Hướng dẫn sơ cứu trẻ bị điện giật đúng cách và hiệu quả

Sơ cứu trẻ bị điện giật là gì?

Điện giật xảy ra khi cơ thể trẻ tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với nguồn điện hở, ổ cắm, dây dẫn rách hoặc thiết bị điện gia dụng bị rò rỉ. Mức độ nghiêm trọng của chấn thương do điện phụ thuộc vào cường độ dòng điện, điện áp, loại dòng điện xoay chiều hay một chiều, thời gian tiếp xúc và đường đi của dòng điện qua các cơ quan nội tạng. Trẻ em có làn da mỏng manh, sức đề kháng yếu và thể tích cơ thể nhỏ nên nguy cơ tổn thương tim mạch, bỏng da và co giật cơ bắp thường rất nặng nề. Tai nạn điện giật không chỉ gây ra những vết bỏng nhìn thấy được ở vị trí dòng điện đi vào và đi ra, mà còn tiềm ẩn nguy cơ tổn thương sâu bên trong cơ thể như cơ, mạch máu, dây thần kinh và gây rối loạn nhịp tim nguy hiểm.

Ngắt nguồn điện ngay lập tức và đảm bảo an toàn cho người sơ cứu

Khi phát hiện trẻ bị điện giật, phản xạ đầu tiên và quan trọng nhất của người lớn là không được chạm trực tiếp vào người trẻ bằng tay trần nếu nguồn điện chưa được ngắt. Việc tiếp xúc khi trẻ còn dính vào nguồn điện sẽ khiến người sơ cứu bị điện giật theo. Hãy nhanh chóng ngắt cầu dao tổng, aptomat hoặc rút phích cắm của thiết bị gây giật ra khỏi ổ điện.

Nếu không thể ngắt nguồn điện ngay lập tức, người sơ cứu cần đứng trên vật liệu cách điện khô ráo như tấm ván gỗ khô, thảm cao su hoặc tập sách báo dày. Tiếp theo, sử dụng một vật dụng không dẫn điện như cán chổi gỗ, thanh tre khô, ống nhựa hoặc ghế nhựa khô để gạt dây điện hoặc đẩy trẻ tách rời khỏi nguồn điện. Tuyệt đối không sử dụng các vật bằng kim loại hoặc vật ẩm ướt để tách trẻ ra khỏi dòng điện.

Đánh giá tri giác và hô hấp của trẻ sau khi tách nguồn điện

Sau khi đã đưa trẻ đến vị trí an toàn, người sơ cứu cần kiểm tra ngay trạng thái ý thức và đường thở của trẻ. Hãy gọi to tên trẻ, vỗ nhẹ vào vai hoặc búng vào lòng bàn chân để quan sát phản ứng của trẻ. Đồng thời, áp tai vào mũi miệng trẻ để lắng nghe tiếng thở và quan sát chuyển động lồng ngực trong khoảng mười giây.

Nếu trẻ tỉnh táo, khóc to và thở đều đặn, hãy đặt trẻ nằm yên tĩnh, trấn an tinh thần và kiểm tra các vị trí tổn thương bỏng trên cơ thể. Nếu trẻ bất tỉnh nhưng vẫn thở bình thường, hãy đặt trẻ nằm ở tư thế nghiêng an toàn để tránh nguy cơ tụt lưỡi hoặc hít sặc chất nôn vào đường thở. Trong trường hợp trẻ bất tỉnh, ngưng thở hoặc thở ngáp cá, cần khẩn trương kích hoạt hỗ trợ y tế khẩn cấp và tiến hành hồi sức tim phổi ngay lập tức.

Kỹ thuật hồi sức tim phổi cơ bản khi trẻ ngừng thở ngừng tim

Khi trẻ bất tỉnh và không có dấu hiệu hô hấp bình thường, người sơ cứu cần tiến hành hồi sức tim phổi ngay mà không được chậm trễ. Đặt trẻ nằm ngửa trên mặt phẳng cứng và bằng phẳng. Người sơ cứu quỳ bên cạnh lồng ngực của trẻ, đặt gót một bàn tay hoặc hai bàn tay chồng lên nhau ở nửa dưới xương ức của trẻ tùy theo độ tuổi và thể trạng.

