Đục thủy tinh thể có chữa được không và những điều cần biết

Đục thủy tinh thể có chữa được không là gì?

Đục thủy tinh thể, dân gian thường gọi là cườm khô hoặc đục nhân mắt, là tình trạng thể thủy tinh tự nhiên bên trong nhãn cầu bị biến đổi cấu trúc protein, dẫn đến mờ đục và mất đi độ trong suốt vốn có. Bình thường, thể thủy tinh đóng vai trò như một thấu kính hội tụ trong suốt, giúp điều tiết và tập trung ánh sáng lên bề mặt võng mạc để tạo ra hình ảnh sắc nét gửi về não bộ.

Khi các phân tử protein bị xơ hóa và kết cụm lại, đường truyền ánh sáng bị cản trở hoặc tán xạ, khiến hình ảnh tiếp nhận trên đáy mắt trở nên nhòe mờ, màu sắc kém rực rỡ và dễ bị lóa mắt khi gặp ánh sáng mạnh. Bệnh thường tiến triển chậm rãi ở cả hai mắt, ban đầu người bệnh chỉ cảm thấy như có một lớp sương mù che phủ trước mắt. Tình trạng này gắn liền mật thiết với tiến trình lão hóa tự nhiên của cơ thể cùng các yếu tố nguy cơ khác như đái tháo đường hay tiếp xúc nhiều với tia cực tím.

Khả năng điều trị phục hồi thị lực của bệnh đục thủy tinh thể

Người bệnh hoàn toàn có thể yên tâm rằng đục thủy tinh thể là một trong những nguyên nhân gây giảm thị lực có thể chữa khỏi và phục hồi thị lực rất tốt. Bản chất của bệnh là sự thoái hóa cấu trúc protein tự nhiên, do đó việc điều trị tập trung vào việc loại bỏ phần môi trường quang học bị mờ đục và thay thế bằng một thấu kính nhân tạo trong suốt.

Khác với một số tổn thương thần kinh thị giác hay võng mạc không thể tái tạo, các can thiệp nhãn khoa hiện đại cho phép khôi phục lại đường truyền ánh sáng rõ ràng vào đáy mắt. Kết quả điều trị phụ thuộc lớn vào việc đáy mắt và dây thần kinh thị giác còn nguyên vẹn hay không. Đa số bệnh nhân sau khi được can thiệp kịp thời đều đạt mức cải thiện thị lực vượt trội, lấy lại khả năng tự chủ trong các hoạt động thường ngày và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Các phương pháp can thiệp nhãn khoa phổ biến hiện nay

Hiện nay, phẫu thuật tán nhuyễn thể thủy tinh bằng sóng siêu âm hay còn gọi là phương pháp Phaco là tiêu chuẩn vàng trong điều trị đục thủy tinh thể. Bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ tạo một vết rạch siêu nhỏ ở rìa giác mạc, đưa đầu dò siêu âm vào để tán nhuyễn phần nhân đục rồi hút ra ngoài, sau đó đặt một thể thủy tinh nhân tạo gập nhỏ vào đúng vị trí bao tự nhiên.

Bên cạnh Phaco truyền thống, công nghệ phẫu thuật có hỗ trợ của laser Femtosecond cũng đang được ứng dụng rộng rãi nhằm tăng độ chính xác trong các thao tác xé bao và chẻ nhân. Các loại kính nội nhãn ngày nay rất đa dạng, từ đơn tiêu cự, đa tiêu cự cho đến thấu kính điều chỉnh loạn thị, giúp tối ưu hóa tầm nhìn cho người bệnh tùy theo nhu cầu công việc và sinh hoạt cá nhân.

Thời điểm thích hợp để chỉ định can thiệp phẫu thuật

Quan niệm cũ cho rằng phải chờ đục thủy tinh thể chín hẳn mới phẫu thuật nay đã hoàn toàn thay đổi. Y học hiện đại khuyến cáo thời điểm can thiệp tốt nhất là khi tình trạng mờ mắt bắt đầu gây cản trở các sinh hoạt thường nhật như đọc sách, xem tivi, lái xe hoặc làm việc với máy tính, thông thường khi thị lực giảm dưới mức 4/10 đến 5/10.

Việc trì hoãn phẫu thuật quá lâu đến khi nhân thể thủy tinh quá cứng không chỉ gây khó khăn cho thao tác tán nhuyễn mà còn làm tăng nguy cơ biến chứng như tăng nhãn áp thứ phát, viêm màng bồ đào hoặc rách bao sau. Bác sĩ nhãn khoa sẽ đánh giá toàn diện mức độ suy giảm thị lực, nhu cầu thị giác thực tế và tình trạng mắt của từng bệnh nhân để đưa ra thời điểm can thiệp an toàn, phù hợp nhất.

Chăm sóc và bảo vệ mắt sau can thiệp phẫu thuật

Giai đoạn hậu phẫu đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ kết quả thị lực và ngăn ngừa nhiễm trùng nhãn cầu. Người bệnh cần sử dụng đúng và đủ các loại thuốc nhỏ mắt kháng sinh, kháng viêm theo đơn của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc hoặc đổi loại khi chưa có ý kiến chuyên môn.

Trong những tuần đầu sau can thiệp, người bệnh cần đeo kính bảo hộ khi ngủ và khi ra ngoài để tránh bụi bẩn hoặc va quẹt vào mắt. Tránh để nước bẩn, xà phòng dính vào mắt trong tuần đầu tiên; không dụi mắt, không mang vác vật nặng và hạn chế cúi gập đầu quá lâu. Việc tái khám đúng lịch hẹn giúp bác sĩ theo dõi độ tương thích của thấu kính nhân tạo và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường để xử trí kịp thời.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất phổ biến kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Mỗi người bệnh có mức độ đục, cấu trúc nhãn cầu và bệnh lý nền đi kèm khác nhau, do đó kế hoạch can thiệp cần được cá nhân hóa qua thăm khám trực tiếp. Tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt truyền miệng, không áp dụng các biện pháp dân gian chưa được kiểm chứng khoa học để tránh nguy cơ nhiễm trùng hoặc mù lòa vĩnh viễn.

Tóm tắt

Đục thủy tinh thể hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả để khôi phục thị lực khi được can thiệp đúng thời điểm bằng kỹ thuật phẫu thuật phù hợp. Người bệnh khi nhận thấy thị lực suy giảm nên đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám định kỳ. Việc phát hiện sớm và tuân thủ hướng dẫn chăm sóc y khoa sẽ giúp bảo tồn tối đa nguồn ánh sáng quý giá cho đôi mắt.