Phụ nữ đang cho con bú uống thuốc ngừa thai được không và những lưu ý

Phụ nữ đang cho con bú uống thuốc ngừa thai là gì?

Thuốc ngừa thai đường uống là biện pháp kế hoạch hóa gia đình sử dụng hormone để ngăn chặn quá trình thụ tinh hoặc làm tổ của phôi thai. Đối với phụ nữ đang trong giai đoạn hậu sản và nuôi con bằng sữa mẹ, việc sử dụng thuốc tránh thai cần tuân thủ các nguyên tắc y khoa nghiêm ngặt hơn bình thường. Lý do là các hormone ngoại sinh đưa vào cơ thể mẹ có thể bài tiết một phần qua sữa hoặc tác động trực tiếp lên tuyến vú, làm thay đổi khả năng tiết sữa. Hiện nay có hai nhóm thuốc ngừa thai chính là thuốc chỉ chứa progestin và thuốc phối hợp chứa cả estrogen lẫn progestin, mỗi nhóm có mức độ phù hợp khác nhau tùy theo tình trạng nuôi con bú và thời điểm sau sinh của người phụ nữ.

Khả năng mang thai sau sinh và nhu cầu tránh thai khi nuôi con bú

Sau khi sinh con, cơ thể người phụ nữ dần phục hồi chức năng rụng trứng ngay cả khi chu kỳ kinh nguyệt chưa xuất hiện trở lại. Việc cho con bú hoàn toàn có thể làm chậm quá trình rụng trứng nhờ nồng độ hormone prolactin tăng cao, nhưng hiệu quả tránh thai tự nhiên này chỉ mang tính tạm thời và không tuyệt đối. Nếu phụ nữ không cho bé bú mẹ hoàn toàn hoặc khoảng cách giữa các cữ bú kéo dài, buồng trứng có thể hoạt động trở lại rất sớm.

Do đó, phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn có thể sử dụng thuốc ngừa thai dạng uống để chủ động kế hoạch hóa gia đình. Tuy nhiên, việc lựa chọn loại thuốc tránh thai cần được cân nhắc kỹ lưỡng nhằm tránh làm suy giảm nguồn sữa mẹ hoặc gây ảnh hưởng gián tiếp đến sức khỏe của trẻ sơ sinh.

Thuốc ngừa thai chỉ chứa progestin an toàn cho nguồn sữa mẹ

Thuốc ngừa thai chỉ chứa progestin, thường được gọi là viên uống POP hoặc viên thuốc tránh thai đơn thuần, là lựa chọn ưu tiên hàng đầu cho phụ nữ đang cho con bú. Nhóm thuốc này hoạt động chủ yếu bằng cách làm đặc chất nhầy ở cổ tử cung để ngăn tinh trùng xâm nhập, đồng thời làm mỏng niêm mạc tử cung và ức chế sự rụng trứng ở một số chu kỳ.

Hoạt chất progestin không gây ảnh hưởng bất lợi đến quá trình tiết sữa mẹ cũng như chất lượng thành phần dinh dưỡng của sữa. Một lượng rất nhỏ hoạt chất có thể bài tiết qua sữa mẹ nhưng không ghi nhận tác động tiêu cực đến sự tăng trưởng và phát triển của trẻ. Viên uống progestin đòi hỏi người mẹ phải tuân thủ giờ uống nghiêm ngặt mỗi ngày để duy trì hiệu quả bảo vệ liên tục.

Lưu ý về thuốc ngừa thai phối hợp chứa thành phần estrogen

Thuốc ngừa thai kết hợp chứa đồng thời hai thành phần nội tiết tố estrogen và progestin. Thành phần estrogen có nguy cơ làm giảm thể tích sữa mẹ và rút ngắn thời gian tiết sữa, đặc biệt là trong những tuần đầu sau khi sinh khi phản xạ tạo sữa chưa thực sự ổn định.

Ngoài ra, giai đoạn hậu sản là thời điểm cơ thể người mẹ có nguy cơ huyết khối tĩnh mạch cao hơn bình thường. Việc bổ sung thêm estrogen có thể làm gia tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Do đó, các tổ chức y tế thường khuyến cáo phụ nữ đang cho con bú không nên dùng thuốc tránh thai kết hợp trong sáu tuần đầu sau sinh, và chỉ cân nhắc sử dụng sau sáu tháng khi trẻ đã bắt đầu ăn dặm nếu có chỉ định cụ thể từ bác sĩ.

Hướng dẫn sử dụng thuốc tránh thai an toàn trong giai đoạn hậu sản

Để đạt hiệu quả phòng ngừa thai tối ưu và bảo vệ an toàn cho cả mẹ lẫn bé, phụ nữ cần uống thuốc vào một khung giờ cố định trong ngày, không nên uống chênh lệch quá nhiều giờ so với thời điểm thường lệ.

Nếu có nhu cầu chuyển đổi từ phương pháp ngừa thai này sang phương pháp khác, người mẹ cần tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa phụ sản để được hướng dẫn chuyển tiếp đúng cách, tránh tạo ra khoảng trống không được bảo vệ. Đồng thời, thuốc tránh thai đường uống không có khả năng ngăn ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục, vì vậy việc kết hợp bao cao su vẫn là giải pháp cần thiết trong các trường hợp cần phòng bệnh.

Lưu ý an toàn

Phụ nữ sau sinh không nên tự ý mua hoặc đổi các loại thuốc tránh thai mà không có sự tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn. Cần theo dõi lượng sữa mẹ và sự phát triển của trẻ sau khi dùng thuốc. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau ngực dữ dội, khó thở, đau sưng chân hoặc chảy máu âm đạo kéo dài, người mẹ phải đến ngay cơ sở y tế để được kiểm tra.

Tóm tắt

Phụ nữ đang cho con bú hoàn toàn có thể sử dụng các biện pháp tránh thai đường uống phù hợp nếu được thăm khám và tư vấn y tế đầy đủ. Việc lựa chọn đúng nhóm hoạt chất và thời điểm dùng sẽ giúp mẹ bảo vệ sức khỏe sinh sản an toàn mà không ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của em bé.