Gãy xương đòn đeo đai bao lâu và những lưu ý khi sử dụng

Gãy xương đòn đeo đai bao lâu là gì?

Xương đòn, hay còn gọi là xương quai xanh, là chiếc cầu nối nâng đỡ toàn bộ đai vai và cánh tay vào khung xương ngực. Khi chịu một lực tác động trực tiếp vào vai hoặc lực gián tiếp do ngã chống tay, xương đòn rất dễ bị gãy. Đai số 8 là thiết bị chỉnh hình bên ngoài được sử dụng phổ biến nhất để điều trị bảo tồn chấn thương này.

Đai hoạt động dựa trên cơ chế kéo hai mỏm vai ra phía sau, giúp hai đầu xương đòn gãy giữ được vị trí thẳng hàng và cố định tương đối. Quá trình liền xương đòn diễn ra qua các giai đoạn từ hình thành khối máu tụ, tạo mô sụn non, hình thành can xương nguyên thủy cho đến khi tái cấu trúc xương vững chắc. Đeo đai đúng thời gian và kỹ thuật sẽ bảo vệ mô xương non nớt khỏi các tác động dịch chuyển, ngăn ngừa biến chứng chậm liền xương hoặc khớp giả.

Thời gian mang đai cố định gãy xương đòn thông thường

Thời gian mang đai cố định phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi, vị trí nứt gãy và tốc độ liền xương của từng cá nhân. Ở trẻ em, quá trình tái tạo xương diễn ra nhanh nên thời gian bất động thường dao động trong khoảng từ 3 đến 4 tuần. Đối với người trưởng thành, khung xương cần nhiều thời gian hơn để can xương hình thành vững chắc, do đó thời gian mang đai số 8 hoặc đai treo tay thường kéo dài từ 4 đến 8 tuần.

Trong một số trường hợp gãy xương phức tạp, người lớn tuổi hoặc bệnh nhân có các bệnh lý nền ảnh hưởng đến quá trình liền xương, thời gian mang đai có thể kéo dài hơn. Quyết định ngừng đeo đai chỉ được đưa ra khi bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình chụp lại phim X-quang và đánh giá ổ gãy đã liền tốt trên lâm sàng.

Tác dụng của đai số 8 trong quá trình liền xương đòn

Đai số 8 là loại đai chuyên dụng thường được lựa chọn trong điều trị bảo tồn gãy xương đòn kín, không di lệch hoặc di lệch ít. Cấu tạo của đai giúp kéo hai vai nhẹ nhàng về phía sau, mở rộng lồng ngực và giữ hai đầu xương gãy áp sát vào nhau ở vị trí giải phẫu thuận lợi.

Để đạt hiệu quả điều trị tốt nhất, đai cần được điều chỉnh với độ căng vừa phải. Nếu buộc hoặc siết đai quá lỏng, hai đầu xương gãy sẽ dễ bị chuyển dịch khi cử động thân mình, làm kéo dài thời gian liền xương hoặc dẫn đến tình trạng can xương lệch. Ngược lại, nếu siết đai quá chặt, áp lực tì đè liên tục có thể gây tổn thương da vùng nách, chèn ép các mạch máu lớn và đám rối thần kinh cánh tay, dẫn đến đau buốt và sưng nề cánh tay.

Lưu ý trong sinh hoạt và vệ sinh khi đang đeo đai

Trong sinh hoạt thường ngày, người bệnh cần tuân thủ một số nguyên tắc để đảm bảo xương đòn được cố định ổn định. Trang phục mặc hàng ngày nên chọn loại áo có cúc cài phía trước, chất liệu rộng rãi, mềm mại để dễ dàng mặc vào và cởi ra mà không cần phải giơ cao cánh tay bên tổn thương.

Khi tắm rửa hoặc vệ sinh cá nhân, người bệnh nên sử dụng khăn mềm lau từng phần cơ thể thay vì tắm dưới vòi sen trực tiếp trong giai đoạn đầu. Vùng da tiếp xúc với dây đai dưới nách và trên vai rất dễ bị ẩm ướt và trầy xước, do đó cần giữ cho da luôn khô ráo, có thể lót thêm miếng gạc mỏng nếu cảm thấy cọ xát nhiều. Khi ngủ, nên nằm ngửa trên đệm cứng vừa phải và dùng gối mềm kê nâng đỡ dưới cẳng tay bên đau.

Chăm sóc vận động và phục hồi chức năng khớp vai

Bất động khớp vai trong thời gian dài có thể dẫn đến tình trạng cứng khớp, teo cơ quanh bả vai và giảm tầm vận động. Do đó, người bệnh cần trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên viên phục hồi chức năng về các bài tập vận động thích hợp theo từng giai đoạn lành thương.

Trong những tuần đầu tiên, người bệnh chỉ nên tập vận động nhẹ nhàng các khớp không bị bất động như nắm mở các ngón tay, xoay nhẹ cổ tay và gập duỗi khớp khuỷu tay để kích thích tuần hoàn máu ngoại vi. Khi xương đã bắt đầu có can vững và được bác sĩ đồng ý, người bệnh mới chuyển sang các bài tập thụ động cho khớp vai như bài tập con lắc Codman, trước khi tiến tới các bài tập chủ động tăng cường sức cơ. Không bao giờ tự ý nâng vác vật nặng hoặc giơ tay quá đầu khi chưa có kết luận xương liền tốt từ bác sĩ.

Lưu ý an toàn

Thông tin về thời gian đeo đai chỉ mang tính chất tham khảo chung và không thay thế cho phác đồ của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý tháo bỏ đai cố định, không tự ý nắn chỉnh xương hoặc dùng thuốc đắp dân gian lên vùng vai bị gãy. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như bàn tay bên đau bị tím tái, mất cảm giác, đau nhức tăng dữ dội hoặc đầu xương trồi cộm dưới da, cần đến cơ sở y tế tái khám ngay lập tức.

Tóm tắt

Thời gian đeo đai cố định sau gãy xương đòn cần tuân thủ nghiêm ngặt theo chỉ dẫn của bác sĩ chấn thương chỉnh hình. Việc chăm sóc cẩn thận, theo dõi sát các phản ứng của cơ thể và tái khám đúng hẹn sẽ tạo điều kiện thuận lợi nhất để xương liền tốt, giúp người bệnh sớm phục hồi khả năng vận động khớp vai.