Thực hiện ép tim liên tục với tốc độ từ một trăm đến một trăm hai mươi lần mỗi phút, độ sâu ép khoảng một phần ba đường kính trước sau của lồng ngực và để ngực nảy lên hoàn toàn sau mỗi lần ép. Kết hợp xen kẽ ba mươi lần ép tim với hai lần thổi ngạt mở thông đường thở nếu đã được huấn luyện kỹ thuật. Duy trì thao tác liên tục và kiên trì cho đến khi trẻ có dấu hiệu thở lại hoặc cho đến khi đội ngũ y tế cấp cứu tiếp nhận nạn nhân.

Xử trí ban đầu các tổn thương bỏng điện và chấn thương đi kèm

Điện giật thường để lại hai vết thương bỏng điển hình gồm điểm dòng điện đi vào cơ thể và điểm dòng điện thoát ra đất. Vết bỏng điện thường có xu hướng sâu và dễ tổn thương các mô mềm bên dưới dù bề mặt da bên ngoài trông có vẻ nhỏ. Người sơ cứu cần rửa nhẹ nhàng vết bỏng dưới vòi nước sạch, mát trong khoảng mười đến mười lăm phút để hạ nhiệt mô tổn thương, giảm đau và giảm phù nề.

Sau đó, dùng gạc y tế sạch hoặc tấm vải vô khuẩn che phủ lỏng vết bỏng để tránh nhiễm khuẩn, tuyệt đối không bôi kem đánh răng, mỡ trăn, lá cây hay thuốc lạ lên vết thương. Bên cạnh đó, luồng điện giật mạnh hoặc phản xạ co giật cơ có thể khiến trẻ bị ngã đập đầu, gãy xương hoặc chấn thương cột sống. Do đó, cần giữ cố định nhẹ nhàng vùng đầu cổ của trẻ và hạn chế di chuyển mạnh trừ khi vị trí hiện tại vẫn còn nguy hiểm.

Chuyển trẻ đến cơ sở y tế gần nhất an toàn

Sau khi thực hiện các bước sơ cứu ban đầu, việc đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất là yêu cầu bắt buộc trong mọi tình huống điện giật. Người nhà nên liên hệ xe cấp cứu chuyên dụng để trẻ được hỗ trợ thở oxy và theo dõi nhịp tim liên tục trong suốt hành trình vận chuyển.

Nếu phải tự đưa trẻ đi cấp cứu bằng phương tiện gia đình, cần có người lớn đi cùng để liên tục theo dõi tri giác, nhịp thở và giữ ấm cho trẻ. Tránh bế xốc hoặc rung lắc mạnh cơ thể trẻ để phòng ngừa làm nặng thêm tổn thương cột sống hoặc tổn thương nội tạng tiềm ẩn. Khi đến bệnh viện, hãy thông báo cụ thể cho bác sĩ về nguồn điện gây giật, điện áp ước tính và thời gian trẻ tiếp xúc với dòng điện.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không chạm trực tiếp vào nạn nhân khi chưa ngắt nguồn điện hoặc chưa tách nguồn điện an toàn. Không chườm đá lạnh trực tiếp lên vết bỏng vì có thể gây co mạch và hoại tử mô. Không bôi bất kỳ loại mỡ, dầu hoặc chất lạ dân gian nào lên vết bỏng điện. Ngay cả khi trẻ có vẻ bình thường sau cú giật điện nhẹ, phụ huynh vẫn bắt buộc phải đưa trẻ đến cơ sở y tế để kiểm tra điện tâm đồ và đánh giá tổn thương sâu, bởi các rối loạn nhịp tim muộn có thể xuất hiện sau nhiều giờ.

Tóm tắt

Sơ cứu trẻ bị điện giật đòi hỏi sự bình tĩnh, quyết đoán và tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc an toàn. Việc ngắt nguồn điện kịp thời, thực hiện đúng kỹ thuật hồi sức và nhanh chóng liên hệ cấp cứu y tế sẽ bảo vệ tính mạng của trẻ, giảm thiểu tối đa các biến chứng nặng nề về sau.