Gãy xương cổ tay ở trẻ em: Nhận diện, xử trí ban đầu và lưu ý chăm sóc
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Gay xuong co tay o tre em la mot trong nhung chan thuong co xuong khop thuong gap nhat trong sinh hoat va the thao hang ngay. Do dac thu he xuong cua tre dang trong giai doan phat trien voi mang xuong day va ton tai cac dia sun tang truong, kieu gay va dien tien phuc hoi o tre co nhieu diem khac biet so voi nguoi lon.
Viec nhan biet som cac dau hieu ton thuong, xu tri so cuu dung ky thuat tai cho va dua tre den co so y te kip thoi dong vai tro quyet dinh giup xuong lanh ngay ngan, han che nguy co bien dang hoac anh huong den tam van dong cua ban tay ve lau dai.
Gãy xương cổ tay ở trẻ em là gì?
Gay xuong co tay o tre em thuong de cap den tinh trang gay dau duoi xuong quay, xuong tru hoac ton thuong phuc hop sun phat trien vung co tay sau va cham hoac te nga. Khong giong nhu nguoi truong thanh co bo xuong da khoang hoa hoan toan, xuong cua tre em co tinh dan hoi cao hon, deo hon va duoc bao boc boi lop mang xuong day, giau mach mau. Chinh dac diem nay khien cac ton thuong co the xuat hien duoi nhieu dang dac biet nhu gay canh tuoi tuc la xuong bi gay mot ben vo va cong ben doi dien, gay lun bop do nen ep, hoac gay bong sun tiep hop theo phan loai y khoa. Nho toc do phat trien te bao nhanh va kha nang tu chinh sua goc lech tu nhien, phan lon ton thuong o tre em lanh rat tot neu duoc chan doan chinh xac va co dinh dung phuong phap.
Dac diem giai phau va co che gay co tay o lua tuoi nho
Co tay tre em chua hoan thien ve mat giai phau, phan mang xuong day, dai va giau mach mau nuoi duong, trong khi cau truc xuong con xop va co do dan hoi cao. O hai dau xuong quay va xuong tru ton tai cac dia sun phat trien, noi chiu trach nhiem cho su phat trien chieu dai cua chi. Khi tre bi te nga trong tu the ban tay chong xuong dat, luc tac dong truyen truc tiep len vung dau duoi xuong cang tay va co tay. O nguoi truong thanh, luc nay de gay gay vo xuong hoac trat khop, nhung o tre em, luc thuong gay ra cac kieu ton thuong dac thu nhu gay canh tuoi, gay lun bop hoac ton thuong sun tiep hop. Cac hoat dong vui choi, chay nhay, dap xe, truot patin hoac choi cac mon the thao doi khang la hoan canh thuong gap nhat dan den tai nan gay co tay o lua tuoi hoc duong.
Cac bieu hien nghi ngo gay xuong co tay can chu y
Khong phai moi truong hop gay xuong o tre em deu xuat hien bien dang ro ret. Mot so ton thuong kin dao nhu gay phim nut hoac gay cong chi bieu hien bang tinh trang sung nhe va dau khi cu dong. Dau hieu thuong gap nhat la tre cam thay dau nhuc du doi tai vung co tay ngay sau chan thuong, khong muon hoac khong the cam nam do vat, quay khoc va om chat tay bi thuong. Quan sat thay vung co tay co the sung ne, bam tim, mat cac moc giai phau binh thuong hoac bien dang goc neu co di lech xuong. Tre cung co the giam hoac mat tam van dong gap duoi, xoay sap ngua ban tay. Neu tre than phien te bia, chich cham o cac dau ngon tay hoac dau ngon tay chuyen sang tai lanh, day la canh bao chen ep than kinh hoac mach mau can can thiep y te khan cap.
Cac buoc so cuu ban dau dung cach tai hien truong
Khi nghi ngo tre bi gay xuong co tay, nguoi cham soc can giu binh tinh va tien hanh so cuu dung phuong phap de tranh ton thuong thu phat. Dau tien, can giu bat dong co tay bi thuong o tu the thoai mai nhat cua tre, khong co gang keo nan hoac uon thang lai vung bien dang. Su dung nep tam thoi nhu thanh go, bia cung hoac tap sach lot vai mem de co dinh tu ban tay len den qua khop khuyu, sau do quan bang co dinh vua phai, khong xiet qua chat. Co the chuom lanh ben ngoai nep bang tui da boc qua khan vai trong 15 den 20 phut de giam sung phu va xoa diu cam giac dau. Tre nen duoc ke cao tay bang cach dung khan tam treo tay vao co hoac dat tay len goi khi nam. Sau do, nhanh chong dua tre den benh vien hoac phong kham chuyen khoa chan thuong chinh hinh de duoc chup phim X-quang va xu tri chuyen khoa.
