Điều trị bướu cổ bằng sóng cao tần: Ưu điểm, quy trình và những lưu ý cần biết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Bướu cổ là tình trạng phì đại hoặc xuất hiện nhân giáp trong tuyến giáp, trong đó phần lớn là các nốt lành tính. Trước đây, phẫu thuật mổ mở hoặc dùng thuốc thường là những lựa chọn quen thuộc nhưng có thể để lại sẹo ở vùng cổ hoặc tiềm ẩn nguy cơ làm suy giảm chức năng tuyến giáp lâu dài.
Hiện nay, phương pháp đốt sóng cao tần đang trở thành giải pháp can thiệp ít xâm lấn được nhiều chuyên gia y tế lựa chọn trong điều trị nhân giáp lành tính. Kỹ thuật này giúp bảo tồn nguyên vẹn mô giáp lành lặn, hạn chế tối đa các biến chứng và giúp người bệnh nhanh chóng quay trở lại cuộc sống sinh hoạt thường ngày mà không cần nằm viện kéo dài.
Sóng cao tần điều trị bướu cổ là gì?
Phương pháp sóng cao tần trong điều trị bướu cổ là kỹ thuật can thiệp nhiệt sử dụng dòng điện xoay chiều có tần số cao để triệt tiêu các khối u tuyến giáp. Dưới sự dẫn đường liên tục của máy siêu âm độ phân giải cao, bác sĩ sẽ đưa một kim điện cực mảnh tiếp cận chính xác vị trí nhân giáp. Năng lượng nhiệt sinh ra tại đầu kim sẽ làm đông vón và hoại tử các tế bào khối u một cách có kiểm soát mà không gây tổn hại đến cấu trúc mô giáp khỏe mạnh xung quanh.
Theo thời gian, cơ thể sẽ tự động đào thải vùng tế bào đã bị hoại tử thông qua hệ thống miễn dịch tự nhiên, khiến kích thước khối bướu thu nhỏ dần và giải phóng các triệu chứng chèn ép. Phương pháp này chỉ áp dụng đối với các trường hợp nhân giáp được xác định lành tính rõ ràng sau khi thăm khám kỹ lưỡng và sinh thiết tế bào học.
Đối tượng thích hợp áp dụng đốt sóng cao tần tuyến giáp
Phương pháp sóng cao tần được chỉ định chủ yếu cho những trường hợp bướu cổ lành tính có biểu hiện lâm sàng hoặc ảnh hưởng thẩm mỹ. Người bệnh có nhân giáp phát triển lớn gây chèn ép vùng cổ, dẫn đến các triệu chứng khó chịu như nuốt vướng, cảm giác nghẹn khi ăn, ho khan dai dẳng hoặc khó thở khi nằm nghiêng là nhóm đối tượng ưu tiên can thiệp.
Ngoài ra, kỹ thuật này rất phù hợp với những ai có khối u lồi rõ ở vùng cổ gây mất thẩm mỹ nhưng không muốn trải qua phẫu thuật mổ hở vì e ngại vết sẹo dài trước cổ. Đốt sóng cao tần cũng được cân nhắc cho người bệnh có bướu nhân hoạt động gây cường giáp thể nhẹ hoặc những bệnh nhân có bệnh lý nền nội khoa phức tạp không đủ điều kiện chịu đựng gây mê toàn thân. Điều kiện tiên quyết là người bệnh phải được làm xét nghiệm chọc hút tế bào kim nhỏ ít nhất hai lần để khẳng định chắc chắn tổn thương là lành tính trước khi thực hiện can thiệp.
Những ưu điểm nổi bật của can thiệp bằng sóng cao tần
So với các phương pháp phẫu thuật mở truyền thống, đốt sóng cao tần mang lại nhiều lợi thế vượt trội về độ an toàn và chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Trước hết, đây là thủ thuật xâm lấn tối thiểu chỉ sử dụng một đầu kim siêu nhỏ chọc qua da dưới hướng dẫn của máy siêu âm, do đó hoàn toàn không để lại vết rạch hay sẹo xấu ở vùng cổ.
Thủ thuật chỉ sử dụng phương pháp gây tê tại chỗ quanh tuyến giáp, giúp người bệnh hoàn toàn tỉnh táo trong suốt quá trình can thiệp và tránh được các tác dụng phụ hay rủi ro liên quan đến gây mê sâu. Thời gian thao tác chỉ diễn ra trong khoảng mười lăm đến ba mươi phút. Quan trọng nhất, năng lượng sóng cao tần tác động tập trung có chọn lọc lên vùng nhân bệnh lý, giúp bảo tồn tối đa các mô giáp khỏe mạnh lân cận. Nhờ đó, người bệnh hầu như không phải đối mặt với nguy cơ suy giáp và không cần phải dùng thuốc hormone tuyến giáp thay thế suốt đời như sau phẫu thuật cắt tuyến giáp.
Quy trình thực hiện can thiệp đốt sóng cao tần
Quy trình điều trị bướu cổ bằng sóng cao tần được thực hiện bài bản trong môi trường y tế vô khuẩn. Trước khi bắt đầu, bác sĩ sẽ tiến hành siêu âm lại tuyến giáp để đánh giá chính xác kích thước, thể tích khối u và các mạch máu xung quanh nhằm lập kế hoạch đi kim an toàn nhất.
