Hoa mắt chóng mặt do thiểu năng tuần hoàn não phải xử trí thế nào?

Thiểu năng tuần hoàn não là gì?

Thiểu năng tuần hoàn não là tình trạng lưu lượng máu cung cấp lên não bị suy giảm, dẫn đến việc các tế bào thần kinh không được cung cấp đầy đủ oxy và dưỡng chất để duy trì hoạt động bình thường. Tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như xơ vữa động mạch làm hẹp lòng mạch, thoái hóa đốt sống cổ chèn ép mạch máu nuôi não, huyết áp thấp hoặc co thắt mạch máu do căng thẳng kéo dài.

Khi dòng máu nuôi não bị gián đoạn hoặc sụt giảm, người bệnh thường xuyên trải qua các cơn hoa mắt, tối sầm mặt mũi, chóng mặt, cảm giác mất thăng bằng kèm theo đau đầu âm ỉ, ù tai, khó tập trung và suy giảm trí nhớ. Mặc dù các biểu hiện này có thể thoáng qua, nhưng nếu diễn ra thường xuyên mà không được can thiệp kịp thời, bệnh có thể tiến triển nặng và làm tăng nguy cơ dẫn đến thiếu máu não cục bộ hoặc tai biến mạch máu não nguy hiểm.

Cách xử trí an toàn ngay khi cơn hoa mắt chóng mặt xuất hiện

Khi nhận thấy cơ thể bắt đầu có cảm giác lảo đảo, chao đảo hoặc xây xẩm mặt mày, nguyên tắc an toàn quan trọng nhất là phải lập tức ngừng mọi hoạt động thể lực và ngồi hoặc nằm xuống nhẹ nhàng. Người bệnh nên chọn tư thế nằm ngửa với gối thấp vừa phải hoặc hơi kê cao chân để hỗ trợ máu dồn về tim và não thuận lợi hơn. Không gian nghỉ ngơi cần thông thoáng, hạn chế ánh sáng quá chói hoặc tiếng ồn lớn gây căng thẳng thần kinh.

Trong suốt thời gian cơn chóng mặt diễn ra, tuyệt đối không cố gắng bước đi, lái xe hay vận hành bất kỳ thiết bị máy móc nào. Người bệnh nên nhắm mắt lại, hít thở sâu và đều đặn bằng mũi rồi thở chậm qua miệng để ổn định huyết áp và nhịp tim. Nếu cảm thấy khát hoặc hạ đường huyết nhẹ, có thể uống một cốc nước ấm hoặc nước đường nhạt. Cần chờ đợi cho đến khi cảm giác cân bằng hồi phục hoàn toàn mới từ từ ngồi dậy, thực hiện cử động chậm rãi để tránh hiện tượng tụt huyết áp tư thế làm cơn choáng tái phát.

Thăm khám chuyên khoa và kiểm soát nguyên nhân bệnh lý

Để cải thiện tình trạng lưu thông máu lên não, việc thăm khám tại chuyên khoa thần kinh hoặc tim mạch là bước đi thiết yếu. Bác sĩ sẽ thực hiện kiểm tra lâm sàng, chỉ định đo huyết áp, siêu âm mạch máu vùng cổ, chụp cắt lớp vi tính hoặc cộng hưởng từ não nhằm xác định chính xác nguyên nhân gây giảm tuần hoàn máu. Từ kết quả chẩn đoán, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho từng cá nhân, giải quyết tận gốc các yếu tố nguy cơ như xơ vữa động mạch, thoái hóa đốt sống cổ hay rối loạn lipid máu.

Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn sử dụng thuốc từ nhân viên y tế, không tự ý mua sắm hay phối hợp các loại thuốc tăng tuần hoàn não theo quảng cáo. Bên cạnh đó, việc điều trị ổn định các bệnh lý mạn tính đi kèm như tăng huyết áp, đái tháo đường hay rối loạn mỡ máu đóng vai trò quyết định trong việc ngăn chặn tổn thương mạch máu tiến triển. Việc tái khám định kỳ giúp bác sĩ theo dõi sát sao tiến triển bệnh và kịp thời điều chỉnh phương pháp can thiệp nếu cần.

Chế độ dinh dưỡng hỗ trợ tăng cường tuần hoàn máu não

Thói quen ăn uống hàng ngày có tác động trực tiếp đến độ nhớt của máu và sức bền thành mạch. Người thường xuyên bị hoa mắt chóng mặt nên bổ sung các thực phẩm giàu chất sắt, acid folic và vitamin nhóm B từ thịt nạc, trứng, rau có màu xanh đậm nhằm hỗ trợ quá trình tạo máu. Các nguồn acid béo chưa no như cá hồi, cá thu, hạt óc chó và hạt lanh chứa hàm lượng omega 3 dồi dào, giúp giảm cholesterol xấu và bảo vệ nội mạc mạch máu.

Ngược lại, người bệnh cần hạn chế tối đa các loại đồ ăn nhiều dầu mỡ động vật, thức ăn nhanh và các món chế biến sẵn chứa lượng muối cao dễ làm tăng huyết áp. Tuyệt đối giảm bớt việc tiêu thụ rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích mạnh vì chúng gây co thắt mạch máu não đột ngột. Việc uống đủ từ 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày cũng rất cần thiết để duy trì thể tích tuần hoàn ổn định, ngăn ngừa máu bị cô đặc cản trở dòng chảy lên các mao mạch não.

Thói quen sinh hoạt và vận động nâng cao sức khỏe não bộ

Thiết lập một lối sống khoa học và cân bằng giúp nâng cao khả năng điều hòa vận mạch tự nhiên của cơ thể. Người bệnh nên duy trì việc ngủ đủ giấc từ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm, hạn chế thức khuya và tránh làm việc căng thẳng kéo dài gây quá tải cho hệ thần kinh trung ương. Khi ngủ, nên sử dụng gối có độ cao vừa phải để tránh làm gập đốt sống cổ gây chèn ép động mạch đốt sống thân nền, cản trở đường dẫn máu lên bán cầu não.

Các hoạt động thể chất nhẹ nhàng và đều đặn như đi bộ, tập yoga, thái cực quyền hoặc các bài tập kéo giãn cơ vùng cổ vai gáy rất có lợi cho việc tăng cường tưới máu não. Người bệnh cần chú ý nguyên tắc khởi động kỹ càng, không tập luyện quá sức và không thực hiện các động tác quay đầu, cúi gập người quá nhanh hay thay đổi tư thế đột ngột. Duy trì tâm lý thoải mái, kết hợp các kỹ thuật thiền định hoặc nghe nhạc thư giãn sẽ góp phần ổn định huyết áp và giảm thiểu tần suất xuất hiện các cơn hoa mắt chóng mặt.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục và tham khảo sức khỏe phổ thông, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa chuyên sâu. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc hoạt huyết, thuốc giãn mạch hoặc thay đổi phác đồ khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Cần thận trọng đề phòng nguy cơ té ngã khi cơn hoa mắt xảy ra và phải đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu thần kinh khu trú bất thường.

Tóm tắt

Tình trạng hoa mắt chóng mặt do tuần hoàn máu lên não kém cần được nhận diện và kiểm soát sớm thông qua thăm khám chuyên khoa. Việc tự ý suy đoán bệnh hay lạm dụng các sản phẩm bổ não truyền miệng có thể làm trì hoãn quá trình phát hiện những bệnh lý nguy hiểm. Thói quen sinh hoạt khoa học, nghỉ ngơi điều độ cùng sự đồng hành của bác sĩ là chìa khóa bảo vệ sức khỏe hệ thần kinh lâu dài.