Dành nhiều thời gian hoạt động ngoài trời giúp giảm nguy cơ cận thị

Giảm cận thị nhờ hoạt động ngoài trời là gì?

Cận thị là tật khúc xạ thường gặp xảy ra khi trục nhãn cầu quá dài hoặc giác mạc cong quá mức, khiến các tia sáng đi vào mắt hội tụ ở phía trước thay vì ngay trên bề mặt võng mạc. Người bị cận thị có thể nhìn rõ các vật ở cự ly gần nhưng nhìn mờ đối với các vật ở khoảng cách xa.

Trong những thập kỷ gần đây, lối sống hiện đại với thời gian học tập trong nhà kéo dài và tần suất sử dụng các thiết bị điện tử gia tăng đã thúc đẩy tỷ lệ cận thị tăng cao. Các chuyên gia nhãn khoa trên thế giới đều thống nhất rằng việc tiếp xúc với ánh sáng ngoài trời là một can thiệp môi trường đơn giản nhưng có giá trị bảo vệ thị lực cao, giúp giảm tỷ lệ khởi phát cận thị mới và hỗ trợ làm chậm sự gia tăng độ cận ở trẻ nhỏ.

Mối liên quan giữa môi trường sinh hoạt khép kín và sự phát triển cận thị

Cận thị học đường đang gia tăng nhanh chóng tại nhiều quốc gia, phần lớn do thói quen học tập trong không gian kín và tiếp xúc kéo dài với các thiết bị màn hình điện tử. Khi ở trong phòng, mắt trẻ thường xuyên phải điều tiết nhìn gần trong điều kiện ánh sáng nhân tạo có cường độ thấp hơn nhiều so với tự nhiên. Thói quen này làm giảm sự kích thích của các thụ thể thị giác, khiến nhãn cầu dễ có xu hướng phát triển dài ra theo trục trước sau, dẫn đến tình trạng hình ảnh hội tụ phía trước võng mạc. Vì vậy, việc đưa trẻ ra môi trường bên ngoài để thay đổi cự ly nhìn là một bước can thiệp tự nhiên rất cần thiết.

Cơ chế ánh sáng tự nhiên giúp kiểm soát sự tiến triển của cận thị

Khi cơ thể tiếp xúc với ánh sáng mặt trời tự nhiên, võng mạc mắt sẽ tăng cường sản xuất và giải phóng chất dẫn truyền thần kinh dopamine. Hoạt chất sinh học dopamine đóng vai trò như một tín hiệu ngăn chặn tình trạng củng mạc giãn dài và kiểm soát sự phát triển quá mức của trục nhãn cầu. Thêm vào đó, cường độ chiếu sáng ngoài trời thường cao gấp hàng chục đến hàng trăm lần so với đèn trong phòng học, kích hoạt đồng tử co nhỏ lại, làm tăng độ sâu trường ảnh và giảm thiểu hiện tượng mờ ảnh quang sai trên bề mặt võng mạc. Những yếu tố này phối hợp giúp làm chậm rõ rệt tốc độ cận thị hóa.

Thời lượng và hình thức hoạt động ngoài trời mang lại hiệu quả bảo vệ thị lực

Thời gian khuyến nghị phù hợp cho trẻ em và thanh thiếu niên là khoảng 120 phút mỗi ngày tham gia các hoạt động thể chất hoặc vui chơi ngoài trời. Không nhất thiết phải tập luyện thể thao cường độ cao, trẻ chỉ cần đi bộ, dạo chơi trong công viên, tham gia các trò chơi vận động hoặc giải lao giữa các tiết học ở sân trường. Khi ra ngoài trời, tầm mắt được mở rộng ra các khoảng cách xa xôi, tạo điều kiện cho cơ thể mi được thả lỏng hoàn toàn sau những giờ học căng thẳng, qua đó giảm thiểu đáng kể tình trạng co quắp điều tiết cơ học.

Biện pháp bảo vệ mắt an toàn khi sinh hoạt ngoài trời và chăm sóc toàn diện

Bên cạnh việc khuyến khích trẻ ra ngoài trời, cha mẹ cần trang bị các biện pháp bảo vệ mắt an toàn trước tác hại của tia cực tím. Nên ưu tiên cho trẻ vận động vào buổi sáng sớm hoặc chiều muộn, đội mũ rộng vành và tránh để trẻ nhìn thẳng trực tiếp vào mặt trời nhằm ngừa tổn thương võng mạc và đục thủy tinh thể sớm. Đối với những trẻ đã mắc tật khúc xạ, việc đeo kính đúng độ khi sinh hoạt ngoài trời vẫn phải được duy trì đều đặn. Ngoài ra, cần kết hợp nguyên tắc nghỉ ngơi sau mỗi 20 phút nhìn gần và kiểm tra mắt định kỳ mỗi 6 tháng tại cơ sở y tế chuyên khoa mắt.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức chăm sóc mắt và không thay thế cho chỉ định y khoa. Khi cho trẻ vận động ngoài trời, cần bảo vệ mắt khỏi tác động xấu của tia cực tím bằng mũ rộng vành, tránh để trẻ nhìn trực diện vào ánh nắng gắt. Tuyệt đối không tự ý ngưng đeo kính hoặc thay đổi phương pháp điều chỉnh tật khúc xạ khi chưa có kết luận từ bác sĩ chuyên khoa mắt.

Tóm tắt

Hoạt động ngoài trời là giải pháp tự nhiên và kinh tế giúp phòng ngừa cũng như hạn chế tiến triển cận thị ở lứa tuổi thanh thiếu niên. Duy trì thói quen vận động dưới ánh sáng tự nhiên kết hợp bảo vệ mắt hợp lý và khám khúc xạ định kỳ sẽ bảo vệ thị lực lâu dài cho thế hệ trẻ.