Hướng dẫn bảo vệ trẻ em an toàn trước mùa dịch Covid-19
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Trẻ em là đối tượng dễ bị tổn thương trước các đợt bùng phát dịch bệnh đường hô hấp, trong đó có Covid-19, do hệ thống miễn dịch chưa hoàn thiện và ý thức tự bảo vệ còn hạn chế. Mặc dù phần lớn các ca nhiễm ở lứa tuổi nhi đồng có triệu chứng nhẹ hơn người trưởng thành, nguy cơ biến chứng hoặc lây lan mầm bệnh trong gia đình vẫn luôn hiện hữu.
Để chủ động bảo vệ sức khỏe cho con trẻ, phụ huynh cần nắm vững các khuyến cáo y tế khoa học và thiết thực. Việc áp dụng đúng các biện pháp phòng ngừa không chỉ giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ lây nhiễm virus SARS-CoV-2 mà còn hỗ trợ nâng cao thể trạng toàn diện cho trẻ nhỏ trong mùa dịch.
Phòng ngừa Covid-19 cho trẻ em
Covid-19 là bệnh truyền nhiễm đường hô hấp cấp tính do chủng virus SARS-CoV-2 gây ra, lây lan chủ yếu qua các giọt bắn khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc thông qua bề mặt tiếp xúc nhiễm mầm bệnh. Ở trẻ em, các biểu hiện lâm sàng thường đa dạng, bao gồm sốt nhẹ, ho, sổ mũi, mệt mỏi, đau cơ hoặc các triệu chứng tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy. Dù tỷ lệ chuyển nặng ở nhóm tuổi nhỏ thấp hơn người lớn, trẻ có bệnh lý nền mạn tính, sinh non hoặc thừa cân béo phì vẫn đối mặt với rủi ro diễn tiến phức tạp. Do đó, việc chủ động thực hiện các khuyến cáo dự phòng tại gia đình và trường học là chìa khóa then chốt nhằm ngăn chặn chuỗi lây truyền, bảo vệ đường thở của trẻ và duy trì sự phát triển thể chất an toàn trong thời điểm dịch bệnh lưu hành.
Thực hành vệ sinh cá nhân và rửa tay đúng cách cho trẻ
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong ít nhất 30 giây là một trong những biện pháp ngăn ngừa virus lây lan hiệu quả nhất. Phụ huynh cần hướng dẫn trẻ tạo thói quen rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi xì mũi hoặc chạm vào các bề mặt dùng chung. Trong trường hợp không có sẵn xà phòng và nước, dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn nồng độ phù hợp có thể được sử dụng dưới sự giám sát chặt chẽ của người lớn để tránh trẻ nuốt phải. Bên cạnh đó, người chăm sóc cần nhắc nhở trẻ hạn chế đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Thói quen súc họng và vệ sinh mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý mỗi ngày cũng hỗ trợ làm sạch niêm mạc đường hô hấp trên, hạn chế sự trú ngụ của các tác nhân gây bệnh từ môi trường bên ngoài.
Đeo khẩu trang phù hợp và duy trì khoảng cách an toàn
Đối với trẻ từ hai tuổi trở lên, việc đeo khẩu trang đúng quy cách khi đến nơi công cộng, trường học hoặc cơ sở y tế là biện pháp phòng hộ quan trọng. Phụ huynh cần lựa chọn khẩu trang y tế hoặc khẩu trang vải kháng khuẩn có kích cỡ vừa vặn với khuôn mặt của trẻ, che kín cả mũi lẫn miệng mà không gây khó thở. Hướng dẫn trẻ không dùng tay chạm vào mặt ngoài khẩu trang trong khi đeo và thay mới ngay khi khẩu trang bị ẩm ướt hoặc bẩn. Ngoài ra, cần tập cho trẻ thói quen giữ khoảng cách an toàn với người khác, đặc biệt là những người đang có biểu hiện ho, sốt hoặc hắt hơi. Trong giai đoạn dịch bệnh có xu hướng gia tăng, cha mẹ nên hạn chế cho trẻ tham gia các sự kiện tập trung đông người ở không gian kín.
Đảm bảo thông khí và khử khuẩn bề mặt không gian sinh hoạt
Không gian sống thông thoáng đóng vai trò quyết định trong việc giảm nồng độ các hạt khí dung chứa virus SARS-CoV-2 lơ lửng trong không khí. Các gia đình nên mở cửa sổ thường xuyên để đón gió tự nhiên và ánh nắng mặt trời, tránh lạm dụng điều hòa nhiệt độ ở chế độ đóng kín cửa suốt ngày đêm. Những bề mặt thường xuyên tiếp xúc như nắm đấm cửa, công tắc đèn, bàn ghế, đồ chơi của trẻ và tay vịn cầu thang cần được lau khử khuẩn định kỳ bằng các dung dịch sát khuẩn gia dụng thông thường. Đồ chơi bằng nhựa hoặc gỗ cần được rửa sạch và phơi khô ráo trước khi cho trẻ cầm nắm. Việc giữ cho sàn nhà và chăn màn luôn sạch sẽ cũng giúp hạn chế bụi bẩn và các mầm bệnh đường hô hấp khác phát triển song hành.
