Hắc lào tái phát nhiều lần có chữa khỏi hẳn được không và cách phòng ngừa

Hắc lào tái phát là gì?

Hắc lào là bệnh nhiễm trùng nông ở da do các chủng vi nấm sợi thuộc nhóm dermatophytes gây nên, thường gặp nhất là Trichophyton, Epidermophyton và Microsporum. Tổn thương điển hình biểu hiện dưới dạng các mảng đỏ hình tròn hoặc bầu dục có ranh giới rõ ràng, bờ gờ cao viền mụn nước nhỏ kèm ngứa ngáy nhiều, đặc biệt gia tăng khi thời tiết oi bức hoặc cơ thể tiết nhiều mồ hôi.

Tình trạng hắc lào tái phát xảy ra khi các tổn thương dạng tròn này xuất hiện trở lại tại vị trí cũ hoặc lây lan sang các vùng da xung quanh sau một thời gian đã điều trị. Hiện tượng này không phải do cơ địa người bệnh bị suy giảm miễn dịch mạn tính hay bệnh lý không thể chữa được. Bản chất của việc tái đi tái lại là do các sợi nấm và bào tử nấm còn sót lại trong nang lông phát triển trở lại, hoặc da tiếp xúc lại với các bào tử nấm đang tồn lưu trên quần áo, đồ đạc và môi trường ẩm ướt.

Nguyên nhân khiến bệnh hắc lào thường xuyên tái phát

Lý do phổ biến nhất khiến hắc lào quay trở lại là thói quen ngừng bôi thuốc quá sớm. Nhiều người bệnh thấy da hết ngứa và vết thâm mờ đi sau vài ngày liền dừng thuốc ngay. Trên thực tế, dù triệu chứng bên ngoài đã giảm, các bào tử vi nấm vẫn còn tồn tại sâu trong lớp sừng và nang lông, sẵn sàng phát triển thành đợt bùng phát mới khi gặp thời tiết nóng ẩm.

Một nguyên nhân khác là việc tự ý sử dụng các loại thuốc bôi da phối hợp chứa thành phần corticoid. Corticoid có thể làm dịu nhanh cơn ngứa và giảm đỏ, nhưng lại làm ức chế phản ứng miễn dịch tự nhiên của da, khiến vi nấm phát triển lan rộng và ăn sâu hơn. Ngoài ra, việc tái nhiễm liên tục từ thói quen dùng chung khăn tắm, mặc lại quần áo ẩm mồ hôi hoặc tiếp xúc với thú cưng mang nấm da cũng khiến bệnh dai dẳng không dứt.

Khả năng điều trị dứt điểm hắc lào tái phát

Bệnh hắc lào tái phát có thể được kiểm soát và điều trị hiệu quả khi áp dụng đúng phác đồ y khoa phù hợp với từng người bệnh. Mục tiêu chính trong điều trị là ức chế và loại bỏ cả sợi nấm đang hoạt động lẫn các bào tử nấm tiềm ẩn trên da. Khi vi nấm được dọn sạch, làn da sẽ dần tái tạo và hồi phục.

Tùy theo mức độ tổn thương và cơ địa của từng người bệnh, bác sĩ chuyên khoa da liễu sẽ chỉ định các loại thuốc chống nấm bôi ngoài da như terbinafine, ketoconazole hay clotrimazole. Đối với các trường hợp nấm lan rộng nhiều vị trí, ăn sâu vào nang lông hoặc tái phát liên tục, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định thêm thuốc chống nấm đường uống thích hợp. Nguyên tắc quan trọng là người bệnh cần tiếp tục dùng thuốc đều đặn theo đúng thời gian bác sĩ khuyến cáo, thông thường duy trì bôi thêm một đến hai tuần sau khi bề mặt da đã lành hẳn để hạn chế tối đa nguy cơ tái phát.

Biện pháp chăm sóc và phòng ngừa hắc lào quay trở lại

Để ngăn chặn hắc lào tái phát, việc vệ sinh cá nhân và kiểm soát môi trường sống đóng vai trò quyết định. Người bệnh cần giữ cho làn da luôn khô ráo, thoáng mát, đặc biệt ở các nếp gấp như bẹn, nách và kẽ ngón chân. Sau khi tắm hoặc vận động thể lực ra nhiều mồ hôi, cần dùng khăn sạch lau khô người trước khi mặc trang phục. Nên lựa chọn quần áo rộng rãi, làm từ chất liệu cotton thấm hút mồ hôi tốt.

Quần áo, đồ lót, chăn màn và khăn tắm của người bệnh cần được giặt riêng bằng xà phòng, ngâm nước nóng hoặc phơi dưới ánh nắng mặt trời gay gắt để tiêu diệt hoàn toàn bào tử nấm. Tuyệt đối không dùng chung vật dụng cá nhân với người thân trong gia đình. Bên cạnh đó, nếu trong nhà có nuôi chó mèo, cần quan sát và đưa vật nuôi đi khám thú y nếu phát hiện chúng có biểu hiện rụng lông, bong vảy da để ngăn ngừa nguồn lây chéo.

Những điều cần tránh trong quá trình xử trí hắc lào

Trong quá trình xử trí hắc lào, người bệnh tuyệt đối không nên cào gãi vùng da ngứa ngáy. Việc gãi mạnh không chỉ gây trầy xước, chảy máu mà còn khiến bào tử nấm dính vào móng tay và lây lan sang các vùng da lành khác, đồng thời tạo cửa ngõ cho vi khuẩn xâm nhập gây viêm loét mưng mủ.

Ngoài ra, người bệnh cần tránh áp dụng các bài thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng khoa học như xát muối hạt, bôi cồn đậm đặc, nhựa chuối xanh hay đắp lá cây tươi lên tổn thương. Những phương pháp này có thể gây bỏng rát hóa học, viêm da tiếp xúc kích ứng nặng nề và làm tổn thương da khó lành hơn. Thay vào đó, việc tuân thủ chỉ dẫn của bác sĩ và chăm sóc da dịu nhẹ là con đường an toàn nhất để loại bỏ mầm bệnh.

Lưu ý an toàn

Các thông tin y khoa được cung cấp chỉ nhằm mục đích phổ biến kiến thức và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ da liễu. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc chống nấm đường uống hoặc các loại kem bôi chứa corticoid để tự điều trị tại nhà. Khi thấy vùng da tổn thương có biểu hiện sưng tấy lan rộng, nóng rát dữ dội, tiết dịch mủ hoặc kèm theo sốt, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí biến chứng kịp thời.

Tóm tắt

Hắc lào tái phát có thể được kiểm soát và điều trị hiệu quả nếu người bệnh kiên trì tuân thủ phác đồ của bác sĩ da liễu và chủ động loại bỏ nguồn lây nhiễm trong môi trường sống. Việc vệ sinh thân thể sạch sẽ, giữ da luôn khô ráo và tuân thủ chặt chẽ chỉ dẫn y tế chính là giải pháp hữu hiệu nhất giúp bảo vệ làn da khỏe mạnh lâu dài.