Điếc do tiếng ồn trong môi trường lao động và cách phòng ngừa

Điếc do tiếng ồn là gì?

Điếc do tiếng ồn lao động xảy ra khi sóng âm có cường độ vượt quá ngưỡng chịu đựng của tai tác động liên tục hoặc đột ngột lên cơ quan thính giác. Mức âm thanh từ 85 decibel trở lên nếu tiếp xúc liên tục trong 8 giờ mỗi ngày đã có nguy cơ gây ra những tổn hại vĩnh viễn cho tế bào lông thính giác tại ốc tai.

Khác với các bệnh lý tai mũi họng thông thường, hiện tượng suy giảm thính lực do âm thanh lớn thường không gây đau đớn ngay lập tức. Người lao động chỉ nhận ra thính lực kém đi khi khả năng giao tiếp hằng ngày đã bị ảnh hưởng đáng kể. Sự suy giảm này có thể xảy ra ở một hoặc cả hai bên tai tùy thuộc vào đặc thù vị trí công việc. Việc đo thính lực định kỳ và đánh giá môi trường làm việc giữ vai trò quan trọng, giúp phát hiện sớm tổn thương trước khi bệnh tiến triển nặng.

Tác động của tiếng ồn cường độ cao đối với tai

Môi trường lao động có tiếng ồn lớn tác động tiêu cực đến cấu trúc vi mô bên trong ốc tai. Khi sóng âm mạnh truyền vào tai trong, các tế bào lông nhỏ có nhiệm vụ chuyển đổi dao động âm thanh thành tín hiệu thần kinh sẽ bị quá tải và tổn thương. Nếu tiếp xúc ngắn hạn, tế bào có thể tạm thời mệt mỏi dẫn đến hiện tượng ù tai hoặc giảm thính lực tạm thời.

Tuy nhiên, khi tiếng ồn kéo dài liên tục, các tế bào lông thính giác sẽ bị tổn thương vĩnh viễn và không có khả năng tái tạo. Bên cạnh ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nghe, tiếng ồn lao động còn làm tăng mức độ căng thần kinh, gây rối loạn giấc ngủ, tăng huyết áp và giảm khả năng tập trung công việc. Việc hiểu rõ tác hại này giúp người lao động nâng cao ý thức tự bảo vệ bản thân trong quá trình làm việc.

Dấu hiệu nhận biết suy giảm thính lực do tiếng ồn

Suy giảm thính lực nghề nghiệp thường bắt đầu bằng hiện tượng khó nghe các âm thanh có tần số cao, chẳng hạn như tiếng chim hót hoặc giọng nói của phụ nữ và trẻ em. Người lao động có thể cảm thấy âm thanh xung quanh trở nên trầm đục hoặc khó lắng nghe cuộc trò chuyện trong môi trường ồn ào như nhà ăn hay cuộc họp.

Một biểu hiện phổ biến khác là hiện tượng ù tai, tức là xuất hiện tiếng ve kêu, tiếng rít hoặc tiếng o o trong tai ngay cả khi ở không gian yên tĩnh. Người bệnh thường có xu hướng bật tivi hoặc điện thoại ở mức âm lượng lớn hơn bình thường để nghe rõ. Do quá trình diễn tiến chậm chạp, người lao động dễ lầm tưởng đây chỉ là hiện tượng mệt mỏi tạm thời khiến việc can thiệp y khoa bị trì hoãn.

Những ngành nghề có nguy cơ suy giảm thính lực cao

Người lao động làm việc trong nhiều lĩnh vực công nghiệp và sản xuất đối mặt với rủi ro suy giảm thính lực cao do đặc thù công việc. Các ngành nghề thường xuyên sử dụng máy móc nặng như xây dựng, cơ khí, khai khoáng, sản xuất may mặc và chế biến gỗ luôn có nguy cơ tiếp xúc với tiếng ồn vượt ngưỡng an toàn.

Bên cạnh đó, nhân viên làm việc tại sân bay, người điều khiển phương tiện giao thông vận tải, kỹ thuật viên sân khấu hoặc công nhân vận hành máy phát điện cũng chịu áp lực âm thanh lớn. Thậm chí, những người làm việc trong môi trường dịch vụ giải trí như quán bar, vũ trường nếu tiếp xúc âm thanh công suất lớn thời gian dài cũng gặp rủi ro tương tự. Việc xác định mức độ nguy cơ của từng vị trí công việc giúp người sử dụng lao động trang bị giải pháp bảo hộ phù hợp.

Biện pháp bảo vệ thính giác hiệu quả tại nơi làm việc

Để hạn chế nguy cơ tổn thương thính giác, người lao động cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn lao động. Sử dụng trang thiết bị bảo vệ tai cá nhân như nút tai chống ồn hoặc chụp tai giảm âm là phương pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao. Thiết bị bảo hộ cần được lựa chọn đúng kích cỡ, chất lượng chuẩn và đeo đúng cách trong suốt thời gian làm việc tại khu vực có tiếng ồn.

Ngoài ra, việc tổ chức thời gian làm việc hợp lý cũng rất quan trọng. Người lao động nên có các khoảng nghỉ ngắn ở khu vực yên tĩnh để đôi tai được thư giãn và phục hồi. Doanh nghiệp cần chủ động cải tiến công nghệ, bảo dưỡng máy móc định kỳ và lắp đặt các tấm cách âm để giảm thiểu tiếng ồn phát ra tại nguồn. Đo thính lực định kỳ hàng năm giúp kiểm tra, theo dõi sức khỏe đôi tai và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

Lưu ý an toàn

Người lao động không nên tự ý dùng các loại thuốc nhỏ tai hoặc mẹo dân gian khi xuất hiện triệu chứng ù tai, giảm thính lực mà chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng. Khi phát hiện các dấu hiệu tai nghe kém đột ngột, đau tai hoặc chảy dịch, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám. Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe chung, không thay thế cho chẩn đoán y khoa chuyên sâu và tư vấn của chuyên gia an toàn lao động.

Tóm tắt

Điếc do tiếng ồn trong môi trường lao động hoàn toàn có thể phòng tránh được nếu người lao động và doanh nghiệp chủ động áp dụng các biện pháp an toàn. Chủ động đeo thiết bị bảo vệ tai hạn chế thời gian tiếp xúc âm thanh lớn và đo thính lực định kỳ là chìa khóa vàng giúp bảo vệ đôi tai luôn khỏe mạnh trong suốt quá trình làm việc.