áp tâm thu giảm xuống dưới 90 mmHg hoặc huyết áp tâm trương giảm xuống dưới 60 mmHg. Một người chỉ cần có một trong hai chỉ số này dưới ngưỡng tiêu chuẩn đã có thể được xem là huyết áp thấp.

Tuy nhiên, ý nghĩa lâm sàng của con số này còn phụ thuộc vào thể trạng của từng cá nhân. Ở một số người trẻ tuổi, vận động viên thể thao hoặc người có thể tạng mảnh khảnh, chỉ số huyết áp có thể tự nhiên ở mức thấp mà không gây ra bất kỳ tác động tiêu cực nào tới sức khỏe. Ngược lại, đối với những người vốn có huyết áp bình thường hoặc cao huyết áp, sự sụt giảm đột ngột từ 20 đến 30 mmHg có thể lập tức gây ra các triệu chứng khó chịu do lưu lượng máu tưới đến các cơ quan quan trọng bị suy giảm.

Dấu hiệu cảnh báo khi huyết áp hạ thấp

Khi áp lực máu trong lòng mạch không đủ để cung cấp oxy và dưỡng chất lên não cùng các cơ quan, cơ thể sẽ phát ra những tín hiệu cảnh báo rõ rệt. Dấu hiệu phổ biến nhất là cảm giác hoa mắt, chóng mặt hoặc choáng váng, đặc biệt là khi thay đổi tư thế đột ngột từ nằm hoặc ngồi sang đứng dậy, được gọi là hạ huyết áp tư thế đứng.

Bên cạnh đó, người bị hạ huyết áp thường cảm thấy mệt mỏi triền miên, thiếu năng lượng làm việc, khó tập trung và suy giảm trí nhớ tạm thời. Trong các đợt huyết áp xuống quá thấp, người bệnh có thể xuất hiện triệu chứng buồn nôn, thị lực mờ đi, hơi thở nông, da tái nhợt và lạnh ở đầu ngón tay ngón chân. Trường hợp nghiêm trọng hơn, việc thiếu máu não cục bộ có thể dẫn đến ngất xỉu, làm gia tăng nguy cơ té ngã gây chấn thương.

Những nguyên nhân thường gặp gây suy giảm huyết áp

Hạ huyết áp có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân sinh lý lẫn bệnh lý khác nhau. Một trong những yếu tố phổ biến là tình trạng thiếu nước do sốt, tiêu chảy, đổ nhiều mồ hôi hoặc không bổ sung đủ lượng nước hàng ngày, dẫn đến giảm thể tích tuần hoàn. Chế độ dinh dưỡng nghèo nàn, thiếu hụt vitamin B12, folate hoặc sắt cũng gây thiếu máu và làm giảm khả năng vận chuyển oxy của dòng máu.

Ngoài ra, huyết áp thấp có thể xuất phát từ các bệnh lý tim mạch như nhịp tim chậm, suy tim, bệnh van tim, hoặc do rối loạn nội tiết như suy tuyến thượng thận, suy giáp và hạ đường huyết. Tác dụng phụ của một số loại thuốc điều trị như thuốc lợi tiểu, thuốc chẹn beta, thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc điều trị rối loạn cương dương cũng là nguyên nhân thường gặp khiến huyết áp tụt xuống dưới mức bình thường. Phụ nữ mang thai trong 24 tuần đầu cũng thường ghi nhận huyết áp giảm do hệ tuần hoàn mở rộng nhanh chóng.

Phương pháp duy trì huyết áp trong ngưỡng an toàn

Để duy trì huyết áp ở ngưỡng ổn định, việc điều chỉnh lối sống đóng vai trò then chốt. Người có cơ địa huyết áp thấp nên duy trì thói quen uống đủ từ 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày để giữ thể tích máu ổn định, hạn chế tối đa đồ uống có cồn vì rượu bia có thể gây mất nước và hạ áp. Bữa ăn nên được chia nhỏ thành nhiều lần trong ngày nhằm tránh tình trạng tụt huyết áp sau khi ăn no do máu tập trung dồn về hệ tiêu hóa.

Trong sinh hoạt hàng ngày, cần thay đổi tư thế một cách từ tốn, tránh đứng dậy quá nhanh sau khi thức dậy hoặc ngồi lâu. Việc tập luyện thể dục thể thao đều đặn với các bộ môn vừa sức như đi bộ, bơi lội, yoga giúp tăng cường sức bóp cơ tim và cải thiện độ đàn hồi của mạch máu. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể tư vấn người bệnh mang vớ áp lực y khoa ở chân nhằm hỗ trợ máu tĩnh mạch lưu thông ngược về tim tốt hơn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức thường thức và không thể thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc nâng huyết áp hoặc thay đổi liều lượng thuốc đang dùng. Nếu các triệu chứng chóng mặt, ngất xỉu xuất hiện thường xuyên, cần đến bệnh viện chuyên khoa tim mạch để được thăm khám toàn diện.

Tóm tắt

Theo dõi huyết áp thường xuyên và thấu hiểu các phản ứng của cơ thể giúp mỗi người chủ động phát hiện sớm tình trạng tụt huyết áp. Việc áp dụng lối sống lành mạnh kết hợp thăm khám định kỳ là nền tảng vững chắc nhất để giữ cho chỉ số huyết áp luôn nằm trong ngưỡng an toàn, bảo vệ chức năng tuần hoàn lâu dài.