Gãy xương mắt cá chân bao lâu đi được và lưu ý khi điều trị

Gãy xương mắt cá chân bao lâu đi được là gì?

Mắt cá chân được cấu tạo bởi đầu dưới xương chày (mắt cá trong), đầu dưới xương mác (mắt cá ngoài) và phần sau xương chày (mắt cá sau), tạo thành gọng chày mác ôm lấy xương sên để tạo nên khớp cổ chân. Khi chịu lực tác động xoắn vặn hoặc va đập mạnh, một hoặc nhiều vị trí mắt cá có thể bị nứt rạn hoặc gãy rời.

Chấn thương này ảnh hưởng trực tiếp đến độ vững chắc của toàn bộ khớp cổ chân và khả năng nâng đỡ trọng lượng cơ thể khi đứng hoặc di chuyển. Tùy theo mức độ di lệch và tổn thương hệ thống dây chằng kèm theo, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị bảo tồn bằng nẹp bột hoặc phẫu thuật kết hợp xương bằng nẹp vít nhằm phục hồi cấu trúc giải phẫu chuẩn xác nhất cho người bệnh.

Thời gian phục hồi khả năng đi lại sau gãy xương mắt cá chân

Thời gian liền xương sinh lý ở vùng cổ chân thường dao động từ 6 đến 8 tuần đối với các tổn thương mức độ nhẹ hoặc trung bình. Với những trường hợp gãy kín đơn thuần ở một mắt cá, xương không di lệch và được cố định tốt bằng bó bột, người bệnh có thể bắt đầu tập tì đè một phần trọng lượng cơ thể sau khoảng 6 tuần dưới sự hướng dẫn của chuyên viên y tế.

Trong những ca tổn thương phức tạp như gãy hai mắt cá, gãy ba mắt cá hoặc gãy có di lệch cần phẫu thuật đặt nẹp vít, thời gian để xương vững chắc có thể kéo dài từ 8 đến 12 tuần. Bệnh nhân chỉ được phép chuyển từ đi lại có nạng hỗ trợ sang bước đi hoàn toàn độc lập khi phim chụp X-quang cho thấy can xương đã hình thành vững chắc và khớp cổ chân đảm bảo độ ổn định. Đối với người cao tuổi hoặc người mắc các bệnh nền chuyển hóa, tiến trình này có thể diễn ra chậm hơn đáng kể.

Các yếu tố ảnh hưởng đến tiến độ liền xương cổ chân

Mức độ nghiêm trọng của ổ gãy là yếu tố đầu tiên ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ hồi phục vận động. Gãy xương không di lệch điều trị bảo tồn thường hồi phục nhanh hơn các chấn thương kèm theo trật khớp cổ chân hoặc đứt rách dây chằng liên kết xương chày và xương mác.

Phương pháp xử trí y khoa ban đầu đóng vai trò then chốt trong việc tạo điều kiện cho xương liền đúng vị trí giải phẫu. Phẫu thuật kết hợp xương giúp nắn chỉnh chính xác nhưng vẫn đòi hỏi mô mềm quanh mắt cá lành hẳn trước khi chịu lực. Ngoài ra, độ tuổi, tình trạng dinh dưỡng, thói quen hút thuốc lá và các bệnh lý mạn tính như đái tháo đường hay loãng xương đều có thể làm chậm quá trình tái tạo xương và kéo dài thời gian tập đi của bệnh nhân.

Giai đoạn tập phục hồi chức năng và tập đi an toàn

Tập phục hồi chức năng là giai đoạn bắt buộc để lấy lại tầm vận động của khớp cổ chân và sức mạnh nhóm cơ cẳng chân. Quá trình này cần được chia thành từng giai đoạn cụ thể, bắt đầu từ việc cử động các ngón chân và co cơ tĩnh trong giai đoạn bất động để tăng cường lưu thông máu, giảm nguy cơ hình thành huyết khối tĩnh mạch sâu.

Khi có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình, người bệnh sẽ chuyển sang giai đoạn tập tì đè một phần trọng lượng bằng nạng nách hoặc khung tập đi. Quá trình tăng dần mức chịu lực cần diễn ra từ từ, tránh dồn toàn bộ trọng lượng cơ thể quá đột ngột. Các bài tập kéo giãn gân gót, xoay nhẹ cổ chân và tập thăng bằng trên mặt phẳng sẽ giúp cải thiện tình trạng cứng khớp và hỗ trợ bước đi vững vàng hơn.

Lưu ý quan trọng trong chăm sóc và theo dõi điều trị

Trong quá trình điều trị và hồi phục tại nhà, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt lịch tái khám định kỳ để chụp phim X-quang kiểm tra tiến độ liền xương trước khi thay đổi mức độ chịu lực. Không tự ý tháo nẹp, cắt bột hoặc bỏ dụng cụ hỗ trợ đi lại khi chưa có ý kiến của bác sĩ phụ trách.

Chế độ dinh dưỡng cần được chú trọng với việc cung cấp đầy đủ chất đạm, canxi và các vi chất thiết yếu để hỗ trợ quá trình tạo xương. Đồng thời, bệnh nhân cần giữ nẹp hoặc bột luôn khô ráo, nâng cao chân khi nằm nghỉ để giảm hiện tượng sưng phù nề ứ trệ vùng bàn chân và mắt cá. Tuyệt đối tránh xoa bóp dầu nóng hoặc đắp các loại lá thuốc không rõ nguồn gốc lên vùng mắt cá đang tổn thương vì dễ gây bỏng da hoặc nhiễm trùng phần mềm.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như sưng đau tăng dữ dội, tê bì mất cảm giác ở các ngón chân, da đầu chi tím tái hoặc bột bị lỏng gãy. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài hoặc đắp thuốc lá dân gian lên vùng chấn thương.

Tóm tắt

Thời gian phục hồi khả năng đi lại sau gãy xương mắt cá chân tùy thuộc vào mức độ tổn thương, phương pháp điều trị và tiến trình tập luyện của từng cá nhân. Bệnh nhân không nên nóng vội tập đi sớm khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chấn thương chỉnh hình để phòng tránh nguy cơ di lệch xương hoặc biến chứng thoái hóa khớp cổ chân về sau.