Đeo kính giãn tròng có hại mắt không và cách phòng tránh rủi ro

Đeo kính giãn tròng có hại mắt không là gì?

Kính giãn tròng, hay còn gọi là circle lens, là một biến thể của kính áp tròng mềm được thiết kế với dải màu mở rộng ra ngoài rìa mống mắt nhằm tạo hiệu ứng thẩm mỹ cho tròng đen trông lớn hơn bình thường. Cấu tạo của kính thường gồm các lớp vật liệu hydrogel hoặc silicone hydrogel ngậm nước, kẹp giữa lớp sắc tố màu để tránh cho hạt màu tiếp xúc trực tiếp với bề mặt mắt.

Về mặt sinh lý, giác mạc của con người không có mạch máu nuôi dưỡng mà nhận phần lớn oxy trực tiếp từ không khí hòa tan qua màng phim nước mắt. Việc đặt bất kỳ dị vật nào lên bề mặt nhãn cầu, đặc biệt là loại kính có phủ lớp màu dày hơn kính áp tròng thông thường, đều có thể làm giảm lượng oxy cung cấp cho giác mạc. Nếu chất lượng vật liệu kém hoặc độ cong của kính không vừa vặn với bán kính nhãn cầu, mắt sẽ rất dễ bị kích ứng, đỏ rát và suy giảm chức năng bảo vệ tự nhiên.

Các nguy cơ tiềm ẩn đối với mắt khi sử dụng kính giãn tròng

Tác hại phổ biến nhất khi sử dụng kính giãn tròng sai cách là tình trạng thiếu oxy giác mạc. Lớp phủ màu trên kính thường làm giảm hệ số thẩm thấu khí, khiến bề mặt giác mạc bị ngột ngạt nếu đeo liên tục nhiều giờ liền. Khi thiếu oxy kéo dài, giác mạc có thể bị phù nề, suy yếu hàng rào tế bào biểu mô và kích thích hiện tượng tân mạch giác mạc mọc bất thường.

Bên cạnh đó, việc đeo kính giãn tròng thường xuyên làm rối loạn lớp phim nước mắt, gây hội chứng khô mắt kéo dài với biểu hiện cộm xốn, đỏ và nhìn mờ thoáng qua. Nghiêm trọng hơn, nếu bề mặt kính bị trầy xước hoặc bám cặn protein bẩn, lực ma sát khi chớp mắt có thể gây rách vi thể biểu mô giác mạc, tạo điều kiện thuận lợi cho các vi sinh vật nguy hiểm xâm nhập vào mắt.

Nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng viêm loét giác mạc

Biến chứng đáng lo ngại nhất ở người sử dụng kính giãn tròng là viêm loét giác mạc do vi khuẩn, vi nấm hoặc ký sinh trùng Acanthamoeba. Vi sinh vật có thể bám vào bề mặt kính qua bàn tay bẩn, dụng cụ ngâm rửa không khử trùng, hoặc do thói quen dùng nước máy để rửa kính. Khi giác mạc có vết xước nhỏ, các tác nhân này sẽ nhanh chóng xâm nhập và gây viêm mủ hoại tử.

Bệnh nhân bị viêm giác mạc thường có triệu chứng đau nhức mắt dữ dội, sợ ánh sáng, chảy nước mắt giàn giụa và suy giảm thị lực rõ rệt. Nếu không được chẩn đoán và can thiệp kịp thời tại các chuyên khoa mắt, ổ loét có thể để lại sẹo đục vĩnh viễn trên giác mạc, thậm chí dẫn đến thủng nhãn cầu và mất thị lực hoàn toàn. Vì vậy, mọi dấu hiệu bất thường đều cần được bác sĩ nhãn khoa kiểm tra ngay lập tức.

Những sai lầm thường gặp khi đeo kính giãn tròng

Nhiều người hiện nay có thói quen mua kính giãn tròng trôi nổi không rõ nguồn gốc xuất xứ qua mạng xã hội mà không qua kiểm tra độ cong giác mạc. Kính có bán kính cong không phù hợp có thể quá chật gây ép chặt mạch máu rìa giác mạc, hoặc quá lỏng làm trầy xước liên tục bề mặt nhãn cầu.

Ngoài ra, thói quen đeo kính quá 8 tiếng mỗi ngày, đeo kính đi ngủ trưa hoặc qua đêm là nguyên nhân hàng đầu khiến giác mạc bị tổn thương nghiêm trọng. Việc dùng lại nước ngâm cũ, không vệ sinh khay đựng kính định kỳ, dùng chung kính áp tròng với người khác, hay đeo kính khi bơi lội và tắm gội cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn kháng thuốc lên nhiều lần.

Nguyên tắc sử dụng kính giãn tròng an toàn cho đôi mắt

Để giảm thiểu tối đa rủi ro, người dùng nên đến bệnh viện mắt hoặc phòng khám chuyên khoa nhãn khoa để được đo khúc xạ, kiểm tra bán kính cong giác mạc và nhận tư vấn về loại kính phù hợp. Chỉ nên chọn mua sản phẩm từ các thương hiệu uy tín, được cơ quan y tế cấp phép lưu hành và có thông số độ ngậm nước, độ thấm khí rõ ràng.

Trước khi thao tác tháo lắp kính, cần rửa sạch tay bằng xà phòng diệt khuẩn và lau khô bằng khăn không xơ. Chỉ sử dụng dung dịch ngâm rửa chuyên dụng cho kính áp tròng, tuyệt đối không dùng nước máy hay nước muối sinh lý tự pha để thay thế. Thay mới khay đựng kính mỗi ba tháng một lần và chỉ nên đeo kính giãn tròng trong các dịp thực sự cần thiết, giới hạn thời gian từ 6 đến 8 tiếng mỗi ngày để mắt có thời gian nghỉ ngơi.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán từ chuyên gia nhãn khoa. Người dùng tuyệt đối không tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid khi thấy mắt đỏ cộm sau khi đeo kính. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau nhức mắt, đỏ rát không giảm sau khi tháo kính, sợ sáng, cộm chói hoặc thị lực suy giảm, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Tóm tắt

Kính giãn tròng là phụ kiện làm đẹp phổ biến nhưng đòi hỏi sự cẩn trọng cao độ trong quá trình sử dụng và vệ sinh. Hiểu đúng về cơ chế trao đổi khí của giác mạc và tuân thủ các nguyên tắc an toàn nhãn khoa sẽ giúp bạn vừa giữ được nét thẩm mỹ vừa bảo vệ trọn vẹn thị lực của đôi mắt.