Hậu quả của rách sụn chêm khớp gối nếu không can thiệp kịp thời

Hậu quả rách sụn chêm là gì?

Sụn chêm khớp gối gồm sụn chêm trong và sụn chêm ngoài, có hình dạng chữ C hoặc bán nguyệt, nằm xen kẽ giữa lồi cầu xương đùi và mâm chày. Cấu trúc này đảm nhận nhiệm vụ hấp thu lực chấn động, phân tán đều trọng lượng cơ thể lên bề mặt sụn khớp, đồng thời bôi trơn và hỗ trợ các dây chằng duy trì sự vững chắc cho khớp gối trong mọi tư thế di chuyển.

Khi xảy ra tổn thương rách sụn chêm, khả năng phân bổ tải trọng bị suy giảm nghiêm trọng. Mức độ lành thương của sụn chêm phụ thuộc lớn vào nguồn cấp máu, trong đó vùng rìa ngoài có mạch máu nuôi dưỡng tốt hơn vùng trung tâm. Chính vì vậy, nếu không có biện pháp theo dõi và điều trị y khoa phù hợp, vết rách sụn chêm rất khó tự hồi phục và dễ để lại nhiều di chứng ảnh hưởng tiêu cực tới chức năng vận động tổng thể của khớp gối.

Đau nhức kéo dài và sưng phù khớp gối tái diễn

Tình trạng đau nhức kéo dài là hậu quả trực tiếp khi mép sụn chêm bị rách cọ xát liên tục vào lồi cầu xương đùi và mâm chày trong mỗi cử động gập duỗi. Cơn đau thường tăng lên rõ rệt khi người bệnh ngồi xổm, bước lên xuống cầu thang hoặc mang vác vật nặng.

Kèm theo đau là hiện tượng tràn dịch khớp gối tái diễn khiến vùng khớp quanh xương bánh chè bị sưng nề, căng tức và nóng nhẹ. Quá trình viêm màng hoạt dịch thứ phát do các mảnh sụn rách kích thích không chỉ làm giảm cảm giác thoải mái khi đi lại mà còn gây ức chế cơ tứ đầu đùi, làm cho chân bên tổn thương dần yếu đi nếu tình trạng sưng đau không được kiểm soát tốt.

Kẹt khớp gối và suy giảm biên độ vận động khớp

Khi vết rách sụn chêm tạo thành mảnh rời hoặc dạng quai xô, phần mô sụn bị xê dịch có thể kẹt vào giữa khe khớp trong lúc vận động. Hậu quả là người bệnh gặp phải hiện tượng kẹt khớp, biểu hiện qua việc chân đột ngột bị khóa lại ở một góc nhất định, không thể duỗi thẳng hoàn toàn hoặc gập gối như bình thường.

Bên cạnh đó, phản xạ co cứng cơ và cảm giác mất vững, sụp khớp khi bước đi làm người bệnh giảm hẳn sự tự tin trong sinh hoạt thường nhật. Tình trạng này khiến khớp gối mất đi độ trơn tru sinh lý, hạn chế biên độ vận động và gây khó khăn lớn cho các hoạt động đơn giản như đứng lên từ ghế thấp hay đi bộ đường dài.

Teo nhóm cơ đùi và mất vững cấu trúc khớp gối

Do cảm giác đau buốt và hạn chế vận động, người bệnh thường có xu hướng dồn trọng lượng sang chân lành hoặc hạn chế co duỗi chân đau. Việc giảm tải cơ học trong thời gian dài sẽ dẫn tới teo cơ tứ đầu đùi và nhóm cơ gân kheo ở đùi, làm giảm sức mạnh nâng đỡ trục chi dưới.

Cơ bắp quanh khớp gối suy yếu lại tiếp tục tạo thành vòng xoắn bệnh lý, khiến toàn bộ áp lực cơ thể truyền trực tiếp vào bề mặt khớp và các dây chằng chéo trước, dây chằng chéo sau. Hậu quả là khớp gối trở nên lỏng lẻo, dễ trẹo ngã và tăng nguy cơ gặp thêm các chấn thương thứ phát ở sụn khớp và hệ thống dây chằng.

Đẩy nhanh nguy cơ thoái hóa khớp gối sớm

Sụn chêm đóng vai trò như bộ phận giảm xóc sinh học phân tán lực tải trọng lên sụn khớp. Khi sụn chêm bị rách và suy giảm chức năng, lực tỳ đè sẽ tập trung cục bộ vào lớp sụn khớp bọc đầu xương, khiến bề mặt này bị mài mòn, nứt vỡ nhanh chóng hơn bình thường.

Sự thiếu hụt lớp đệm bảo vệ đẩy nhanh quá trình thoái hóa khớp gối sớm, hình thành gai xương, hẹp khe khớp và biến dạng trục chi dưới như chân vòng kiềng. Biến chứng thoái hóa khớp gối thứ phát do rách sụn chêm không được điều trị kịp thời là một trong những nguyên nhân phổ biến gây tàn phế vận động ở người trẻ tuổi và trung niên.

Lưu ý an toàn

Các thông tin về hậu quả rách sụn chêm mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình. Người bệnh tuyệt đối không tự ý nắn chỉnh khớp, đắp thuốc lá không rõ nguồn gốc hoặc tự dùng thuốc giảm đau kéo dài khi chưa có hướng dẫn y tế vì có thể làm tổn thương sụn chêm thêm trầm trọng.

Tóm tắt

Nhận biết sớm hậu quả của rách sụn chêm khớp gối giúp người bệnh chủ động đi khám chuyên khoa chấn thương chỉnh hình và phục hồi chức năng kịp thời. Việc tuân thủ phác đồ chăm sóc khoa học từ bác sĩ là biện pháp tốt nhất để bảo tồn sụn chêm, duy trì sự linh hoạt và ngăn chặn biến chứng thoái hóa khớp gối sớm.