Dị ứng thuốc phát ban: Biểu hiện ngoài da và cách xử trí
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Di ung thuoc phat ban la mot trong nhung phan ung phu ngoai y muon pho bien nhat tren lam sang, xay ra khi he thong mien dich cua co the nhan dien sai mot thanh phan trong thuoc la tac nhan gay hai. Ton thuong thuong bieu hien ro ret tren be mat da voi nhieu hinh thai khac nhau nhu noi man do, san ngua, me day hoac cac mang phu ne rai rac toan than.
Viec nhan dien som tinh trang phat ban do thuoc va danh gia dung muc do nghiem trong dong vai tro cot loi de bao ve suc khoe nguoi benh. Hieu ro nguyen tac xu tri ban dau se giup phong tranh nguy co chuyen bien thanh cac the di ung nang nhu phan ve hoac hoi chung bong da de doa tinh mang.
Dị ứng thuốc phát ban là gì?
Phat ban da do thuoc la thuat ngu chi tinh trang viem hoac ton thuong o da xuat hien sau khi dua mot chat thuoc vao co the qua duong uong, tiem truyen, boi ngoai da hoac khi dung. Cac nhom thuoc thuong de gay phan ung di ung nhat bao gom khang sinh nhom beta-lactam, thuoc chong viem khong steroid, thuoc chong dong kinh va thuoc ha acid uric mau.
Ban do tren da co the la ket qua cua co che mien dich dac hieu hoac phan ung khong dung nap thuoc khong qua trung gian mien dich. Bieu hien da rat da dang tu phat ban nhe thoang qua cho den viem da troc vay toan than. Do tinh chat kho du doan cua phan ung di ung, bat ky con phat ban nao xuat hien trong thoi gian dung thuoc deu can duoc quan sat can than va danh gia boi nhan vien y te co chuyen mon de phong ngua rui ro bien chung xau.
Cac dang ton thuong da thuong gap khi bi di ung thuoc
Bieu hien ngoai da do phan ung thuoc rat phong phu ve hinh thai va muc do. Dang thuong gap nhat la phat ban dang soi hoac dang dat san voi cac not do nho li ti rai rac hoac lien ket thanh tung mang doi xung tren nguc, lung va tu chi. Ngoai ra, me day cap tinh voi cac mang phu go cao tren mat da, bo ro ret va gay ngua du doi cung la tinh trang rat hay xay ra sau khi uong hoac tiem thuoc.
Mot so truong hop khac co the xuat hien ban do co dinh nhiem sac, bieu hien bang nhung vet tron mau do sam hoac tim tai mot vi tri nhat dinh va tai phat dung cho do moi khi dung lai loai thuoc do. Ton thuong da co the kem theo cam giac ngua rat, cham chich hoac nong bung rat kho chiu cho nguoi benh.
Thoi diem khoi phat ban do tren da sau khi dung thuoc
Khoang thoi gian tu luc dung thuoc den khi xuat hien ban do co the khac nhau tuy thuoc vao co che mien dich cua tung phan ung. Cac phan ung khoi phat nhanh thuong dien ra trong vong vai phut den vai gio sau dung thuoc, dac trung boi me day, phu mach va thuong kem theo nguy co dien tien sang phan ve.
Nguoc lai, phan ung phat ban khoi phat muon thuong xuat hien sau vai ngay den mot hoac hai tuan dung thuoc keo dai, pho bien nhat voi cac thuoc khang sinh hoac thuoc chong dong kinh. Viec xac dinh chinh xac moc thoi gian uong thuoc va thoi diem bat dau noi ban tren da la thong tin lam sang rat quan trong giup bac si truy tim dung loai thuoc nghi ngo.
Cac buoc xu tri buoc dau an toan khi nghi ngo di ung thuoc
Ngay khi nghi ngo co the bi phat ban do di ung thuoc, buoc dau tien va quan trong nhat la phai ngung ngay loai thuoc dang dung va lien he voi bac si hoac co so y te de duoc huong dan. Nguoi benh khong nen tu y bo qua hoac tiep tuc uong thuoc voi hy vong trieu chung se tu bien mat.