Củng cố đề kháng qua chế độ dinh dưỡng và tiêm chủng
Chế độ dinh dưỡng cân bằng là nền tảng giúp hệ miễn dịch của trẻ hoạt động tối ưu để chống lại các tác nhân gây nhiễm trùng. Bữa ăn hằng ngày của trẻ cần được cung cấp đủ bốn nhóm dưỡng chất thiết yếu gồm chất bột đường, chất đạm, chất béo, cùng các vitamin và khoáng chất. Tăng cường rau xanh, trái cây tươi giàu vitamin C, vitamin A và kẽm giúp củng cố hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể. Phụ huynh cần khuyến khích trẻ uống đủ nước ấm dàn trải trong ngày, tránh đồ uống lạnh hoặc thức ăn chế biến sẵn chứa nhiều đường. Bên cạnh dinh dưỡng, việc tiêm chủng vaccine phòng Covid-19 theo đúng độ tuổi khuyến cáo của cơ quan y tế cùng các mũi tiêm chủng mở rộng thông thường là biện pháp bảo vệ trẻ chủ động và bền vững nhất.
Lưu ý an toàn
Mọi thông tin hướng dẫn chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chăm sóc sức khỏe thường thức. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng virus, kháng sinh hoặc thuốc chứa corticoid để phòng ngừa hay điều trị cho trẻ khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Khi trẻ có biểu hiện nghi nhiễm hoặc mệt mỏi bất thường, gia đình cần liên hệ ngay với cơ sở y tế chuyên khoa nhi để được hướng dẫn chuyên môn phù hợp.
Tóm tắt
Bảo vệ trẻ nhỏ trước làn sóng dịch Covid-19 đòi hỏi sự kiên trì từ các thói quen vệ sinh nhỏ nhất trong gia đình. Việc phối hợp giữa chế độ dinh dưỡng, môi trường sống sạch sẽ và tiêm chủng đầy đủ là lá chắn vững chắc cho sức khỏe của trẻ. Cha mẹ hãy luôn theo dõi sát sao biểu hiện thể chất của con và tham vấn bác sĩ nhi khoa khi có bất thường.
Nguồn tham khảo
- Pediatric Critical Care Medicine: PP022 [Infections » Covid-19 / Sars-CoV-2]: OCULAR EVALUATION OF NEWBORNS WHOSE MOTHER DIED DUE TO SARS-COV-2 (COVID-19) INFECTION
- Disaster Medicine and Public Health Preparedness: Roadblocks to Infection Prevention Efforts in Health Care: SARS-CoV-2/COVID-19 Response
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Trẻ em mắc Covid-19 thường xuất hiện những triệu chứng ban đầu nào?
Trẻ nhiễm SARS-CoV-2 thường có biểu hiện sốt, ho khan, nghẹt mũi, đau họng hoặc mệt mỏi. Một số trẻ có thể gặp rối loạn tiêu hóa như nôn mửa hoặc tiêu chảy. Đa phần triệu chứng ở mức độ nhẹ nhưng phụ huynh không nên chủ quan.
Trẻ dưới hai tuổi có bắt buộc phải đeo khẩu trang phòng dịch không?
Theo khuyến cáo y tế, trẻ dưới hai tuổi không nên đeo khẩu trang vì đường thở còn hẹp, dễ dẫn đến nguy cơ ngạt thở. Thay vào đó, gia đình nên hạn chế đưa trẻ đến nơi đông người và giữ khoảng cách tiếp xúc an toàn.
Cần chuẩn bị những vật dụng gì khi chăm sóc trẻ nghi nhiễm tại nhà?
Gia đình cần chuẩn bị nhiệt kế, dung dịch sát khuẩn tay, nước muối sinh lý vệ sinh mũi họng và phòng cách ly thông thoáng. Phụ huynh nên tham khảo trước ý kiến nhân viên y tế để có sẵn kế hoạch theo dõi thể trạng cho trẻ.
Cha mẹ có nên tự ý tăng liều thuốc hạ sốt cho trẻ khi sốt cao không?
Phụ huynh tuyệt đối không tự ý tăng liều thuốc hạ sốt hoặc kết hợp nhiều loại thuốc mà không có chỉ định y khoa. Dùng sai liều có thể gây ngộ độc gan và nguy hiểm đến tính mạng của trẻ nhỏ.
Dấu hiệu nào cảnh báo trẻ mắc Covid-19 cần được đưa đi cấp cứu ngay?
Cần đưa trẻ đến viện ngay khi thấy trẻ thở gấp, cánh mũi phập phồng, co kéo lồng ngực, li bì, khó đánh thức, tím tái môi đầu chi hoặc nôn tất cả mọi thứ sau khi ăn uống.
