Đeo lens cận có mổ mắt được không và những lưu ý y khoa quan trọng

Đeo lens cận có mổ mắt được không là gì?

Kính áp tròng là giải pháp quang học tiện lợi giúp điều chỉnh các tật khúc xạ như cận thị, viễn thị và loạn thị bằng cách áp sát lên màng phim nước mắt bao phủ giác mạc. Dù mang lại sự thoải mái trong sinh hoạt, kính áp tròng vẫn là một dị vật nhân tạo tác động trực tiếp lên các tế bào biểu mô mắt.

Phẫu thuật khúc xạ là các can thiệp y khoa nhằm thay đổi lực khúc xạ của hệ thống quang học mắt, phổ biến nhất là định hình lại độ cong của giác mạc hoặc đưa thấu kính nội nhãn vào bên trong mắt. Việc từng đeo kính áp tròng cận thị không phải là chống chỉ định của phẫu thuật mắt. Tuy nhiên, tình trạng sức khỏe của bề mặt nhãn cầu, độ dày mô giác mạc và sự phục hồi của biểu mô sau thời gian dài mang lens đóng vai trò quyết định đến việc người bệnh có đủ điều kiện bước vào phòng mổ hay không.

Tác động của kính áp tròng lên hình thái giác mạc và kết quả đo đạc tiền phẫu

Kính áp tròng đặt trực tiếp lên lớp phim nước mắt và áp sát vào biểu mô giác mạc. Khi sử dụng liên tục trong thời gian dài, kính áp tròng có thể làm giảm lượng oxy cung cấp cho giác mạc, gây khô mắt tạm thời và tạo áp lực vật lý làm thay đổi độ cong sinh lý của bề mặt giác mạc.

Trong quy trình phẫu thuật khúc xạ, các thiết bị y tế hiện đại cần đo lường cực kỳ chính xác độ cong, độ dày giác mạc và bản đồ giác mạc để tính toán lượng mô cần can thiệp. Nếu giác mạc đang bị biến dạng do tác động cơ học của kính áp tròng, các thông số đo được sẽ bị sai lệch. Điều này dẫn đến nguy cơ chẩn đoán nhầm lẫn, đánh giá sai tính ổn định của giác mạc hoặc tạo ra kết quả điều trị không tối ưu sau mổ. Do đó, việc tháo bỏ kính áp tròng một thời gian là yêu cầu bắt buộc để biểu mô giác mạc trở về trạng thái tự nhiên vốn có.

Thời gian ngưng sử dụng từng loại kính áp tròng trước khi phẫu thuật khúc xạ

Khoảng thời gian cần ngưng dùng kính áp tròng phụ thuộc vào chất liệu và cơ chế tác động của từng loại thấu kính lên giác mạc. Với kính áp tròng mềm thông thường không màu, người bệnh thường cần ngừng đeo liên tục ít nhất từ 3 đến 7 ngày trước thời điểm khám chuyên sâu tiền phẫu và phẫu thuật.

Đối với kính áp tròng mềm có màu hoặc kính áp tròng mềm dùng điều trị loạn thị, chất liệu dày hơn và khả năng ngậm nước khác biệt đòi hỏi thời gian ngưng tối thiểu từ 1 đến 2 tuần. Với kính áp tròng cứng thấm khí dùng ban ngày, thời gian khuyến cáo ngừng sử dụng thường kéo dài từ 2 đến 4 tuần. Riêng kính áp tròng chỉnh hình giác mạc ban đêm Ortho-K, do tác động nén trực tiếp lên trung tâm biểu mô giác mạc, người dùng cần dừng đeo tối thiểu từ 4 đến 6 tuần, thậm chí vài tháng theo dõi cho đến khi thông số bản đồ giác mạc và khúc xạ hoàn toàn ổn định.

Các điều kiện y khoa cần thiết để phẫu thuật tật khúc xạ thành công

Việc từng sử dụng kính áp tròng không làm mất đi cơ hội phẫu thuật, nhưng người bệnh cần vượt qua quy trình kiểm tra mắt toàn diện để xác định mức độ phù hợp. Tiêu chuẩn đầu tiên là độ tuổi phải từ đủ 18 tuổi trở lên, thời điểm độ khúc xạ mắt đã bước vào giai đoạn tương đối ổn định, không thay đổi quá 0.5 diop trong vòng 6 tháng đến 1 năm gần nhất.

Bên cạnh đó, cấu trúc giác mạc phải đạt độ dày an toàn cho phép và bản đồ giác mạc không xuất hiện các bệnh lý thoái hóa như giác mạc hình chóp. Người bệnh cũng không được đang mắc các bệnh lý viêm nhiễm cấp tính như viêm kết mạc, viêm loét giác mạc, khô mắt nghiêm trọng hoặc các bệnh tự miễn ảnh hưởng đến quá trình lành vết thương. Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú cũng được khuyến cáo hoãn phẫu thuật do nồng độ nội tiết tố có thể làm thay đổi tính chất giác mạc.

Các phương pháp phẫu thuật khúc xạ phổ biến hiện nay

Hiện nay có nhiều phương pháp can thiệp khúc xạ được áp dụng tùy thuộc vào độ cận, độ loạn và đặc điểm giải phẫu nhãn cầu của từng người. Nhóm phẫu thuật dùng tia laser phổ biến gồm Lasik truyền thống tạo vạt cơ học, Femto Lasik dùng laser tạo vạt chính xác và ReLEx SMILE can thiệp qua đường mổ siêu nhỏ không tạo vạt giúp bảo tồn tối đa tính vững bền sinh cơ học của giác mạc.

Đối với những trường hợp từng đeo lens lâu năm dẫn đến khô mắt nhiều, hoặc người có độ cận thị quá cao kèm giác mạc mỏng không đủ điều kiện can thiệp laser, bác sĩ nhãn khoa có thể tư vấn phương pháp cấy kính nội nhãn Phakic ICL. Thấu kính sinh học này được đặt phía sau mống mắt và phía trước thủy tinh thể tự nhiên mà không làm mỏng hay thay đổi cấu trúc giác mạc, mở ra cơ hội giải phóng kính gọng an toàn và hiệu quả cho người bệnh.

Lưu ý an toàn

Người có nhu cầu phẫu thuật không được tự ý rút ngắn thời gian ngưng đeo kính áp tròng trước khi đi khám. Nếu mắt xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đỏ mắt, cộm rát dữ dội, chảy nước mắt nhiều hoặc nhìn mờ, cần thông báo ngay cho bác sĩ chuyên khoa mắt để kiểm tra nguy cơ viêm nhiễm giác mạc trước khi lên kế hoạch can thiệp ngoại khoa.

Tóm tắt

Người thường xuyên đeo lens hoàn toàn có cơ hội phẫu thuật khúc xạ thành công nếu giác mạc hồi phục tốt và đáp ứng đủ tiêu chuẩn an toàn. Việc tuân thủ tuyệt đối thời gian ngưng đeo kính áp tròng và thực hiện đầy đủ quy trình khám chuyên sâu sẽ giúp bác sĩ nhãn khoa đưa ra phương án can thiệp tối ưu nhất cho từng đôi mắt.