Hắt hơi khi mang thai quá nhiều có nguy hiểm không và cách xử trí

Hắt hơi khi mang thai là gì?

Hắt hơi là một phản xạ tự nhiên của hệ hô hấp nhằm tống xuất các dị nguyên, chất kích thích hoặc dịch nhầy ứ đọng ra khỏi hốc mũi để bảo vệ phổi. Ở phụ nữ mang thai, tần suất hắt hơi thường tăng lên đáng kể do những biến đổi sâu sắc về nồng độ hormone estrogen và progesterone, kích thích lưu lượng máu đến màng nhầy niêm mạc mũi, tạo nên tình trạng được gọi là viêm mũi thai kỳ. Về mặt cấu trúc bảo vệ, thai nhi nằm an toàn trong túi ối có tính đàn hồi cao, được bao bọc bởi lớp cơ tử cung vững chắc, các lớp mỡ và thành bụng của người mẹ. Do đó, lực ép sinh ra từ phản xạ hắt hơi thông thường hầu như bị triệt tiêu hoàn toàn trước khi tiếp cận túi ối. Mẹ bầu cần phân biệt rõ giữa hắt hơi do sinh lý thai kỳ với các triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính để có hướng xử trí phù hợp.

Nguyên nhân phổ biến gây hắt hơi liên tục ở phụ nữ mang thai

Hiện tượng hắt hơi nhiều ở phụ nữ mang thai bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân sinh lý và bệnh lý khác nhau. Sự thay đổi nội tiết tố thai kỳ, đặc biệt là sự gia tăng nồng độ estrogen và progesterone, làm tăng lưu lượng tuần hoàn máu đến niêm mạc đường hô hấp trên. Điều này khiến niêm mạc mũi của thai phụ trở nên sung huyết, phù nề và nhạy cảm hơn rất nhiều với các yếu tố bên ngoài, dẫn đến tình trạng viêm mũi thai kỳ.

Bên cạnh yếu tố nội tiết, hệ miễn dịch của người mẹ biến đổi tự nhiên để dung nạp thai nhi, khiến cơ thể dễ mẫn cảm với các dị nguyên như bụi nhà, phấn hoa, lông động vật hoặc nấm mốc. Ngoài ra, việc nhiễm vi rút cảm lạnh thông thường hoặc vi rút cúm cũng là nguyên nhân phổ biến gây nên các đợt hắt hơi dồn dập, thường đi kèm với chảy nước mũi trong, nghẹt mũi và ngứa vòm họng.

Hắt hơi nhiều có ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi không

Nhiều thai phụ lo lắng phản xạ co thắt cơ hoành và tăng áp lực ổ bụng đột ngột khi hắt hơi có thể tác động tiêu cực đến em bé. Tuy nhiên, trên phương diện giải phẫu học, thai nhi được bao bọc an toàn tuyệt đối bên trong buồng tử cung dày dặn và được nâng đỡ bởi lớp dịch ối có khả năng phân tán lực chấn động cực kỳ hiệu quả. Phản xạ hắt hơi hoàn toàn không gây chấn thương cơ học cho thai.

Mặc dù vậy, việc hắt hơi quá nhiều lần trong ngày có thể gây ra những phiền toái đáng kể cho người mẹ. Áp lực bụng tăng đột ngột thường kích thích bàng quang gây chứng són tiểu thai kỳ, đồng thời làm căng các dây chằng tròn quanh vùng chậu gây ra cảm giác đau nhói hai bên hông hoặc bụng dưới. Tình trạng này tuy không gây nguy hiểm trực tiếp cho thai nhi nhưng khiến mẹ bầu cảm thấy lo âu, mệt mỏi và mất ngủ kéo dài.

Biện pháp chăm sóc tại nhà giúp giảm hắt hơi an toàn cho bà bầu

Để giảm thiểu sự khó chịu do hắt hơi mà không cần sử dụng thuốc, thai phụ nên ưu tiên áp dụng các biện pháp chăm sóc tự nhiên và vệ sinh đường thở đúng cách. Việc rửa mũi hàng ngày bằng dung dịch nước muối sinh lý không chứa chất bảo quản giúp làm sạch các chất nhầy ứ đọng, loại bỏ dị nguyên bám trên niêm mạc và làm dịu phản xạ kích ứng của các thụ thể thần kinh tại mũi.

Bên cạnh đó, việc giữ độ ẩm không khí trong phòng ngủ ở mức cân bằng bằng máy tạo ẩm hoặc đặt chậu nước sạch sẽ hạn chế tình trạng khô ráp niêm mạc hô hấp, đặc biệt khi nằm phòng điều hòa. Thai phụ nên tránh tiếp xúc trực tiếp với khói thuốc lá, hóa chất tẩy rửa nồng gắt, nước hoa đậm mùi và hạn chế nuôi thú cưng trong không gian kín để ngăn ngừa phản xạ hắt hơi khởi phát. Khi hắt hơi, mẹ bầu có thể hơi gập nhẹ người hoặc đỡ nhẹ vùng bụng dưới để giảm tải lực căng lên dây chằng.

Thời điểm thai phụ cần đến cơ sở y tế để thăm khám ngay

Mặc dù phần lớn các trường hợp hắt hơi là lành tính, thai phụ vẫn cần chủ động theo dõi sát các phản ứng đi kèm của cơ thể để kịp thời phát hiện dấu hiệu bệnh lý. Cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa sản phụ khoa hoặc tai mũi họng nếu hắt hơi kèm theo các triệu chứng cảnh báo như sốt cao trên ba mươi tám độ C, đau rát họng dữ dội, ho đờm đặc màu vàng xanh, khó thở hoặc tức ngực.

Đặc biệt, nếu sau mỗi cơn hắt hơi mạnh mà thai phụ nhận thấy xuất hiện các cơn gò cứng bụng bất thường, đau quặn bụng dưới kéo dài không thuyên giảm hoặc có hiện tượng rỉ dịch âm đạo, ra máu âm đạo thì phải đến bệnh viện cấp cứu ngay lập tức. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo động thai, dọa sảy thai hoặc rỉ ối cần sự can thiệp y khoa khẩn cấp từ bác sĩ sản khoa.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp. Phụ nữ mang thai tuyệt đối không được tự ý mua thuốc kháng histamin, thuốc giảm sung huyết mũi hoặc thuốc kháng sinh khi chưa có chỉ định cụ thể từ bác sĩ chuyên khoa sản hoặc tai mũi họng, vì một số hoạt chất có thể qua nhau thai gây ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.

Tóm tắt

Hắt hơi liên tục trong thai kỳ đa phần là hiện tượng lành tính liên quan đến thay đổi thể chất tự nhiên và sự nhạy cảm của đường hô hấp. Thai phụ hoàn toàn có thể yên tâm dưỡng thai khi hiểu rõ cơ chế bảo vệ của tử cung. Việc giữ ấm cơ thể, vệ sinh mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý và đi khám chuyên khoa khi có dấu hiệu bất thường sẽ giúp bảo vệ tối đa sức khỏe của cả mẹ và bé.