Hiện tượng đau mắt đỏ ở trẻ em và cách chăm sóc an toàn cho bé

Đau mắt đỏ ở trẻ em là gì?

Đau mắt đỏ ở trẻ em là thuật ngữ thông thường dùng để chỉ tình trạng viêm kết mạc, lớp màng mỏng bao bọc phần củng mạc màu trắng của nhãn cầu và lót mặt trong mi mắt. Khi các mạch máu nhỏ trong kết mạc bị viêm nhiễm, chúng sẽ sung huyết và nở rộng ra, khiến tròng trắng của mắt trẻ chuyển sang màu đỏ hoặc hồng.

Bệnh có thể xảy ra ở một mắt rồi nhanh chóng lan sang mắt còn lại thông qua thói quen dụi mắt hoặc dùng chung đồ dùng sinh hoạt. Trẻ nhỏ là đối tượng dễ tổn thương do hệ thống miễn dịch chưa hoàn thiện và thói quen sinh hoạt tập thể tại trường lớp. Việc phát hiện sớm hiện tượng này đóng vai trò quan trọng nhằm giúp trẻ tránh cảm giác khó chịu kéo dài, đồng thời ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm chéo cho cả gia đình và cộng đồng xung quanh.

Những nguyên nhân phổ biến gây đau mắt đỏ ở trẻ nhỏ

Hiện tượng đau mắt đỏ hay viêm kết mạc ở trẻ nhỏ bắt nguồn từ nhiều nhóm nguyên nhân khác nhau. Phổ biến nhất trong các đợt bùng phát là do virus, đặc biệt là nhóm Adenovirus, lây lan rất nhanh tại môi trường nhà trẻ và trường học. Vi khuẩn như tụ cầu hoặc phế cầu cũng là tác nhân thường gặp, đặc trưng bởi lượng dịch tiết nhầy mủ đặc dính nhiều vào buổi sáng. Ngoài ra, trẻ có cơ địa mẫn cảm rất dễ bị viêm kết mạc dị ứng do tiếp xúc với phấn hoa, lông thú nuôi, mạt bụi nhà hoặc khói thuốc lá. Nhận diện sớm yếu tố kích hoạt giúp việc chăm sóc và cách ly trẻ đạt hiệu quả tối ưu.

Biểu hiện đặc trưng khi mắt của trẻ bị viêm đỏ

Dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là lòng trắng mắt của trẻ chuyển sang màu hồng nhạt hoặc đỏ đậm, kèm theo hiện tượng chảy nước mắt liên tục và cảm giác xốn cộm, ngứa ngáy khiến trẻ hay đưa tay lên dụi mắt. Vào buổi sáng sau khi thức dậy, hai bờ mi thường bị dính chặt bởi lượng lớn ghèn rỉ mắt có màu trắng trong, vàng hoặc xanh nhạt. Mi mắt của trẻ có thể sưng húp nhẹ. Một số trẻ bị đau mắt đỏ do virus còn kèm theo biểu hiện toàn thân như sốt nhẹ, mệt mỏi, ho, sổ mũi hoặc nổi hạch nhỏ vùng trước tai.

Cách chăm sóc và vệ sinh mắt cho trẻ tại nhà

Vệ sinh mắt đúng kỹ thuật là bước nền tảng hỗ trợ quá trình hồi phục. Cha mẹ cần rửa tay thật sạch bằng xà phòng trước và sau mỗi lần chăm sóc mắt cho con. Sử dụng gạc y tế vô trùng thấm nước muối sinh lý natri clorid 0.9% lau nhẹ nhàng từ đầu mắt ra đuôi mắt, dùng riêng mỗi miếng gạc cho từng bên mắt để tránh lây chéo vi khuẩn. Tuyệt đối không để đầu ống thuốc nhỏ mắt chạm vào lông mi hay kết mạc của trẻ. Tạo không gian phòng ngủ thoáng mát, hạn chế cho trẻ tiếp xúc với màn hình điện thoại, tivi nhằm giúp mắt có thời gian nghỉ ngơi thư giãn.

Các sai lầm nguy hại cần tránh khi chăm sóc trẻ

Nhiều phụ huynh khi thấy mắt con đỏ thường tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hoặc kháng sinh mạnh về sử dụng mà không qua thăm khám. Việc lạm dụng các hoạt chất kháng viêm không đúng chỉ định có thể gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc làm tổn thương giác mạc không thể phục hồi. Thêm vào đó, thói quen dân gian như đắp lá cây, xông hơi nóng thảo dược trực tiếp lên mặt trẻ tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng bội nhiễm rất nặng nề. Sử dụng chung khăn mặt, gối ngủ với các thành viên khác trong gia đình cũng là nguồn phát tán mầm bệnh nhanh chóng.

Thời điểm cần đưa trẻ đến cơ sở y tế thăm khám

Mặc dù phần lớn các trường hợp viêm kết mạc diễn tiến lành tính, cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện có chuyên khoa mắt ngay khi phát hiện những dấu hiệu cảnh báo bất thường. Các triệu chứng nguy hiểm bao gồm trẻ kêu đau nhức mắt dữ dội, mắt sợ ánh sáng chói, nhìn mờ, tròng đen xuất hiện đốm trắng hoặc vết loét, mi mắt sưng nề biến dạng kèm sốt cao không hạ. Trẻ sơ sinh dưới ba tháng tuổi khi có bất kỳ biểu hiện đỏ mắt nào cũng cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám ngay để loại trừ các bệnh lý nhiễm trùng nguy hiểm.

Lưu ý an toàn

Thông tin về đau mắt đỏ ở trẻ em chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định điều trị y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa mắt hoặc bác sĩ nhi khoa. Tuyệt đối không tự ý mua và dùng các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticosteroid khi chưa có đơn thuốc. Nếu trẻ có biểu hiện đau mắt dữ dội, nhìn mờ hoặc sốt cao, phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay.

Tóm tắt

Đau mắt đỏ ở trẻ em là tình trạng rất phổ biến, có thể nhanh chóng thuyên giảm nếu được theo dõi và chăm sóc đúng cách. Cha mẹ cần giữ thái độ bình tĩnh, tuân thủ nghiêm ngặt vệ sinh cá nhân cho trẻ và luôn trao đổi với bác sĩ chuyên khoa mắt trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào để đảm bảo đôi mắt trẻ được bảo vệ tốt nhất.