Hình ảnh polyp mũi và các triệu chứng cảnh báo của bệnh

Hình ảnh polyp mũi và triệu chứng là gì?

Polyp mũi là dạng thoái hóa cục bộ lành tính của lớp niêm mạc lót trong khoang mũi hoặc hệ thống các xoang cạnh mũi. Bản chất của khối polyp là phản ứng phù nề mạn tính do tình trạng viêm nhiễm kéo dài, dị ứng hoặc rối loạn miễn dịch tại chỗ dẫn đến tích tụ chất dịch bên trong mô đệm.

Các khối polyp mũi không phải là u ác tính và không thể lây nhiễm từ người này sang người khác. Chúng có thể xuất hiện đơn độc hoặc mọc thành từng chùm ở cả hai bên hốc mũi, với kích thước thay đổi từ vài milimet đến vài centimet. Khi khối polyp còn nhỏ, người bệnh hầu như không cảm nhận thấy triệu chứng rõ rệt. Tuy nhiên, khi kích thước khối tăng dần hoặc số lượng polyp nhiều lên, chúng sẽ làm cản trở luồng khí lưu thông qua mũi và bít tắc đường dẫn lưu dịch tự nhiên của các xoang lân cận, gây ra hàng loạt vấn đề khó chịu cho hệ hô hấp.

Đặc điểm hình ảnh trực quan của khối polyp mũi qua nội soi

Trong thăm khám lâm sàng bằng thiết bị nội soi tai mũi họng, khối polyp mũi thường hiện diện dưới dạng một hoặc nhiều khối mềm hình giọt nước hoặc chùm nho nhỏ. Khối này có bề mặt trơn nhẵn, màu xám nhạt, hồng trong hoặc vàng nhạt, hơi mờ mờ và không có cảm giác đau khi chạm nhẹ vào.

Về bản chất, polyp mũi là sự thoái hóa phì đại cục bộ của lớp niêm mạc mũi xoang do viêm nhiễm kéo dài hoặc phản ứng dị ứng mạn tính. Chúng thường xuất phát từ niêm mạc các xoang cạnh mũi, ngách mũi giữa rồi thòng dần xuống khoang mũi. Do nằm sâu bên trong hốc mũi, mắt thường không thể quan sát được polyp trừ trường hợp khối phát triển quá lớn sa ra tận cửa mũi trước. Vì vậy, hình ảnh quan sát được qua ống nội soi chuyên dụng hoặc phim chụp cắt lớp vi tính mũi xoang là tiêu chuẩn chẩn đoán trực quan quan trọng nhất.

Biểu hiện nghẹt tắc mũi kéo dài và khó thở

Triệu chứng phổ biến và điển hình nhất của polyp mũi là cảm giác ngạt mũi liên tục ở một hoặc cả hai bên mũi. Khác với tình trạng ngạt mũi do cảm cúm thông thường vốn chỉ kéo dài vài ngày, ngạt mũi do polyp thường kéo dài âm ỉ và mức độ tăng dần theo thời gian khi kích thước khối polyp lớn hơn.

Người bệnh thường cảm thấy khó thở bằng mũi, buộc phải chuyển sang thở bằng miệng, đặc biệt là khi nằm ngủ hoặc vận động thể lực. Tình trạng này dễ dẫn đến khô rát họng, ngủ ngáy, gián đoạn giấc ngủ và cảm giác mệt mỏi vào ban ngày. Khi cả hai bên hốc mũi bị khối polyp bít tắc hoàn toàn, người bệnh có thể có giọng nói nghẹt mũi rõ rệt, gây khó khăn cho việc giao tiếp và sinh hoạt thường nhật.

Dấu hiệu giảm khứu giác và chảy dịch mũi xoang

Sự hiện diện của khối polyp mũi và tình trạng viêm xoang mạn tính đi kèm thường gây rối loạn khả năng ngửi của người bệnh. Khi khối polyp nằm ở ngách mũi trên hoặc khe khứu giác, luồng không khí mang các phân tử mùi không thể tiếp cận được với các thụ thể thần kinh khứu giác.

