Hình ảnh bệnh giang mai qua từng giai đoạn tiến triển lâm sàng

Hình ảnh bệnh giang mai qua từng giai đoạn là gì?

Bệnh giang mai do xoắn khuẩn Treponema pallidum gây nên, chủ yếu lây truyền qua quan hệ tình dục không an toàn hoặc từ mẹ sang con trong thai kỳ. Quá trình tiến triển tự nhiên của bệnh giang mai được chia thành ba giai đoạn lâm sàng chính xen kẽ thời kỳ tiềm ẩn. Hình thái tổn thương của bệnh biến đổi phong phú theo từng thời kỳ, từ các vết trợt nông không đau ở vị trí xâm nhập ban đầu cho đến tình trạng phát ban đối xứng toàn thân và sự hình thành các tổn thương phá hủy sâu ở mô liên kết. Do biểu hiện ngoài da ở nhiều thời điểm rất dễ nhầm lẫn với các bệnh lý da liễu thông thường khác, việc quan sát đặc điểm tổn thương kết hợp với xét nghiệm cận lâm sàng là điều kiện tiên quyết để xác định chính xác bệnh.

Đặc điểm vết săng giang mai ở giai đoạn một

Biểu hiện đặc trưng nhất của bệnh giang mai giai đoạn một là săng giang mai xuất hiện sau thời gian ủ bệnh khoảng 3 đến 4 tuần. Vết tổn thương thường là một vết trợt nông hình tròn hoặc bầu dục, bờ nhẵn, đáy sạch màu đỏ tươi, nền cứng như sụn và đặc biệt là không gây đau đớn hay ngứa ngáy.

Vị trí xuất hiện phổ biến nhất của săng giang mai là ở cơ quan sinh dục như quy đầu, thân dương vật ở nam giới hoặc môi lớn, môi nhỏ, cổ tử cung ở nữ giới. Ngoài ra, tổn thương cũng có thể xuất hiện tại vùng hậu môn, môi, lưỡi hoặc amidan tùy theo hành vi tiếp xúc. Đi kèm với săng giang mai thường là tình trạng sưng hạch bạch huyết ở vùng bẹn, hạch thường di động, không đau và không hóa mủ. Sau khoảng 3 đến 6 tuần, vết săng có thể tự biến mất khiến nhiều người lầm tưởng bệnh đã tự khỏi.

Biểu hiện phát ban và tổn thương niêm mạc ở giai đoạn hai

Giai đoạn hai thường khởi phát sau khi vết săng biến mất từ vài tuần đến vài tháng, đặc trưng bởi sự lan tràn của xoắn khuẩn Treponema pallidum vào hệ tuần hoàn. Dấu hiệu phổ biến nhất là tình trạng phát ban đào trên da, biểu hiện dưới dạng các dát hồng hoặc đỏ đồng, hình bầu dục, không nổi gờ cao và không gây ngứa.

Các nốt ban đào này phân bố rải rác ở ngực, bụng, mạng sườn và đặc biệt có giá trị định hướng chẩn đoán khi xuất hiện dày đặc ở lòng bàn tay và lòng bàn chân. Bên cạnh ban đào, người bệnh có thể xuất hiện sẩn sùi phì đại ở các nếp gấp da ẩm ướt như quanh hậu môn, âm hộ, cùng các mảng niêm mạc trợt nông trong khoang miệng. Giai đoạn này cũng thường đi kèm triệu chứng toàn thân nhẹ như sốt nhẹ, mệt mỏi, đau họng, nổi hạch lan tỏa và rụng tóc dạng mảng.

Đặc điểm giang mai trong giai đoạn tiềm ẩn

Sau giai đoạn hai, nếu không được điều trị bằng kháng sinh phù hợp, bệnh sẽ bước vào thời kỳ giang mai tiềm ẩn. Trong giai đoạn này, toàn bộ các tổn thương trên da, niêm mạc và triệu chứng toàn thân đều biến mất hoàn toàn. Người bệnh cảm thấy cơ thể khỏe mạnh bình thường và không có bất kỳ biểu hiện lâm sàng nào để nhận biết bằng mắt thường.

Mặc dù bề ngoài không có tổn thương, xoắn khuẩn giang mai vẫn âm thầm tồn tại trong cơ thể và tiếp tục phát triển. Giang mai tiềm ẩn có thể kéo dài nhiều năm, thậm chí hàng chục năm. Chẩn đoán trong giai đoạn này chỉ có thể dựa vào các xét nghiệm huyết thanh học miễn dịch giang mai. Nếu không được phát hiện và can thiệp y tế, bệnh có thể tiến triển sang giai đoạn ba với những tổn thương thực thể không thể phục hồi.

Tổn thương củ gôm và biến chứng nội tạng ở giai đoạn ba

Giai đoạn ba là giai đoạn muộn nhất, thường xuất hiện sau nhiều năm kể từ thời điểm nhiễm bệnh ban đầu, gây phá hủy nghiêm trọng các cơ quan nội tạng. Biểu hiện ngoài da điển hình ở giai đoạn này là củ giang mai và gôm giang mai. Gôm giang mai ban đầu là các khối u dưới da chắc, sau đó mềm dần, loét ra, chảy dịch dính như keo và khi lành để lại sẹo co kéo vĩnh viễn.

Ngoài tổn thương da, xoắn khuẩn giang mai giai đoạn muộn có thể xâm nhập sâu vào hệ tim mạch gây phình động mạch chủ, hở van tim hoặc tổn thương hệ thần kinh trung ương gây giang mai thần kinh. Người bệnh có thể gặp tình trạng suy giảm trí nhớ, rối loạn vận động, liệt hoặc mù lòa. Các tổn thương nội tạng ở giai đoạn này gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng và rất khó hồi phục hoàn toàn chức năng.

Lưu ý an toàn

Hình thái tổn thương của bệnh giang mai rất dễ bị nhầm lẫn với viêm bao quy đầu, herpes sinh dục, vảy nến hoặc dị ứng thuốc. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc bôi ngoài da hoặc sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa da liễu. Việc tự điều trị có thể làm thay đổi hình thái tổn thương, gây khó khăn cho việc chẩn đoán chính xác và tạo điều kiện cho bệnh tiến triển âm thầm.

Tóm tắt

Bệnh giang mai tiến triển âm thầm qua nhiều giai đoạn với các biểu hiện lâm sàng rất đa dạng. Việc phát hiện sớm ngay từ vết săng ban đầu hoặc ban đào thứ phát giúp quá trình điều trị đơn giản và đạt hiệu quả tối ưu. Khi nhận thấy bất kỳ tổn thương nghi ngờ nào trên da và niêm mạc, người bệnh cần chủ động đến các cơ sở y tế chuyên khoa da liễu để được thăm khám và hướng dẫn kịp thời.