Đau ngực kiểu màng phổi là gì và các nguyên nhân thường gặp

Đau ngực kiểu màng phổi là gì?

Đau ngực kiểu màng phổi xảy ra khi hai lá màng phổi bị viêm nhiễm, cọ xát hoặc chịu áp lực lớn trong quá trình hô hấp. Màng phổi gồm lá tạng bao bọc phổi và lá thành lót mặt trong lồng ngực. Bình thường, khoang màng phổi chứa một lượng nhỏ dịch bôi trơn giúp hai lá màng trượt lên nhau dễ dàng khi hít thở. Khi màng phổi bị tổn thương hoặc viêm nhiễm, sự ma sát giữa hai lá màng làm xuất hiện những cơn đau nhói nhọn như dao đâm. Đau thường khu trú ở một bên ngực, lan ra vai hoặc lưng và tăng nặng hơn khi cơ thể thực hiện các động tác căng dãn lồng ngực như ho, hắt hơi hay hít sâu.

Đặc điểm và biểu hiện của đau ngực kiểu màng phổi

Đau ngực kiểu màng phổi mang những đặc tính rất riêng biệt so với các loại đau ngực do nguyên nhân tim mạch hay cơ xương khớp. Cơn đau thường xuất hiện đột ngột với cảm giác nhói sắc nhọn, khu trú rõ ràng tại một vị trí trên lồng ngực. Điểm đặc trưng nhất là cường độ đau tăng lên đáng kể mỗi khi người bệnh hít thở sâu, ho, hắt hơi hoặc xoay người. Ngược lại, cơn đau có xu hướng giảm bớt khi nín thở hoặc nằm nghiêng về bên ngực bị đau để hạn chế sự di chuyển của lồng ngực.

Đi kèm với cơn đau ngực, người bệnh có thể gặp các triệu chứng hô hấp khác tùy thuộc vào nguyên nhân nền, chẳng hạn như khó thở nhẹ đến nặng, thở nông nhanh, sốt, ho kéo dài hoặc mệt mỏi. Cần lưu ý rằng đau ngực không chỉ đơn thuần là triệu chứng tại chỗ mà có thể là dấu hiệu cảnh báo các tình trạng cấp cứu y khoa.

Các nhóm nguyên nhân gây ra đau ngực kiểu màng phổi

Có nhiều nguyên nhân gây nên cơn đau ngực kiểu màng phổi, được phân loại từ các tình trạng lành tính đến những bệnh lý nguy hiểm. Nhóm nguyên nhân thường gặp nhất là viêm màng phổi do nhiễm trùng đường hô hấp, bao gồm nhiễm virus hô hấp, vi khuẩn gây viêm phổi hoặc vi khuẩn lao. Khi các tác nhân này tấn công phổi, phản ứng viêm lan đến màng phổi gây đau nhói.

Bên cạnh nhiễm trùng, thuyên tắc phổi là một nguyên nhân cấp cứu nguy hiểm khi huyết khối di chuyển làm tắc nghẽn động mạch phổi, dẫn đến nhồi máu màng phổi. Ngoài ra, tràn khí màng phổi, tràn dịch màng phổi, chấn thương lồng ngực, gãy xương sườn hoặc các bệnh lý tự miễn như lupus ban đỏ hệ thống và viêm khớp dạng thấp cũng có thể gây kích ứng màng phổi. Một số trường hợp hiếm gặp hơn liên quan đến khối u màng phổi hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc.

Phương pháp chẩn đoán đau ngực kiểu màng phổi tại cơ sở y tế

Khi tiếp nhận bệnh nhân có dấu hiệu đau ngực kiểu màng phổi, bác sĩ sẽ thực hiện khai thác bệnh sử chi tiết và khám lâm sàng kỹ lưỡng. Việc nghe phổi bằng ống nghe giúp phát hiện tiếng cọ màng phổi – một âm thanh đặc trưng xuất hiện khi hai lá màng phổi bị viêm cọ xát vào nhau.

Để xác định chính xác nguyên nhân nền, bác sĩ thường chỉ định các xét nghiệm cận lâm sàng phù hợp. X-quang ngực thẳng là phương pháp chẩn đoán hình ảnh ban đầu giúp phát hiện viêm phổi, tràn khí hay tràn dịch màng phổi. Chụp cắt lớp vi tính (CT) lồng ngực có dựng hình mạch máu hoặc siêu âm màng phổi cung cấp hình ảnh chi tiết hơn về tổn thương mô phổi, dịch màng phổi hoặc cục máu đông. Ngoài ra, các xét nghiệm máu như công thức máu, định lượng D-dimer, xét nghiệm đông máu và điện tâm đồ cũng được phối hợp nhằm loại trừ các bệnh lý tim mạch cấp tính như nhồi máu cơ tim.

Hướng xử trí và chăm sóc sức khỏe khi bị đau ngực

Mọi trường hợp đau ngực kiểu màng phổi mới xuất hiện đều cần được bác sĩ chuyên khoa hô hấp hoặc tim mạch đánh giá trực tiếp để lập kế hoạch điều trị thích hợp. Việc xử trí phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân gây bệnh đã được xác định qua chẩn đoán.

Đối với nguyên nhân nhiễm vi khuẩn, việc sử dụng thuốc kháng sinh theo đơn của bác sĩ là điều cần thiết. Nếu nguyên nhân do virus, quá trình theo dõi kết hợp nghỉ ngơi và điều trị triệu chứng thường được áp dụng. Trong các trường hợp cấp cứu như thuyên tắc phổi hay tràn khí màng phổi mức độ lớn, người bệnh cần được can thiệp y tế khẩn cấp tại bệnh viện. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh hoặc sử dụng các bài thuốc dân gian chưa qua kiểm chứng khi chưa có sự thăm khám và chỉ định từ y bác sĩ.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục kiến thức sức khỏe, không thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hay chỉ định điều trị y khoa chuyên nghiệp. Đau ngực là một triệu chứng tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng. Người đọc tuyệt đối không tự chẩn đoán bệnh, không tự ý mua thuốc hoặc điều chỉnh liều lượng thuốc đang sử dụng. Khi xuất hiện cơn đau ngực đột ngột, đau dữ dội kèm khó thở, vã mồ hôi hoặc tím tái, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu khẩn cấp.

Tóm tắt

Đau ngực kiểu màng phổi là triệu chứng hô hấp quan trọng phản ánh sự kích ứng hoặc tổn thương màng phổi từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc chủ động tìm hiểu thông tin và thăm khám y tế sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân, từ đó có giải pháp theo dõi và điều trị hiệu quả. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để nhận được sự tư vấn an toàn và phù hợp nhất cho tình trạng sức khỏe cá nhân.