Hôi nách có lây qua quần áo không và cách xử lý mùi hôi

Hôi nách có lây qua quần áo không là gì?

Hôi nách, hay chứng tăng tiết mùi mồ hôi vùng nách, là hiện tượng vùng da dưới cánh tay phát ra mùi khó chịu khi cơ thể bài tiết mồ hôi. Về mặt sinh học, mồ hôi do cơ thể tiết ra ban đầu là chất dịch hoàn toàn vô trùng và không có mùi. Hiện tượng xuất hiện mùi đặc trưng chỉ xảy ra khi các hợp chất hữu cơ trong dịch tiết từ tuyến mồ hôi đầu hủy bị hệ vi sinh vật thường trú trên bề mặt da phân hủy.

Tình trạng này xuất phát chủ yếu từ cơ địa cá nhân, mật độ hoạt động của tuyến mồ hôi và tính chất của hệ vi khuẩn tại chỗ. Mùi hôi nách không do virus hay vi khuẩn ngoại lai gây bệnh truyền nhiễm tạo thành, vì vậy bệnh hoàn toàn không có khả năng lây truyền qua tiếp xúc da kề da hay qua đồ dùng cá nhân như quần áo và chăn màn.

Bản chất của hiện tượng mùi khó chịu khi mặc chung quần áo

Nhiều người lầm tưởng hôi nách lây qua quần áo vì khi mặc đồ của người có mùi cơ thể, họ nhận thấy chiếc áo đó bốc mùi và vương lại trên da. Tuy nhiên, y học khẳng định đây chỉ là sự lưu hương cơ học của các phân tử mùi hữu cơ bám dính trên sợi vải, hoàn toàn không phải sự lây nhiễm bệnh lý vào cơ thể bạn. Khi người bị hôi nách vận động, các acid béo và hợp chất chứa lưu huỳnh thấm sâu vào sợi vải, đặc biệt là vải tổng hợp như polyester. Những chất này bám rất dai dẳng nếu không được giặt sạch. Khi bạn mặc áo, nhiệt độ cơ thể kích thích các phân tử mùi khuếch tán ra không khí và cặn mồ hôi có thể dính tạm thời lên da. Sau khi tắm rửa sạch bằng xà phòng và thay trang phục mới, cơ thể bạn sẽ trở lại bình thường mà không hề phát sinh mùi hôi nách tự thân.

Cơ chế sinh học hình thành mùi hôi nách ở vùng da dưới cánh tay

Vùng nách tập trung hai hệ thống tuyến mồ hôi chính gồm tuyến mồ hôi thông thường và tuyến mồ hôi đầu hủy. Tuyến thông thường bài tiết chủ yếu là nước và muối khoáng giúp điều hòa thân nhiệt, dịch tiết này không mùi. Ngược lại, tuyến đầu hủy tập trung chủ yếu ở nách và vùng bẹn, bắt đầu hoạt động mạnh từ tuổi dậy thì dưới tác động của nội tiết tố sinh dục. Tuyến đầu hủy tiết ra chất dịch đặc quánh chứa nhiều protein và lipid. Khi dịch tiết này bài tiết lên bề mặt da, các vi khuẩn thường trú tại vùng nách như Corynebacterium sẽ phân giải các hợp chất hữu cơ thành acid béo chuỗi ngắn và hợp chất thioalcohol chứa lưu huỳnh. Chính các sản phẩm phân giải từ vi khuẩn này là thủ phạm trực tiếp tạo ra mùi hôi nồng nặc đặc trưng, mang tính chất phản ứng sinh hóa riêng biệt của từng cá nhân.

Những yếu tố thực sự quyết định mức độ mùi hôi nách ở mỗi người

Mùi hôi nách không lây nhiễm từ bên ngoài mà do các yếu tố nội sinh và thói quen sinh hoạt của mỗi cá nhân quyết định. Yếu tố quan trọng hàng đầu là di truyền học, khi biến thể của gen ABCC11 quy định trực tiếp hoạt động bài tiết của tuyến mồ hôi đầu hủy. Nếu cha mẹ có tuyến mồ hôi này phát triển mạnh, con cái có nguy cơ cao thừa hưởng đặc tính tương tự. Bên cạnh di truyền, sự biến động nội tiết tố ở tuổi dậy thì hay trạng thái căng thẳng thần kinh cũng kích thích tuyến mồ hôi tiết nhiều dịch hơn. Chế độ ăn uống chứa nhiều thực phẩm nặng mùi như hành, tỏi, gia vị cay nồng, cà phê và rượu bia cũng làm tăng nồng độ hợp chất hữu cơ trong mồ hôi. Thói quen vệ sinh chưa tốt và mặc trang phục bí bách cũng tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi, khiến mùi hôi nách trở nên trầm trọng hơn.

Cách khử sạch mùi mồ hôi và chăm sóc kiểm soát mùi hiệu quả

Mặc dù mặc chung quần áo không làm lây bệnh, nhưng việc trang phục bị ám mùi lưu cữu sẽ gây cảm giác khó chịu. Để loại bỏ triệt để mùi hôi bám trên sợi vải, bạn nên ngâm khu vực nách áo vào nước ấm pha giấm trắng hoặc baking soda trong khoảng hai mươi phút trước khi giặt. Dung dịch này giúp phá vỡ liên kết của các acid béo và cặn bã nhờn đọng sâu trong sợi vải. Sau đó, giặt sạch lại áo bằng bột giặt có tính kháng khuẩn và phơi ở nơi thoáng gió, có ánh nắng mặt trời tự nhiên để nhiệt độ và tia cực tím tiêu diệt vi khuẩn. Về mặt chăm sóc cá nhân, bạn nên tắm rửa hàng ngày bằng xà phòng dịu nhẹ, lau khô vùng nách trước khi mặc đồ, ưu tiên trang phục vải cotton thoáng mát và sử dụng sản phẩm lăn khử mùi để giữ cho cơ thể luôn thơm tho.

Lưu ý an toàn

Các sản phẩm lăn khử mùi chỉ có tác dụng hỗ trợ kiểm soát mùi tạm thời trên bề mặt da, không thể thay đổi hoàn toàn cơ địa bài tiết mồ hôi bẩm sinh. Bạn không nên lạm dụng các mẹo dân gian truyền miệng như chà xát phèn chua hay chanh tươi quá mạnh lên vùng nách bị trầy xước hoặc sau khi cạo lông nách vì rất dễ gây bỏng rát, viêm nang lông và thâm sạm. Nếu tình trạng tăng tiết mồ hôi nách diễn ra quá mức kèm theo dấu hiệu ngứa đỏ, viêm da kích ứng, bạn nên đến cơ sở y tế chuyên khoa da liễu để được bác sĩ thăm khám và tư vấn phương pháp can thiệp thích hợp.

Tóm tắt

Hôi nách hoàn toàn không lây qua quần áo hay bất kỳ hình thức tiếp xúc thông thường nào. Mùi khó chịu trên trang phục chỉ là các phân tử mồ hôi và vi khuẩn bám cơ học trên sợi vải, có thể được xử lý triệt để bằng cách giặt giũ khoa học. Hiểu rõ bản chất vấn đề giúp bạn xóa bỏ tâm lý e ngại, đồng thời chủ động duy trì vệ sinh cá nhân để luôn tự tin trong giao tiếp.