Giu lai toan bo vo hop thuoc, don thuoc va ghi chep ro thoi gian bat dau xuat hien ban da se giup qua trinh chan doan tro nen nhanh chong, chinh xac. Trong thoi gian cho tham kham, nguoi benh can tranh cao gai manh lam tray xuoc da gay nhiem trung, tam bang nuoc am vua phai va khong tu y su dung cac loai la cay hoac bai thuoc truyen mieng dap len vung da ton thuong.
Nhung dau hieu canh bao phan ung di ung thuoc nang can cap cuu
Mac du phan lon phat ban do thuoc o muc do nhe, mot so truong hop co the la dau hieu bao truoc cua cac hoi chung di ung nang nguy hiem den tinh mang. Nguoi benh can den ngay phong cap cuu neu phat ban xuat hien kem theo kho tho, tho kho khe, phu ne o moi, luoi, mi mat hoac cam giac nghen chat o co hong.
Ngoai ra, can dac biet canh giac khi ban do lan nhanh kem theo sot cao, noi hach, dau nhuc toan than hoac xuat hien bong nuoc, lo loet o niem mac mieng, mat va co quan sinh duc. Day co the la bieu hien cua cac the lam sang nang nhu hoi chung Stevens-Johnson hoac hoai tu thuong bi nhiem doc, doi hoi phai duoc dieu tri tich cuc tai benh vien.
Lưu ý an toàn
Thong tin trong bai viet mang tinh chat tham khao giao duc y te, khong dung de thay the cho chan doan hoac chi dinh cua bac si chuyen khoa. Nguoi benh tuyet doi khong tu y dung lai loai thuoc da gay di ung de kiem chung phan ung. Khi co bieu hien phat ban bat thuong sau dung thuoc, can ngung thuoc va den co so y te de duoc tham kham truc tiep boi bac si.
Tóm tắt
Phat ban do thuoc la phan ung khong dung nap thuong gap nhung co the tiem an nguy co tro nang neu khong duoc xu tri kip thoi. Nguoi benh can chu y ngung ngay thuoc nghi ngo, bao voi bac si dieu tri va ghi nho tien su di ung de dam bao an toan cho nhung lan dung thuoc ve sau.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Di ung thuoc phat ban co tu khoi sau khi ngung thuoc khong?
Nhieu truong hop phat ban nhe co the tu giam sau vai ngay den vai tuan khi ngung thuoc gay di ung. Tuy nhien nguoi benh can di kham bac si de xac dinh dung nguyen nhan va co huong ho tro phu hop tranh bien chung.
Co nen tu mua thuoc boi chong ngua khi bi phat ban thuoc khong?
Nguoi benh tuyet doi khong tu y mua thuoc boi ngoai da chua ro thanh phan vi co the lam tram trong hon tinh trang kich ung. Viec dung kem boi can theo dung chi dinh cua bac si da lieu sau khi danh gia ton thuong.
Tai sao uong loai thuoc tung dung truoc day van co the bi di ung phat ban?
Di ung thuoc co the xay ra bat cu luc nao ngay ca khi truoc day nguoi benh da tung dung loai thuoc do ma khong gap bat thuong vi he mien dich can thoi gian de man cam hoa voi di nguyen.
Lam the nao de phan biet phat ban do thuoc voi cac benh da lieu khac?
Phat ban di ung thuoc thuong xuat hien sau khi dung thuoc, co the lan rong doi xung toan than va doi khi kem theo sot nhe hoac ton thuong niem mac, khac voi cac benh da lieu tiep xuc hay nhiem khuan thong thuong.
Can lam gi de phong ngua tai phat di ung thuoc trong tuong lai?
Nguoi benh nen ghi chep ro ten hoat chat, luu vao so y ba, thong bao cho tat ca cac bac si va duoc si trong nhung lan kham chua benh tiep theo de tranh bi ke don lap lai nhom thuoc gay di ung.