Theo doi va cham soc tre trong giai doan mang bot
Phan lon cac ca gay xuong co tay o tre em duoc dieu tri bao ton bang cach nan chinh va bat dong bang bot hoac nep bot trong vai tuan do kha nang tu sua chua va can xuong cua tre rat manh. Trong suot qua trinh nay, viec cham soc hang ngay giu vai tro then chot. Phu huynh can bao ve bot luon kho rao, sach se, boc tui nilon ky luong khi tam rua va tuyet doi khong de nuoc lot vao trong bot vi se gay viem loet da. Khuyen khich tre thuong xuyen cu dong cac dau ngon tay de kich thich luu thong mau, tranh cung khop ngon tay va giam u tre phu ne. Theo doi mau sac, nhiet do dau ngon tay va muc do dau cua tre. Che do an uong can cung cap day du dinh duong, dac biet la canxi, vitamin D va protein thong qua thuc pham de ho tro tao can xuong vung chac.
Cac bien phap phong ngua tai nan chan thuong co tay cho tre
Tai nan gay co tay hoan toan co the giam thieu neu gia dinh va nha truong chu dong ap dung cac bien phap an toan. Khi tre tham gia cac mon the thao co nguy co nga cao nhu truot van, patin, dap xe hoac da bong, viec trang bi do bao ho khop co tay va khuyu tay dat tieu chuan la vo cung can thiet. Huong dan tre ky nang te nga an toan, biet cach cuon nguoi hoac tiep dat bang ca canh tay va than minh de phan tan luc thay vi dua ban tay ra chong thang xuong dat. Moi truong song va vui choi tai nha can duoc sap xep gon gang, loai bo cac vat can de gay vap nga tren san, dam bao du anh sang o khu vuc cau thang va han che de tre leo treo o nhung noi nguy hiem khong co nguoi lon giam sat.
Lưu ý an toàn
Thong tin trong bai viet mang tinh chat giao duc pho bien kien thuc y khoa, khong thay the cho qua trinh chan doan va dieu tri cua bac si chuyen khoa chan thuong chinh hinh. Phu huynh tuyet doi khong tu nan bop, khong dap la thuoc hoac thoa cao nong len vung co tay chan thuong. Neu tre co bieu hien dau du doi khong do, ngon tay tim tai, mat cam giac hoac bot qua chat gay dau don, can dua tre den ngay benh vien de duoc kiem tra.
Tóm tắt
Gay xuong co tay o tre em thuong phuc hoi tot nho tiem nang tai tao xuong vuot troi neu duoc phat hien som va co dinh dung cach. Phu huynh can binh tinh so cuu dung trinh tu, dua tre den co so y te kip thoi va tuan thu nghiem ngat lich tai kham de dam bao khop co tay lanh hoan toan khong de lai di chung.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Tre bi gay xuong co tay thuong mat bao lau de lanh han?
Thoi gian lien xuong o tre em thuong nhanh hon nguoi lon, trung binh dao dong tu 3 den 6 tuan tuy thuoc vao do tuoi, kieu gay va muc do di lech. Bac si se chup X-quang kiem tra truoc khi quyet dinh thao bot.
Co nen nan sua hoac thoa dau nong khi tre bi dau co tay sau nga khong?
Phu huynh khong duoc tu y nan bop, nan chinh vi co the lam lech them dau xuong gay, ton thuong mach mau, day than kinh hoac lam rach sun phat trien, gay bien dang khop co tay vinh vien ve sau.
Gay xuong co tay o tre nho co de lai di chung lau dai khong?
Cac loai gay xuong canh tuoi hoac gay kieu phim nut thuong lanh rat tot va hiem khi de lai di chung. Tuy nhien, neu ton thuong vao vung sun tang truong ma khong duoc theo doi sat, xuong co the bi cong hoac ngan hon binh thuong.
Can cham soc va sinh hoat nhu the nao trong thoi gian tre mang bot?
Tre can duoc giu bot kho rao, tuyet doi khong dung vat nhon choc vao ben trong bot. Can ke cao tay khi nam va khuyen khich tre van dong nhe nhang cac dau ngon tay de giam tinh trang phu ne.
Sau khi thao bot bao lau thi tre co the choi the thao tro lai?
Tre co the quay lai cac hoat dong nhe nhang sau khi thao bot khoang 2 den 4 tuan. Doi voi the thao doi hoi van dong manh hoac co nguy co va cham cao, can cho phep cua bac si dieu tri sau khi danh gia do vung chac cua xuong.
