Hội chứng Tourette có chữa được không và cách kiểm soát triệu chứng giật cơ

Hội chứng Tourette có chữa được không là gì?

Hội chứng Tourette là một dạng rối loạn thần kinh bắt đầu khởi phát từ thời kỳ thơ ấu, thường trong độ tuổi từ 4 đến 12 tuổi. Biểu hiện cốt lõi của tình trạng này là sự xuất hiện đồng thời của các tật máy giật vận động như nháy mắt, giật cổ, nhún vai cùng với các tật máy giật âm thanh như hắng giọng, tặc lưỡi hoặc phát ra âm thanh ngắt quãng.

Cơ chế bệnh sinh của hội chứng Tourette có sự liên quan phức tạp giữa yếu tố di truyền và sự mất cân bằng của các chất dẫn truyền thần kinh trong não, đặc biệt là dopamine và serotonin tại vùng hạch nền. Mặc dù các cử động và âm thanh này xảy ra ngoài tầm kiểm soát ý muốn, hội chứng Tourette không ảnh hưởng trực tiếp đến trí tuệ của người mắc. Nhiều trường hợp còn có thể đi kèm với chứng rối loạn tăng động giảm chú ý hoặc rối loạn ám ảnh cưỡng chế.

Khả năng điều trị dứt điểm hội chứng Tourette theo y học hiện đại

Câu trả lời là hiện nay y học vẫn chưa có biện pháp điều trị đặc hiệu để chữa khỏi hoàn toàn hội chứng Tourette. Bản chất của tình trạng này liên quan đến hoạt động của mạng lưới thần kinh điều phối vận động trong não bộ, thường xuất hiện từ thời thơ ấu và tiến triển theo từng đợt thuyên giảm hoặc bùng phát.

Tuy không thể loại bỏ dứt điểm căn nguyên, hội chứng Tourette hoàn toàn có thể kiểm soát tốt triệu chứng. Phần lớn người bệnh có triệu chứng nhẹ đến trung bình, có thể học tập, làm việc và sinh hoạt bình thường mà không cần dùng thuốc liên tục. Mục tiêu can thiệp y khoa là làm giảm tần suất các cơn giật vận động và phát âm, hạn chế ảnh hưởng đến giao tiếp và phòng tránh chấn thương thể chất nếu có giật cơ mạnh. Khi bước vào độ tuổi trưởng thành, nhiều người nhận thấy biểu hiện máy giật giảm đi rõ rệt.

Can thiệp tâm lý và rèn luyện hành vi để giảm tật máy giật

Liệu pháp hành vi được xem là can thiệp nền tảng đầu tay đối với các trường hợp mắc hội chứng Tourette từ nhẹ đến trung bình. Trong đó, kỹ thuật đảo ngược thói quen và can thiệp hành vi toàn diện cho tật máy giật mang lại hiệu quả rất tích cực. Người bệnh được chuyên gia tâm lý hướng dẫn nhận biết cảm giác thôi thúc tiền triệu trước khi cơn giật xảy ra, từ đó chủ động thực hiện một phản xạ vận động cạnh tranh để ngăn chặn hành vi giật cơ.

Bên cạnh đó, các kỹ thuật thư giãn như điều hòa nhịp thở, thiền định và rèn luyện cơ bắp cũng giúp hạ thấp mức độ căng thẳng thần kinh. Vì yếu tố áp lực tinh thần thường khiến các cơn máy giật bùng phát dữ dội hơn, việc học cách kiểm soát cảm xúc đóng vai trò rất quan trọng trong việc ổn định sinh hoạt hàng ngày cho người bệnh.

Vai trò của điều trị bằng thuốc trong các trường hợp nặng

Khi các cơn co giật vận động hoặc phát âm diễn ra quá dữ dội, gây đau cơ bắp, chấn thương thể chất hoặc cản trở nghiêm trọng việc học tập và công việc, bác sĩ chuyên khoa thần kinh có thể chỉ định can thiệp bằng thuốc. Các nhóm thuốc thường được cân nhắc bao gồm thuốc chẹn thụ thể dopamine, thuốc chủ vận alpha-adrenergic trung ương hoặc một số thuốc điều hòa dẫn truyền thần kinh khác.

Việc dùng thuốc không nhằm mục tiêu triệt tiêu hoàn toàn tật máy giật mà tập trung vào việc đưa triệu chứng về mức độ dung nạp được. Mọi chỉ định thuốc đều cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kỹ lưỡng về lợi ích và tác dụng phụ tiềm ẩn như buồn ngủ, mệt mỏi hay rối loạn vận động. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc an thần kinh hoặc thay đổi liều lượng điều trị khi chưa có hướng dẫn y tế.

Hỗ trợ từ môi trường sống và điều chỉnh lối sống hàng ngày

Môi trường sống và sự thấu hiểu từ gia đình, bạn bè, thầy cô đóng vai trò quyết định đến tâm lý của người mắc hội chứng Tourette. Những ánh nhìn tò mò hoặc sự chê bai từ người xung quanh có thể tạo ra áp lực tâm lý nặng nề, khiến các cơn giật cơ xuất hiện với tần suất dày đặc hơn.

Người thân cần tạo không khí thoải mái, tránh nhắc nhở liên tục hay yêu cầu người bệnh phải cố kìm nén cơn giật, bởi việc kìm nén chỉ khiến cảm giác bứt rứt gia tăng và bùng phát mạnh hơn sau đó. Đồng thời, cần xây dựng chế độ sinh hoạt điều độ, đảm bảo ngủ đủ giấc, hạn chế các chất kích thích như caffeine và duy trì tập luyện thể dục thể thao vừa sức nhằm nâng cao sức khỏe hệ thần kinh.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh không được tự ý mua hoặc sử dụng các loại thuốc điều hòa thần kinh mà cần thăm khám trực tiếp tại cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh hoặc tâm thần để được tư vấn chính xác.

Tóm tắt

Hội chứng Tourette tuy chưa có biện pháp điều trị dứt điểm hoàn toàn nhưng có thể kiểm soát hiệu quả nhờ can thiệp hành vi, theo dõi y khoa và môi trường nâng đỡ phù hợp. Người bệnh và gia đình không nên tự ý tìm kiếm các bài thuốc truyền miệng mà cần đồng hành chặt chẽ cùng bác sĩ chuyên khoa thần kinh để xây dựng kế hoạch quản lý tối ưu nhất.