Người bệnh được đặt nằm ngửa, cổ ngửa nhẹ và được sát trùng cẩn thận vùng can thiệp. Bác sĩ sẽ tiêm thuốc tê cục bộ xung quanh bao tuyến giáp để giảm thiểu cảm giác đau buốt. Dưới sự kiểm soát liên tục theo thời gian thực của màn hình siêu âm, kim điện cực được đưa xuyên qua da vào chính giữa trung tâm nhân giáp. Bác sĩ áp dụng kỹ thuật di chuyển từng bước để làm đông vón toàn bộ thể tích u từ trong ra ngoài. Trong suốt quá trình đốt, bác sĩ sẽ liên tục giao tiếp với người bệnh để kiểm tra giọng nói, nhằm bảo đảm dây thần kinh thanh quản quặt ngược không bị tổn thương do nhiệt lượng phát tán.
Chăm sóc và theo dõi người bệnh sau khi can thiệp
Sau khi hoàn tất quá trình đốt sóng cao tần, người bệnh chỉ cần nằm nghỉ ngơi và theo dõi tại chỗ khoảng ba mươi phút đến một giờ. Nếu các chỉ số mạch, huyết áp ổn định và không có dấu hiệu tụ máu hay sưng đau nhiều, người bệnh có thể xuất viện về nhà ngay trong ngày mà không cần lưu viện theo dõi qua đêm.
Trong những ngày đầu tại nhà, vùng cổ có thể hơi căng tức nhẹ hoặc có cảm giác hơi vướng khi nuốt thức ăn đặc, đây là phản ứng sinh lý bình thường và sẽ giảm dần sau vài ngày. Người bệnh nên chườm lạnh nhẹ nhàng ở cổ nếu có sưng tức cục bộ và tránh vận động thể lực mạnh vùng cổ. Khối bướu sẽ không biến mất ngay lập tức mà tiêu dần theo cơ chế đào thải tự nhiên của cơ thể. Bác sĩ thường hẹn lịch tái khám định kỳ sau một tháng, ba tháng, sáu tháng và mười hai tháng để siêu âm đánh giá mức độ giảm thể tích khối u cũng như kiểm tra lại nồng độ hormone tuyến giáp.
Lưu ý an toàn
Mặc dù đốt sóng cao tần là phương pháp can thiệp rất an toàn, thủ thuật vẫn có tỷ lệ nhỏ phát sinh các tác dụng không mong muốn như chảy máu tại chỗ, tụ máu dưới da, bỏng nhiệt nhẹ vùng da cổ hoặc khàn tiếng tạm thời do kích ứng thần kinh thanh quản. Kỹ thuật này tuyệt đối không được tự ý thực hiện tại các cơ sở thẩm mỹ thiếu chuyên môn y tế. Mọi quyết định can thiệp cần phải dựa trên kết quả thăm khám chuyên khoa nội tiết, chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm mô bệnh học rõ ràng từ bác sĩ có chuyên môn.
Tóm tắt
Đốt sóng cao tần là một bước tiến đáng kể trong điều trị bướu cổ lành tính, giúp thu nhỏ kích thước khối u hiệu quả mà không cần phẫu thuật mở và không để lại sẹo xấu. Người bệnh khi phát hiện các bất thường vùng cổ nên đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, xác định chính xác bản chất khối u và thảo luận kỹ lưỡng với bác sĩ chuyên khoa nhằm lựa chọn phương án điều trị phù hợp nhất.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đốt sóng cao tần bướu cổ có gây đau đớn nhiều không?
Quá trình thực hiện có sử dụng thuốc gây tê tại chỗ nên người bệnh hầu như chỉ cảm thấy hơi châm chích nhẹ lúc chích kim và cảm giác nóng ấm nhẹ ở vùng cổ. Sau can thiệp, cảm giác căng tức thường rất nhẹ và nhanh chóng biến mất sau một đến hai ngày.
Sau khi đốt sóng cao tần thì khối bướu cổ có hết ngay lập tức không?
Khối u không biến mất ngay lập tức mà các tế bào bị nhiệt làm hoại tử sẽ được cơ thể tự tiêu hủy dần theo thời gian. Thông thường, thể tích khối bướu sẽ giảm rõ rệt từ năm mươi đến hơn tám mươi phần trăm sau khoảng ba đến sáu tháng theo dõi.
Khối bướu cổ có thể tái phát lại sau khi đốt sóng cao tần không?
Vùng nhân giáp đã bị đốt hoại tử thường không tái phát. Tuy nhiên, nếu khối u ban đầu quá lớn chưa thể triệt tiêu hết trong một lần can thiệp, hoặc các vùng mô giáp khác phát triển nhân mới thì người bệnh có thể cần can thiệp bổ sung theo chỉ định của bác sĩ.
Người có bướu cổ ác tính có thể điều trị bằng sóng cao tần không?
Phương pháp này chủ yếu chỉ định cho bướu giáp lành tính. Đối với ung thư tuyến giáp, phẫu thuật cắt bỏ vẫn là phương pháp điều trị tiêu chuẩn hàng đầu. Chỉ một số rất ít trường hợp ung thư thể nhú kích thước siêu nhỏ hoặc tái phát không thể mổ mới được bác sĩ hội chẩn cân nhắc kỹ.
Sau khi can thiệp sóng cao tần có cần kiêng cữ ăn uống gì không?
Người bệnh hoàn toàn có thể ăn uống bình thường ngay sau khi về nhà. Trong một đến hai ngày đầu, nên ưu tiên các loại thức ăn mềm, lỏng, mát để tránh cọ xát gây khó chịu cho họng. Không cần kiêng khem quá mức mà cần duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối.
