Hạt é có gây ung thư không và những ai không nên dùng?

Hạt é có gây ung thư không?

Hạt é là hạt của cây húng quế ngọt, có kích thước nhỏ, màu đen sẫm, khi ngâm vào nước sẽ giải phóng một lớp màng nhầy màu trắng bao bọc bên ngoài. Về mặt dinh dưỡng, hạt é cung cấp lượng lớn chất xơ hòa tan, chất chống oxy hóa nhóm polyphenol cùng các khoáng chất vi lượng như canxi, magie và sắt. Lớp màng nhầy của hạt é khi vào dạ dày giúp tạo cảm giác no, làm chậm quá trình tiêu hóa tinh bột và hỗ trợ nhuận tràng tự nhiên. Nhờ những đặc tính này, hạt é thường được dùng trong các món nước giải khát thanh nhiệt và hỗ trợ chức năng tiêu hóa. Tuy nhiên, việc sử dụng hạt é cần dựa trên sự hiểu biết đúng đắn về cơ chế sinh học để tránh các tác dụng không mong muốn đối với sức khỏe.

Thực hư thông tin hạt é có thể gây ung thư

Tin đồn hạt é gây ung thư xuất phát từ việc trong tinh dầu của cây húng quế có chứa hợp chất estragole, một chất từng bị nghi ngờ có khả năng gây biến đổi tế bào khi thí nghiệm ở liều lượng cực cao trên động vật. Tuy nhiên, phần hạt é dùng làm thức uống giải khát chứa lượng tinh dầu vô cùng nhỏ, không đủ nồng độ để gây độc tính hay phát triển khối u ở người khi dùng ở mức độ ẩm thực thông thường. Cho đến nay, chưa có bằng chứng khoa học lâm sàng nào chứng minh việc sử dụng hạt é sạch gây ra bệnh ung thư.

Nguy cơ gây hại thực sự chỉ xuất hiện khi người tiêu dùng sử dụng hạt é kém chất lượng, bị ẩm mốc trong quá trình thu hái hoặc bảo quản. Hạt é mốc có thể nhiễm các loại độc tố nấm men nguy hiểm như aflatoxin, một tác nhân gây ung thư gan đã được y văn ghi nhận. Vì vậy, vấn đề cốt lõi không nằm ở bản chất sinh học của hạt é mà phụ thuộc vào điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm và chất lượng bảo quản hạt.

Những đối tượng không nên hoặc cần hạn chế ăn hạt é

Dù hạt é có nhiều lợi ích cho sức khỏe, một số đối tượng có bệnh lý nền hoặc thể trạng đặc biệt cần thận trọng hoặc tránh sử dụng để phòng ngừa rủi ro.

Nhóm đầu tiên là người đang gặp các rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy cấp, viêm loét đại tràng hoặc tắc ruột. Hàm lượng chất xơ dồi dào và tính hút nước mạnh của hạt é có thể kích thích nhu động ruột quá mức, làm trầm trọng thêm tình trạng đi ngoài phân lỏng và gây chướng bụng kéo dài.

Nhóm thứ hai là người chuẩn bị phẫu thuật hoặc người mắc chứng rối loạn đông máu. Một số nghiên cứu cho thấy các hợp chất trong hạt é có thể làm chậm quá trình đông máu tự nhiên, làm gia tăng nguy cơ xuất huyết trong và sau can thiệp y khoa.

Nhóm thứ ba là bệnh nhân đang điều trị đái tháo đường bằng thuốc hạ đường huyết hoặc insulin. Hạt é làm chậm hấp thu carbohydrate qua niêm mạc ruột, nếu kết hợp không kiểm soát với thuốc điều trị có thể dẫn đến cơn tụt đường huyết đột ngột.

Nhóm cuối cùng là trẻ nhỏ và người cao tuổi có phản xạ nuốt suy giảm. Hạt é khi chưa nở hoàn toàn có thể tiếp tục trương nở trong thực quản, dẫn đến nguy cơ dị vật đường thở, nghẹn hoặc hóc gây nguy hiểm tính mạng.

Hướng dẫn sử dụng hạt é đúng cách và an toàn

Để tận dụng giá trị dinh dưỡng của hạt é mà không gây hại cho cơ thể, người dùng cần tuân thủ các nguyên tắc chế biến và sử dụng an toàn.

Nguyên tắc quan trọng nhất là luôn ngâm hạt é trong nước ấm hoặc nước lọc cho đến khi hạt nở hoàn toàn, tạo thành lớp gel trong suốt bao bọc xung quanh hạt đen bên trong trước khi uống. Tuyệt đối không ăn hạt é khô rồi mới uống nước vì hạt sẽ hút nước trong đường tiêu hóa, gây vón cục và tắc nghẽn ruột.

Người tiêu dùng nên mua hạt é tại các cơ sở phân phối uy tín, bao bì đóng gói kín, hạt có màu đen tuyền tự nhiên, không lẫn tạp chất, không có mùi hôi mốc hay biến đổi màu sắc. Sau khi mở túi, cần bảo quản hạt trong hũ thủy tinh đậy kín ở nơi khô ráo, thoáng mát để ngăn ngừa vi nấm phát triển. Đồng thời, không nên uống nước hạt é để qua đêm ở nhiệt độ phòng vì môi trường ẩm ướt là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi.

Lưu ý an toàn

Không tự ý dùng hạt é như một biện pháp chữa bệnh tiểu đường, táo bón hay giảm cân cấp tốc. Khi sử dụng hạt é, cần đảm bảo hạt đã nở hoàn toàn để phòng tránh nguy cơ nghẹn tắc thực quản và tắc ruột. Người có bệnh lý mạn tính đang điều trị bằng thuốc cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi đưa hạt é vào chế độ ăn uống thường xuyên.

Tóm tắt

Hạt é là nguyên liệu giải khát quen thuộc, giàu chất xơ và an toàn khi sử dụng điều độ, đúng cách. Tin đồn hạt é gây ung thư thiếu cơ sở khoa học nhưng người dùng cần cảnh giác với nguy cơ nấm mốc và tình trạng nghẹn tắc khi dùng hạt chưa ngâm đủ nước. Các nhóm đối tượng nguy cơ cao cần tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi dùng thường xuyên.