Hậu Covid nên uống thuốc gì và giải pháp phục hồi di chứng kéo dài

Hậu Covid nên uống thuốc gì là gì?

Hội chứng hậu Covid-19, hay tình trạng Covid kéo dài, được định nghĩa là sự hiện diện của các triệu chứng mới phát sinh hoặc tồn tại dai dẳng sau giai đoạn nhiễm bệnh ban đầu ít nhất từ 4 đến 12 tuần mà không giải thích được bằng nguyên nhân nào khác. Các triệu chứng này có thể biến đổi theo thời gian, tái phát từng đợt hoặc giảm dần rồi tăng trở lại khi cơ thể bị căng thẳng, làm việc quá sức.

Tác động của hội chứng này không cố định ở một vị trí mà có thể ảnh hưởng đến hệ hô hấp, tim mạch, thần kinh, tiêu hóa và cơ xương khớp. Vì cơ chế gây bệnh rất phức tạp, bao gồm tình trạng viêm vi mạch, rối loạn điều hòa miễn dịch và tổn thương mô tế bào chưa phục hồi hoàn toàn, việc dùng thuốc không thể áp dụng chung một công thức cho tất cả mọi người. Mục tiêu can thiệp chủ yếu là giảm bớt sự khó chịu, bảo vệ chức năng cơ quan và hỗ trợ cơ thể từng bước lấy lại thể trạng ban đầu.

Thực hư về các loại thuốc chữa dứt điểm di chứng hậu Covid

Nhiều người bệnh vì lo lắng trước tình trạng mệt mỏi kéo dài nên đã tìm mua các loại thuốc hoặc thực phẩm chức năng được quảng cáo có khả năng chữa dứt điểm hậu Covid. Tuy nhiên, các tổ chức y tế quốc tế và Bộ Y tế đều khẳng định chưa có thuốc kháng virus hay dược phẩm đặc hiệu nào được công nhận có thể đảo ngược hoàn toàn hội chứng này trong thời gian ngắn.

Mọi can thiệp bằng thuốc hiện nay đều hướng đến việc điều trị triệu chứng và nâng đỡ thể trạng. Người bệnh cần hiểu rõ rằng việc phục hồi đòi hỏi thời gian để các cơ quan tự sửa chữa tổn thương mô tế bào. Việc kỳ vọng vào một đơn thuốc thần kỳ chỉ khiến người bệnh dễ rơi vào bẫy của các sản phẩm kém chất lượng, gây lãng phí tiền bạc và tiềm ẩn nhiều nguy cơ ngộ độc hoặc tương tác thuốc bất lợi cho gan, thận.

Các nhóm thuốc hỗ trợ cải thiện triệu chứng thường được bác sĩ chỉ định

Tùy vào kết quả thăm khám và xét nghiệm cụ thể, bác sĩ chuyên khoa có thể cân nhắc kê đơn một số nhóm thuốc nhằm kiểm soát các biểu hiện khó chịu cho người bệnh.

Đối với triệu chứng hô hấp như ho khan dai dẳng hoặc hụt hơi, người bệnh có thể được hướng dẫn sử dụng thuốc giảm ho thảo dược, thuốc giãn phế quản dạng khí dung hoặc thuốc chống dị ứng nếu có kèm viêm đường thở đáp ứng kích thích. Với tình trạng mệt mỏi, đau nhức cơ bắp hoặc đau đầu, các thuốc giảm đau hạ sốt thông thường như paracetamol có thể được sử dụng ngắt quãng theo đúng liều lượng an toàn.

Trường hợp người bệnh gặp rối loạn giấc ngủ, lo âu hoặc suy giảm trí nhớ, bác sĩ có thể tư vấn các liệu pháp an thần nhẹ, bổ sung dưỡng chất thần kinh hoặc phối hợp can thiệp tâm lý. Nếu xét nghiệm máu ghi nhận sự thiếu hụt dinh dưỡng, các vitamin nhóm B, vitamin C, vitamin D cùng kẽm có thể được bổ sung để củng cố hệ miễn dịch và hỗ trợ tái tạo năng lượng cho tế bào.

Nguy cơ từ việc tự ý sử dụng thuốc chống đông và kháng viêm

Một sai lầm rất nguy hiểm mà nhiều người mắc phải là tự ý mua thuốc kháng viêm corticosteroid, thuốc chống đông máu hoặc kháng sinh về uống vì tin theo các đơn thuốc chia sẻ trên mạng xã hội.

Thuốc chống đông chỉ được sử dụng tại bệnh viện khi có bằng chứng huyết khối rõ ràng hoặc nguy cơ tắc mạch được bác sĩ chuyên khoa tim mạch chẩn đoán qua xét nghiệm D-dimer và siêu âm mạch máu. Việc tự dùng thuốc chống đông tại nhà có thể dẫn đến biến chứng xuất huyết nghiêm trọng như chảy máu dạ dày, xuất huyết não hoặc khó cầm máu khi chấn thương.

Tương tự, các thuốc kháng viêm nhóm steroid nếu dùng bừa bãi sẽ làm suy giảm sức đề kháng, gây viêm loét dạ dày tá tràng, tăng đường huyết và phụ thuộc tuyến thượng thận. Kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng đối với virus hay các di chứng viêm không nhiễm khuẩn, việc lạm dụng chỉ làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh và rối loạn hệ vi sinh đường ruột.

Phối hợp phục hồi chức năng và dinh dưỡng để đẩy lùi di chứng

Song song với việc dùng thuốc có kiểm soát, phương pháp phục hồi chức năng và duy trì lối sống khoa học đóng vai trò then chốt trong việc cải thiện sức khỏe hậu Covid.

Người bệnh nên thực hiện các bài tập thở nhẹ nhàng mỗi ngày, chẳng hạn như thở chúm môi và thở cơ hoành để tăng cường dung tích phổi, giảm cảm giác hụt hơi khi vận động. Việc luyện tập thể lực cần tuân thủ nguyên tắc tăng dần cường độ, bắt đầu từ đi bộ chậm, giãn cơ nhẹ nhàng và tuyệt đối tránh vận động quá sức khiến cơ thể kiệt sức dài ngày.

Về chế độ dinh dưỡng, cần ưu tiên các bữa ăn cân đối với đầy đủ protein từ thịt nạc, cá, trứng, kết hợp nhiều rau xanh và trái cây tươi giàu chất chống oxy hóa. Uống đủ nước mỗi ngày, ngủ đủ giấc từ 7 đến 8 tiếng và giữ tinh thần thoải mái sẽ giúp hệ thần kinh và hệ miễn dịch phục hồi nhanh chóng hơn.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc theo đơn của người khác hoặc tự ý ngưng, đổi thuốc điều trị các bệnh mạn tính có sẵn như tăng huyết áp, đái tháo đường hay hen phế quản. Khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như đau thắt ngực, khó thở tăng dần, choáng ngất, ho ra máu hoặc lú lẫn đột ngột, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời. Luôn tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi dùng bất kỳ sản phẩm bổ sung nào.

Tóm tắt

Tình trạng hậu Covid không thể giải quyết bằng một loại thuốc đặc trị duy nhất mà cần quá trình chăm sóc toàn diện và kiên nhẫn. Thăm khám y tế định kỳ, dùng thuốc đúng chỉ định của bác sĩ kết hợp với tập thở, dinh dưỡng hợp lý và nghỉ ngơi điều độ là con đường an toàn, hiệu quả nhất giúp bạn từng bước phục hồi thể trạng và nâng cao chất lượng cuộc sống.