Hít thở sâu bị đau bên phải là do đâu và nguy hiểm không

Hít thở sâu bị đau bên phải là gì?

Cơn đau khi hít thở sâu ở bên phải xảy ra do sự căng dãn của lồng ngực, sự di chuyển của cơ hoành hoặc sự cọ xát giữa các lớp màng phổi bị viêm. Khi hít vào một lượng khí lớn, thể tích lồng ngực tăng lên, áp lực nội lồng ngực thay đổi và tác động trực tiếp vào vùng cơ, xương, thần kinh hoặc các cơ quan nội tạng đang tổn thương ở phía bên phải.

Mức độ đau có thể dao động từ cảm giác nhói nhẹ, tức nặng cho đến đau nhói dữ dội như dao đâm. Đau có thể lan ra sau lưng, lên vai phải hoặc vùng hạ sườn. Việc tìm hiểu rõ cơ chế và các nhóm nguyên nhân gây đau giúp người bệnh chủ động theo dõi cơ thể, tránh tâm lý hoang mang nhưng cũng không lơ là trước các tín hiệu nguy hiểm từ cơ thể.

Các nguyên nhân phổ biến từ hệ hô hấp và màng phổi

Màng phổi là lớp màng mỏng bao bọc phổi và lót trong thành ngực. Khi xảy ra tình trạng viêm màng phổi, hai lớp màng này bị tổn thương và cọ xát vào nhau mỗi khi lồng ngực giãn nở lúc hít thở sâu, gây ra cơn đau nhói ở bên phải. Đau màng phổi thường tăng lên khi ho, hắt hơi hoặc vận động mạnh.

Bên cạnh viêm màng phổi, bệnh lý viêm phổi bên phải hoặc tràn khí màng phổi lượng ít cũng có thể dẫn đến cảm giác đau ngực khi hít thở sâu. Viêm phổi thường đi kèm với sốt, ho có đờm, mệt mỏi và khó thở. Trong khi đó, tràn khí màng phổi thường gây đau nhói đột ngột. Thuyên tắc phổi, dù ít gặp hơn, là tình trạng tắc nghẽn mạch máu phổi rất nguy hiểm, biểu hiện bằng đau ngực dữ dội, khó thở cấp tính và ho ra máu. Việc phát hiện sớm các vấn đề hô hấp giúp ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.

Đau ngực bên phải do tổn thương cơ xương khớp và thần kinh

Hệ thống cơ liên sườn và xương sườn bên phải đóng vai trò quan trọng trong sự cử động của lồng ngực. Khi bạn tập luyện thể thao quá sức, mang vác nặng, ho kéo dài hoặc xoay người đột ngột, các cơ liên sườn có thể bị căng giãn quá mức hoặc rách nhẹ. Tình trạng này khiến người bệnh cảm thấy đau nhói khi hít thở sâu, xoay thắt lưng hoặc ấn nhẹ vào vùng bắp cơ bị tổn thương.

Viêm sụn sườn bên phải cũng là nguyên nhân thường gặp gây đau lồng ngực. Tình trạng viêm ở vị trí nối giữa xương sườn và xương ức tạo ra cảm giác đau nhói, đau tăng lên rõ rệt khi hít sâu hoặc đè ép lên vùng ngực trước. Ngoài ra, đau thần kinh liên sườn do chèn ép dây thần kinh chạy dọc theo bờ dưới xương sườn cũng gây ra các cơn đau rát dọc theo mạn sườn phải, đau rõ hơn khi hít thở hoặc thay đổi tư thế.

Ảnh hưởng từ các bệnh lý gan mật và tiêu hóa

Vùng bụng trên bên phải hay hạ sườn phải là nơi chứa gan, túi mật và đường mật, nằm ngay dưới cơ hoành. Khi hít thở sâu, cơ hoành di chuyển xuống dưới và đẩy nhẹ các cơ quan này. Nếu túi mật hoặc gan đang bị tổn thương hay viêm nhiễm, sự chuyển động này sẽ kích thích các thụ thể cảm giác đau, gây ra hiện tượng đau bên phải khi hít thở.

Sỏi túi mật và viêm túi mật cấp là hai bệnh lý gan mật tiêu biểu gây nên triệu chứng này. Cơn đau túi mật thường xuất hiện sau bữa ăn nhiều dầu mỡ, lan ra sau lưng hoặc lên vai phải, đau tăng lên khi hít thở sâu hoặc khi bác sĩ khám ấn vùng hạ sườn. Bệnh lý viêm gan, áp xe gan cũng có thể làm gan sưng to, gây căng vỏ gan và tạo cảm giác tức nặng, đau nhói khi hô hấp sâu. Một số trường hợp trào ngược dạ dày thực quản hoặc chướng hơi đại tràng góc gan cũng có thể phản chiếu cơn đau lên vùng ngực phải.

Phương pháp chẩn đoán và hướng theo dõi y tế

Để xác định chính xác nguyên nhân gây đau bên phải khi hít thở sâu, bác sĩ chuyên khoa sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng, lắng nghe tiếng phổi, kiểm tra vùng ngực và hạ sườn phải. Tùy thuộc vào định hướng ban đầu, người bệnh có thể được chỉ định thực hiện các kỹ thuật cận lâm sàng phù hợp như chụp X-quang ngực thẳng để khảo sát phổi và xương sườn, siêu âm ổ bụng để kiểm tra gan mật, hoặc chụp cắt lớp vi tính lồng ngực khi nghi ngờ tổn thương màng phổi phức tạp.

Bên cạnh đó, các xét nghiệm máu như tổng phân tích tế bào máu, đo chỉ số viêm hoặc men gan giúp đánh giá mức độ nhiễm trùng và chức năng gan. Đo điện tâm đồ cũng được thực hiện để loại trừ các bất thường về tim mạch. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc giảm đau hay tự chẩn đoán tại nhà vì điều này có thể làm che lấp triệu chứng, gây khó khăn cho quá trình điều trị của bác sĩ.

Lưu ý an toàn

Khi xuất hiện tình trạng hít thở sâu bị đau bên phải, người bệnh cần đặc biệt lưu ý không tự ý mua thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh hoặc áp dụng các bài thuốc chườm nóng, đắp lá chưa qua kiểm chứng. Nếu cơn đau đi kèm khó thở dữ dội, vã mồ hôi lạnh, ho ra máu, sốt cao hoặc đau lan lên hàm và vai, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời. Thông tin bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán và điều trị trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.

Tóm tắt

Hít thở sâu bị đau bên phải có thể chỉ là tổn thương cơ liên sườn lành tính nhưng cũng có thể cảnh báo các bệnh lý màng phổi, hô hấp hoặc gan mật cần can thiệp y tế. Việc chủ động theo dõi tính chất cơn đau và đi khám chuyên khoa sớm sẽ giúp phát hiện đúng nguyên nhân, từ đó có giải pháp xử trí an toàn và hiệu quả.