Dùng nha đam trị đau mắt đỏ có thực sự hiệu quả và an toàn không?

Dùng nha đam trị đau mắt đỏ là gì?

Nha đam, hay còn gọi là lô hội, là thảo mộc quen thuộc chứa nhiều nước, vitamin và hợp chất chống oxy hóa. Trong da liễu, chiết xuất nha đam thường được ứng dụng để cấp ẩm, làm dịu vết bỏng nhẹ hoặc giảm kích ứng ngoài da. Nhờ cảm giác mát lạnh tức thì, nhiều người lầm tưởng rằng nha đam cũng có thể dùng như bài thuốc điều trị đau mắt đỏ.

Thực tế, đau mắt đỏ chủ yếu do virus như Adenovirus, vi khuẩn hoặc các dị nguyên từ môi trường. Bản thân nha đam không chứa hoạt chất tiêu diệt virus gây bệnh hay thay thế thuốc nhỏ mắt kháng khuẩn chuyên dụng. Hơn nữa, kết mạc và giác mạc vô cùng nhạy cảm so với vùng da thông thường, đòi hỏi mọi chế phẩm tiếp xúc phải đảm bảo độ pH sinh lý và tiêu chuẩn vô trùng khắt khe.

Nguy cơ tiềm ẩn khi tự ý dùng nha đam cho mắt

Sử dụng nha đam tươi tự chế để đắp hoặc nhỏ vào mắt tiềm ẩn nhiều nguy hại đối với sức khỏe thị giác. Phần nhựa vàng nằm sát dưới vỏ lá chứa aloin, một hợp chất có tính kích ứng rất cao, dễ gây bỏng rát, viêm da tiếp xúc và sưng phù kết mạc. Dù đã gọt vỏ, chất gel trong suốt của nha đam tươi vẫn không thể vô trùng hoàn toàn bằng nước sạch thông thường.

Khi đưa gel nha đam tự nhiên lên mắt đang tổn thương, người bệnh vô tình tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm xâm nhập. Tình trạng này có thể khiến viêm kết mạc thông thường biến chứng thành viêm loét giác mạc bội nhiễm nặng, gây đau nhức và suy giảm thị lực vĩnh viễn. Ngoài ra, cảm giác mát dịu ban đầu chỉ là hiệu ứng vật lý tạm thời, không giải quyết căn nguyên mà còn làm chậm trễ thời gian khám chữa bệnh.

Lý do mẹo dân gian truyền tai dùng nha đam trị đau mắt đỏ

Nhiều người tin rằng nha đam chữa được đau mắt đỏ xuất phát từ cảm giác the mát tự nhiên của loại cây này. Khi mắt bị viêm kết mạc, các mạch máu giãn nở gây sưng nề và ngứa rát. Đặt bất kỳ vật liệu mát nào lên vùng quanh mắt cũng tạo cảm giác dễ chịu tức thì, khiến nhiều người ngộ nhận thảo mộc này đang phát huy tác dụng chữa lành.

Bên cạnh đó, một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm từng ghi nhận dịch chiết nha đam có đặc tính kháng viêm nhẹ. Tuy nhiên, các nghiên cứu này sử dụng hoạt chất đã qua tinh chế và khử trùng tuyệt đối theo quy chuẩn dược phẩm, hoàn toàn khác biệt với lá tươi tự đắp tại nhà. Việc nhầm lẫn giữa chiết xuất y học tiêu chuẩn và thảo mộc thô là nguyên nhân khiến mẹo truyền miệng này tiếp tục lan truyền, mang lại rủi ro cho người bệnh.

Cách chăm sóc mắt đúng cách và an toàn khi bị đau mắt đỏ

Thay vì dùng các bài thuốc truyền miệng, người bị đau mắt đỏ nên tuân thủ các bước vệ sinh nhãn khoa chuẩn mực. Bạn có thể sử dụng nước muối sinh lý natri clorid 0,9% chuyên dụng cho mắt để rửa trôi dịch tiết và ghèn mắt nhiều lần mỗi ngày. Trước và sau khi vệ sinh mắt, cần rửa tay sạch bằng xà phòng để tránh lây nhiễm chéo sang mắt còn lại hoặc người khác.

Để giảm cảm giác cộm xốn, người bệnh có thể chườm mát bên ngoài mi mắt bằng khăn sạch thấm nước mát. Khăn chườm cần giặt sạch, phơi khô sau mỗi lần dùng và tuyệt đối không dùng chung. Bên cạnh đó, hãy để mắt nghỉ ngơi, hạn chế nhìn màn hình điện tử, đeo kính râm khi ra ngoài để cản bụi và tránh dụi tay lên mắt.

Thời điểm người bị đau mắt đỏ cần đến gặp bác sĩ nhãn khoa

Hầu hết các trường hợp đau mắt đỏ do virus có thể tự khỏi sau 7 đến 14 ngày nếu được chăm sóc và giữ vệ sinh đúng cách. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan tự điều trị tại nhà khi xuất hiện dấu hiệu tiến triển nặng. Việc thăm khám chuyên khoa mắt kịp thời giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân để chỉ định phương pháp can thiệp phù hợp.

Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay nếu nhận thấy các biểu hiện như thị lực suy giảm, nhìn mờ, nhìn đôi, sợ ánh sáng hoặc đau nhức sâu trong hốc mắt. Ngoài ra, tình trạng đỏ mắt tăng dần kèm tiết nhiều mủ vàng xanh hoặc triệu chứng không thuyên giảm sau 5 ngày cũng là tín hiệu cần bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán và theo dõi sát sao.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không nhỏ nước ép nha đam tươi, đắp bã thảo mộc hoặc xông lá không rõ nguồn gốc vào mắt. Hành động này rất dễ gây bỏng hóa chất do nhựa cây, nhiễm khuẩn giác mạc hoặc dị ứng cấp tính. Người bệnh cũng không được tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hay kháng sinh mạnh khi chưa có chỉ định của bác sĩ nhãn khoa, nhằm tránh biến chứng tăng nhãn áp hoặc loét giác mạc nguy hiểm.

Tóm tắt

Dùng nha đam tươi để trị đau mắt đỏ là mẹo dân gian tiềm ẩn nhiều rủi ro cho giác mạc và không có cơ sở khoa học để thay thế điều trị y khoa. Khi bị đau mắt đỏ, việc giữ vệ sinh bằng nước muối sinh lý, chườm mát ngoài mi mắt và thăm khám bác sĩ chuyên khoa nhãn khoa là giải pháp an toàn nhất để bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh.