Cách chăm sóc và kiểm soát khi bùng phát dịch đau mắt đỏ ở trẻ em

Đau mắt đỏ ở trẻ em là gì?

Đau mắt đỏ ở trẻ em phần lớn bắt nguồn từ các chủng virus đường hô hấp như Adenovirus, Enterovirus hoặc đôi khi do vi khuẩn và dị ứng thời tiết gây ra. Khi mầm bệnh xâm nhập vào kết mạc, phản ứng viêm làm các mạch máu nhỏ giãn nở, dẫn đến tình trạng tròng mắt đỏ rực hoặc có màu hồng đặc trưng. Trẻ thường cảm thấy ngứa ngáy, cộm xốn như có cát trong mắt, chảy nhiều nước mắt và có nhiều ghèn rỉ làm dính chặt mi mắt sau mỗi giấc ngủ. Bệnh có tốc độ lây lan rất nhanh qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt, giọt bắn đường hô hấp hoặc gián tiếp qua khăn lau, gối, đồ chơi và tay nắm cửa. Phần lớn các trường hợp đau mắt đỏ do virus có thể tự khỏi sau một đến hai tuần nếu được chăm sóc vệ sinh đúng cách, tuy nhiên nếu thiếu kiểm soát nhiễm khuẩn, bệnh có thể nhanh chóng lan rộng thành dịch trong cộng đồng.

Vệ sinh mắt hằng ngày đúng cách cho trẻ bị đau mắt đỏ

Việc làm sạch mắt hằng ngày đóng vai trò quan trọng trong việc loại bỏ dịch tiết chứa vi khuẩn, virus và giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn. Cha mẹ cần rửa tay thật sạch bằng xà phòng trước và sau mỗi lần chăm sóc mắt cho con. Sử dụng nước muối sinh lý natri clorid 0,9% nhỏ nhẹ nhàng vào từng bên mắt, sau đó dùng gạc y tế vô khuẩn lau sạch ghèn rỉ theo chiều từ khóe mắt trong ra đuôi mắt ngoài.

Tuyệt đối không dùng chung một miếng gạc hoặc khăn cho cả hai bên mắt để tránh nguy cơ lây nhiễm chéo từ mắt bệnh sang mắt lành. Miếng gạc sau khi lau cần được vứt bỏ ngay vào thùng rác có nắp đậy. Trong suốt quá trình thực hiện, phụ huynh không nên để đầu lọ nước muối chạm trực tiếp vào lông mi hoặc bề mặt nhãn cầu của trẻ nhằm ngăn chặn mầm bệnh bám ngược vào dung dịch nhỏ mắt.

Kiểm soát lây nhiễm đau mắt đỏ trong gia đình và trường học

Đau mắt đỏ có tốc độ lây lan rất nhanh trong môi trường tập thể, do đó cách ly kịp thời là biện pháp quan trọng hàng đầu để ngăn chặn đợt dịch bùng phát. Khi phát hiện trẻ có biểu hiện đau mắt đỏ, phụ huynh nên chủ động cho con tạm nghỉ học và thông báo với nhà trường để giáo viên cùng các phụ huynh khác chủ động theo dõi sức khỏe của học sinh.

Trong sinh hoạt gia đình, trẻ cần được dùng riêng hoàn toàn các đồ dùng cá nhân như khăn mặt, khăn tắm, chăn gối, ly uống nước và đồ dùng ăn uống. Đồ chơi của trẻ nên được rửa sạch bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn thường xuyên. Phụ huynh cũng cần khử khuẩn định kỳ các bề mặt hay chạm tay vào như tay nắm cửa, lan can và bàn học để hạn chế nguồn lây cho các thành viên khác.

Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng giúp mắt trẻ nhanh hồi phục

Bên cạnh việc vệ sinh mắt tại chỗ, việc tăng cường sức đề kháng toàn diện sẽ hỗ trợ cơ thể trẻ chống lại tác nhân gây bệnh hiệu quả hơn. Phụ huynh nên bổ sung vào thực đơn hằng ngày các nhóm thực phẩm giàu vitamin A, vitamin C, kẽm và dưỡng chất thiết yếu như cà rốt, bí đỏ, cam, đu đủ, rau bina và cá hồi nhằm hỗ trợ niêm mạc mắt nhanh phục hồi.

Đồng thời, cần khuyến khích trẻ uống đủ nước lọc hoặc nước hoa quả tươi mỗi ngày. Trong giai đoạn mắt đang viêm và nhạy cảm với ánh sáng, cha mẹ cần hạn chế tối đa thời gian trẻ nhìn vào màn hình tivi, điện thoại hoặc máy tính bảng. Hướng dẫn trẻ tuyệt đối không đưa tay lên dụi mắt và nhắc nhở trẻ ngủ đủ giấc trong phòng thoáng mát, ánh sáng dịu để mắt được thư giãn tối đa.

Dấu hiệu cảnh báo cần đưa trẻ đến khám chuyên khoa mắt

Dù đau mắt đỏ phần lớn là lành tính, cha mẹ tuyệt đối không được chủ quan trước những diễn biến bất thường có thể gây tổn thương thị lực lâu dài của trẻ. Nếu trẻ xuất hiện các triệu chứng như đau nhức mắt dữ dội, mi mắt sưng nề nhiều không mở được, tròng mắt đỏ sẫm kèm theo chảy dịch mủ đặc màu vàng xanh, phụ huynh cần đưa trẻ đến khám tại cơ sở y tế có chuyên khoa mắt ngay.

Bên cạnh đó, các dấu hiệu như giác mạc xuất hiện đốm trắng đục, trẻ sợ ánh sáng chói, thị lực giảm sút hoặc tình trạng viêm đỏ kéo dài quá mười ngày không thuyên giảm đều là cảnh báo nguy cơ biến chứng. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ nhãn khoa chẩn đoán chính xác tình trạng bội nhiễm vi khuẩn hoặc viêm giác mạc để đưa ra hướng can thiệp y khoa an toàn và kịp thời.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa thành phần kháng sinh mạnh hoặc corticoid cho trẻ khi chưa có sự thăm khám và chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt, bởi việc lạm dụng có thể dẫn đến nguy cơ tăng nhãn áp hoặc loét giác mạc. Không áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng như xông lá trầu không, đắp lá cây hay nhỏ sữa mẹ vào mắt trẻ vì dễ gây bỏng niêm mạc và nhiễm trùng nặng thêm. Luôn tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi dùng bất kỳ sản phẩm chăm sóc mắt nào cho trẻ.

Tóm tắt

Kiểm soát dịch đau mắt đỏ ở trẻ em đòi hỏi sự kiên nhẫn, chăm sóc vệ sinh đúng cách và cách ly khoa học từ phía phụ huynh và nhà trường. Việc giữ gìn vệ sinh sạch sẽ kết hợp chế độ nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp mắt trẻ mau chóng hồi phục. Hãy chủ động đưa trẻ đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt khi xuất hiện triệu chứng bất thường để đảm bảo an toàn thị lực lâu dài cho con.