Hội chứng WPW là gì và những triệu chứng thường gặp

Hội chứng WPW là gì?

Hội chứng Wolff-Parkinson-White là một dạng kích thích tâm thất sớm bẩm sinh, hình thành do các sợi cơ tim còn sót lại tạo thành cầu nối điện phụ giữa tâm nhĩ và tâm thất ngoài hệ thống dẫn truyền chính tắc. Thông thường, tín hiệu điện tim phải đi qua nút nhĩ thất với tốc độ kiểm soát nhất định, nhưng đường dẫn phụ cho phép xung điện đi tắt nhanh chóng. Sự kết hợp giữa đường chính và đường phụ này tạo điều kiện thuận lợi cho dòng điện chạy thành vòng tròn liên tục, gây nên các cơn nhịp tim nhanh bất thường. Tình trạng này có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, từ trẻ sơ sinh cho đến người trưởng thành.

Cơ chế dẫn truyền xung điện bất thường trong hội chứng WPW

Bình thường, xung động điện điều khiển nhịp tim bắt đầu từ nút xoang ở tâm nhĩ, sau đó truyền qua nút nhĩ thất để xuống tâm thất, tạo nên sự co bóp nhịp nhàng của các buồng tim. Nút nhĩ thất đóng vai trò như một trạm kiểm soát tự nhiên, làm chậm xung điện một phần nhỏ của giây để máu có đủ thời gian bơm từ nhĩ xuống thất.

Ở người mắc hội chứng Wolff-Parkinson-White, tim có thêm một đường dẫn truyền điện phụ bẩm sinh, thường gọi là cầu Kent, nối trực tiếp tâm nhĩ và tâm thất mà không đi qua nút nhĩ thất. Do xung động điện đi qua đường phụ này nhanh hơn bình thường, tín hiệu kích hoạt tâm thất sớm hơn, tạo ra vòng vào lại khiến nhịp tim tăng vọt và đập rất nhanh. Tình trạng này có thể biểu hiện rõ trên điện tâm đồ thông qua sự xuất hiện của sóng delta và khoảng PR ngắn lại.

Các biểu hiện thường gặp khi xuất hiện cơn nhịp nhanh WPW

Triệu chứng điển hình nhất của hội chứng WPW là các cơn tim đập nhanh kịch phát bắt đầu đột ngột và cũng có thể kết thúc bất ngờ, kéo dài từ vài giây đến vài giờ. Khi cơn loạn nhịp xuất hiện, người bệnh thường cảm thấy đánh trống ngực dữ dội, hồi hộp như tim nhảy khỏi lồng ngực, kèm theo cảm giác lo lắng, bồn chồn.

Ngoài cảm giác tim đập dồn dập, người bệnh có thể gặp các biểu hiện thiếu máu não thoáng qua do tim đập quá nhanh làm giảm hiệu suất bơm máu, bao gồm hoa mắt, chóng mặt, choáng váng hoặc ngất xỉu. Một số người cảm thấy khó thở, tức nặng ngực, mệt mỏi rã rời sau khi cơn nhịp nhanh kết thúc. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, triệu chứng có thể khó nhận biết hơn, biểu hiện qua tình trạng bú kém, thở nhanh, li bì hoặc quấy khóc bất thường.

Mức độ nguy hiểm và nguy cơ biến chứng của hội chứng WPW

Mức độ nguy hiểm của hội chứng WPW phụ thuộc lớn vào tần suất xuất hiện cơn nhịp nhanh và đặc tính dẫn truyền của đường dẫn truyền phụ. Phần lớn các cơn nhịp nhanh trên thất vòng vào lại gây khó chịu, giảm chất lượng sống nhưng ít khi đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu được can thiệp kịp thời.

Tuy nhiên, nguy cơ đáng lo ngại nhất xảy ra khi người bệnh đồng thời xuất hiện rung nhĩ. Nếu đường dẫn truyền phụ có khả năng dẫn truyền xung động cực nhanh từ nhĩ xuống thất mà không bị cản trở bởi nút nhĩ thất, tần số thất có thể tăng lên rất cao, dẫn tới rung thất và ngừng tuần hoàn đột ngột. Do đó, người bệnh có hội chứng WPW kèm theo triệu chứng ngất hoặc cơn tim đập nhanh dữ dội cần được đánh giá chuyên sâu bởi bác sĩ chuyên khoa tim mạch.

Phương hướng tiếp cận y khoa và theo dõi hội chứng WPW

Khi người bệnh có triệu chứng hoặc phát hiện dấu hiệu WPW trên điện tâm đồ, bác sĩ tim mạch sẽ tiến hành thăm dò điện sinh lý tim để xác định vị trí đường dẫn truyền phụ và đo lường mức độ nguy cơ loạn nhịp. Kế hoạch theo dõi sẽ được thiết lập dựa trên tình trạng cụ thể của từng cá nhân.

Với những trường hợp không có triệu chứng và nguy cơ thấp, người bệnh có thể chỉ cần theo dõi định kỳ mà chưa cần can thiệp xâm lấn. Đối với những người thường xuyên xuất hiện cơn nhịp nhanh hoặc có nguy cơ cao, phương pháp triệt đốt đường dẫn truyền phụ bằng năng lượng sóng có tần số radio qua ống thông là biện pháp can thiệp hiệu quả và triệt để. Ngoài ra, việc dùng thuốc chống loạn nhịp phải tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, bởi một số loại thuốc làm chậm nút nhĩ thất thông thường có thể chống chỉ định trong hội chứng WPW.

Lưu ý an toàn

Người có biểu hiện nghi ngờ hội chứng WPW tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc điều hòa nhịp tim khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa tim mạch. Một số nhóm thuốc hạ nhịp thông thường có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng nếu dùng sai trong bối cảnh có đường dẫn truyền phụ. Khi xuất hiện cơn đau thắt ngực dữ dội, khó thở nặng hoặc ngất xỉu, cần gọi cấp cứu ngay lập tức.

Tóm tắt

Hội chứng WPW là một dạng bất thường dẫn truyền nhịp tim bẩm sinh có thể kiểm soát và can thiệp hiệu quả nếu được phát hiện sớm. Khi nhận thấy các cơn hồi hộp, tim đập nhanh bất thường hoặc cảm giác choáng váng, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế có chuyên khoa tim mạch để được đo điện tâm đồ và tư vấn kế hoạch theo dõi phù hợp.