Hậu quả là người bệnh bị suy giảm khả năng ngửi mùi một phần hoặc mất khứu giác hoàn toàn. Mất cảm nhận mùi hương cũng làm ảnh hưởng đáng kể đến vị giác, khiến người bệnh ăn uống kém ngon miệng, chán ăn. Ngoài ra, việc khối polyp cản trở sự dẫn lưu tự nhiên của dịch tiết xoang làm dịch ứ đọng, người bệnh có thể thường xuyên bị chảy nước mũi trong hoặc dịch nhầy mủ đặc, kèm theo cảm giác dịch chảy xuống thành sau họng gây ho khan hoặc khạc nhổ liên tục.

Cảm giác căng nặng vùng mặt và biến chứng khi khối polyp phát triển lớn

Khi khối polyp mũi tăng sinh kích thước và bít kín các lỗ thông xoang, áp lực bên trong các hốc xoang sẽ tăng lên đáng kể. Điều này gây ra cảm giác căng tức, nặng nề hoặc đau âm ỉ ở các vùng mặt như quanh hốc mắt, gò má, vùng trán hoặc gốc mũi.

Cơn đau và nặng mặt thường tăng lên khi người bệnh cúi đầu về phía trước. Trong những trường hợp polyp mũi kích thước quá lớn không được phát hiện và can thiệp kịp thời, khối polyp có thể gây chèn ép lên khung xương mũi, làm thay đổi cấu trúc thẩm mỹ bên ngoài của sống mũi hoặc gây biến dạng nhẹ góc trong của mắt. Tình trạng ứ trệ dịch mạn tính cũng tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, dễ dẫn đến các đợt nhiễm trùng xoang cấp tái diễn.

Cách phân biệt triệu chứng và thời điểm người bệnh cần đi khám chuyên khoa

Các triệu chứng ban đầu của polyp mũi như ngạt mũi, chảy dịch và hắt hơi rất dễ bị nhầm lẫn với bệnh viêm mũi dị ứng hoặc cảm lạnh thông thường. Điểm khác biệt lớn nhất là các triệu chứng của polyp mũi thường không tự thoái lui sau vài tuần mà tiến triển ngày càng dai dẳng và nặng dần.

Nếu nhận thấy các dấu hiệu nghẹt mũi kéo dài trên mười ngày, giảm hoặc mất hẳn khả năng ngửi, chảy dịch mũi đặc kèm đau tức mặt, người bệnh nên đến các cơ sở y tế có chuyên khoa tai mũi họng để được kiểm tra. Đặc biệt, cần đi khám ngay nếu xuất hiện các biểu hiện cảnh báo nguy hiểm như sưng đỏ hoặc đau dữ dội quanh mắt, giảm thị lực, nhìn đôi, sốt cao kèm đau đầu dữ dội hoặc xuất hiện tình trạng cứng gáy. Thăm khám sớm giúp các bác sĩ xác định chính xác tổn thương và đưa ra hướng quản lý phù hợp cho từng cá nhân.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thể thay thế cho việc chẩn đoán hay đánh giá từ bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc xịt mũi co mạch hoặc các loại thuốc kháng viêm để sử dụng kéo dài mà không có chỉ định y tế. Việc lạm dụng thuốc xịt mũi có thể gây teo niêm mạc hoặc làm nặng thêm tình trạng nghẹt mũi do thuốc. Không áp dụng các biện pháp truyền miệng chưa được kiểm chứng như nhỏ nước cốt thảo dược vào mũi để tránh gây bỏng rát và bội nhiễm nguy hiểm.

Tóm tắt

Nhận biết sớm các biểu hiện nghi ngờ polyp mũi giúp người bệnh chủ động đi khám chuyên khoa tai mũi họng kịp thời. Việc thăm khám trực tiếp bằng nội soi là cách duy nhất để xác định chính xác sự hiện diện của khối polyp. Tuân thủ hướng dẫn chăm sóc và điều trị từ bác sĩ chuyên khoa sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả và hạn chế nguy cơ tái phát.