Điều trị viêm họng dị ứng bằng cách nào để giảm ngứa rát và ho khan?

Điều trị viêm họng dị ứng là gì?

Viêm họng dị ứng xảy ra khi cơ thể tiếp xúc với các chất kích thích vô hại nhưng hệ miễn dịch lại nhận diện nhầm là tác nhân gây hại, từ đó giải phóng ồ ạt hóa chất trung gian sinh học như histamin. Lượng histamin này kích hoạt tình trạng giãn mạch phù nề, tăng tiết dịch và kích thích các đầu mút dây thần kinh tại niêm mạc hầu họng, dẫn đến phản xạ ho và ngứa rát liên tục.

Triệu chứng điển hình của viêm họng dị ứng thường bao gồm cảm giác ngứa ngáy sâu trong vòm họng, ho khan từng tràng không có đờm đặc, khô khốc cổ họng và thường đi kèm với các dấu hiệu dị ứng đường hô hấp trên như hắt hơi, ngạt mũi hoặc chảy dịch mũi trong. Do dịch tiết từ mũi có thể chảy ngược xuống thành sau họng, tình trạng kích ứng niêm mạc càng trở nên trầm trọng hơn vào ban đêm hoặc sáng sớm khi vừa thức dậy.

Xác định và hạn chế tiếp xúc với các dị nguyên gây kích ứng

Nguyên tắc hàng đầu và mang tính quyết định trong kiểm soát viêm họng dị ứng là hạn chế tối đa việc tiếp xúc với các yếu tố kích phát. Người bệnh cần chú ý vệ sinh không gian sống định kỳ, giặt giũ chăn ga gối nệm bằng nước ấm và phơi dưới ánh nắng để loại bỏ mạt bụi nhà. Khi độ ẩm không khí thay đổi hoặc vào mùa phấn hoa nở rộ, nên hạn chế mở cửa sổ vào thời điểm mật độ phấn hoa trong không khí tăng cao.

Việc đeo khẩu trang đạt chuẩn khi dọn dẹp nhà cửa, quét dọn hoặc khi ra ngoài đường nhiều khói bụi cũng tạo thành hàng rào cơ học ngăn dị nguyên xâm nhập đường hô hấp. Nếu gia đình có nuôi thú cưng, nên hạn chế để chó mèo vào phòng ngủ nhằm tránh hít phải lông và vảy da động vật. Không gian sống thông thoáng, sạch sẽ giúp giảm áp lực kích ứng lên niêm mạc họng đáng kể.

Các biện pháp chăm sóc và làm dịu niêm mạc họng tại nhà

Các biện pháp hỗ trợ tại nhà đóng vai trò xoa dịu niêm mạc hầu họng đang bị kích ứng, giúp giảm nhanh cảm giác ngứa rát và vướng víu. Súc họng nhẹ nhàng bằng dung dịch nước muối sinh lý 0,9% từ hai đến ba lần mỗi ngày giúp rửa trôi dị nguyên bám dính, làm sạch chất nhầy ứ đọng từ dịch mũi sau chảy xuống và hỗ trợ sát khuẩn nhẹ nhàng.

Bên cạnh đó, duy trì uống đủ nước ấm từng ngụm nhỏ trong ngày giúp niêm mạc họng luôn ẩm, hạn chế tình trạng khô ráp gây ho khan. Việc sử dụng máy tạo độ ẩm không khí trong phòng điều hòa hoặc phòng ngủ mùa hanh khô cũng giúp đường thở duy trì độ ẩm tự nhiên. Người bệnh có thể uống trà hoa cúc ấm hoặc ngậm lát gừng tươi để tạo cảm giác dễ chịu cho vùng cổ họng.

Vai trò của các thuốc kiểm soát triệu chứng dưới hướng dẫn y tế

Trong các đợt bùng phát triệu chứng gây cản trở sinh hoạt, bác sĩ hoặc dược sĩ có thể chỉ định một số nhóm thuốc nhằm kiểm soát phản ứng dị ứng. Nhóm thuốc kháng histamin dạng uống thường được cân nhắc để ngăn chặn tác động của histamin, từ đó làm giảm ngứa họng, hắt hơi và chảy dịch mũi. Bác sĩ thường ưu tiên các hoạt chất kháng histamin thế hệ mới ít gây buồn ngủ cho người cần làm việc hoặc lái xe.

Nếu tình trạng viêm họng xuất phát từ hội chứng chảy dịch mũi sau do viêm mũi dị ứng kèm theo, các loại thuốc xịt mũi chứa corticosteroid liều thấp hoặc xịt mũi kháng histamin có thể được chỉ định. Những thuốc này giúp kiểm soát phản ứng viêm tại chỗ ở niêm mạc mũi, ngăn dịch nhầy chảy xuống kích thích thành sau họng. Toàn bộ quá trình dùng thuốc cần tuân thủ đơn kê và hướng dẫn y tế chuyên môn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc xịt chứa corticoid kéo dài hoặc thay đổi liều lượng thuốc khi chưa có chỉ định y tế. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nhiễm khuẩn thứ phát, cần đến bệnh viện thăm khám sớm.

Tóm tắt

Viêm họng dị ứng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt khi người bệnh chủ động cách ly dị nguyên kết hợp các biện pháp chăm sóc họng tại nhà. Việc dùng thuốc cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn để đảm bảo an toàn, tránh kéo dài tình trạng viêm không cần thiết.