Đeo kính cận bị nhức đầu: Nguyên nhân thường gặp và cách xử trí
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đeo kính cận bị nhức đầu là hiện tượng khá phổ biến, thường gặp nhất ở những người mới bắt đầu đeo kính hoặc vừa thay đổi độ khúc xạ. Tình trạng này có thể kèm theo cảm giác mỏi mắt, chóng mặt hoặc căng tức vùng trán và thái dương.
Trong phần lớn trường hợp, cơn đau đầu xuất hiện do hệ thống cơ vận nhãn và não bộ đang trong quá trình học cách phối hợp với thấu kính mới. Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài hoặc tăng dần về cường độ, đó có thể là dấu hiệu cho thấy thông số kính chưa phù hợp hoặc gọng kính cần được cân chỉnh lại.
Đeo kính cận bị nhức đầu là gì?
Đeo kính cận nhằm mục đích đưa tiêu điểm của hình ảnh về đúng võng mạc, giúp người mắc tật khúc xạ nhìn rõ các vật ở xa. Khi bắt đầu đeo một cặp kính mới, mắt và hệ thần kinh thị giác buộc phải thay đổi thói quen điều tiết vốn có. Sự thay đổi này đòi hỏi các cơ vận nhãn phải làm việc nhiều hơn để hội tụ và tập trung hình ảnh, từ đó có thể dẫn đến hiện tượng căng cơ tạm thời xung quanh hốc mắt và lan lên vùng đầu. Ngoài phản ứng thích nghi sinh lý tự nhiên, việc kính bị lắp sai khoảng cách đồng tử, sai trục loạn thị đi kèm hoặc gọng kính tạo lực ép quá lớn lên sống mũi và hai bên thái dương cũng là những yếu tố trực tiếp gây ra cảm giác nhức đầu. Hiểu rõ cơ chế này giúp người đeo kính phân biệt được phản ứng bình thường và các lỗi kỹ thuật cần can thiệp.
Những nguyên nhân chính dẫn đến nhức đầu khi đeo kính cận
Tình trạng nhức đầu khi đeo kính cận có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân quang học và cơ học khác nhau.
Nguyên nhân thường gặp nhất là độ kính chưa chính xác. Nếu độ cận được chỉnh cao hơn hoặc thấp hơn độ khúc xạ thực tế, mắt sẽ phải liên tục gồng cơ thể mi để điều tiết, dẫn đến mỏi mắt và đau đầu âm ỉ kéo dài.
Bên cạnh đó, việc sai lệch khoảng cách đồng tử hoặc tâm kính cũng là yếu tố quan trọng. Khi tâm của tròng kính không trùng khớp với tâm đồng tử, thấu kính sẽ tạo ra hiệu ứng lăng kính ngoài ý muốn, làm hình ảnh bị biến dạng nhẹ và buộc não bộ phải xử lý tín hiệu hình ảnh căng thẳng hơn.
Ngoài ra, thiết kế gọng kính không phù hợp cũng gây đau đầu dạng căng thẳng. Gọng kính quá chật ép vào hai bên thái dương, vành tai hoặc ve mũi tì đè quá mức lên sống mũi đều cản trở tuần hoàn máu tại chỗ và kích thích các nhánh thần kinh nông. Cuối cùng, việc chuyển đổi sang loại tròng kính mới hoặc có thêm độ loạn thị chưa từng đeo trước đây cũng đòi hỏi một thời gian điều tiết ban đầu.
Thời gian mắt cần để thích nghi với kính cận mới
Khi thay đổi độ cận hoặc đổi kiểu dáng tròng kính, mắt và não bộ luôn cần một khoảng thời gian nhất định để làm quen với hình ảnh thị giác mới.
Giai đoạn thích nghi sinh lý này thông thường kéo dài từ hai đến ba ngày, và hiếm khi vượt quá hai tuần đối với người có độ khúc xạ ổn định. Trong những ngày đầu tiên, bạn có thể cảm thấy mặt đất hơi nghiêng, không gian xung quanh có độ cong nhẹ hoặc hơi choáng váng khi liếc mắt sang hai bên. Đây là phản ứng tự nhiên khi trung khu thị giác đang điều chỉnh cách xử lý tín hiệu qua thấu kính mới.
Cơn nhức đầu do thích nghi thường chỉ ở mức độ nhẹ, xuất hiện ngắt quãng và có xu hướng giảm dần qua từng ngày khi mắt quen dần với kính. Nếu sau vài ngày cảm giác khó chịu không hề thuyên giảm, hoặc cơn đau đầu xuất hiện dữ dội ngay khi vừa đeo kính, bạn nên nghĩ đến khả năng thông số kính chưa chuẩn xác.
Cách xử trí và giảm bớt khó chịu khi đeo kính cận bị nhức đầu
Để giảm bớt cảm giác nhức đầu và giúp mắt nhanh chóng làm quen với kính mới, bạn có thể áp dụng các biện pháp hỗ trợ an toàn.
Bạn nên tập làm quen từng bước với kính mới. Trong một đến hai ngày đầu, hãy đeo kính trong những khoảng thời gian ngắn khi làm các công việc nhẹ nhàng, sau đó tăng dần thời lượng đeo suốt cả ngày thay vì ép mắt làm việc với cường độ cao ngay lập tức.
Đồng thời, hãy áp dụng quy tắc nghỉ ngơi cho mắt. Cứ sau khoảng hai mươi phút nhìn vào màn hình máy tính hoặc đọc sách, hãy hướng tầm mắt ra xa khoảng sáu mét trong vòng hai mươi giây để các cơ thể mi được thả lỏng hoàn toàn.
Nếu nhận thấy gọng kính quá chật, tì đè đau rát ở sống mũi hoặc thái dương, bạn nên mang kính đến cơ sở kính mắt uy tín để kỹ thuật viên nới rộng gọng hoặc chỉnh lại ve mũi. Bạn cũng cần đảm bảo môi trường làm việc đủ ánh sáng và chớp mắt thường xuyên để tránh tình trạng khô mắt làm nặng thêm cơn nhức đầu.
Các bước kiểm tra lại mắt và kính tại cơ sở chuyên khoa
Khi tình trạng đau đầu kéo dài quá một tuần mà không có dấu hiệu thuyên giảm, việc quay lại cơ sở nhãn khoa để kiểm tra toàn diện là điều rất cần thiết.
Bác sĩ nhãn khoa hoặc chuyên viên khúc xạ sẽ tiến hành đo lại thị lực bằng bảng thị lực và máy đo khúc xạ tự động nhằm xác định chính xác độ cận, độ viễn hoặc độ loạn thực tế. Bên cạnh đó, kỹ thuật viên sẽ dùng thiết bị chuyên dụng để kiểm tra lại tròng kính hiện tại xem tâm kính có trùng với tâm mắt hay không, và độ khúc xạ trên tròng kính có đúng với đơn kính đã chỉ định hay không.
Bạn nên trao đổi chi tiết với người khám về thời điểm xuất hiện cơn đau, vị trí đau và các biểu hiện kèm theo như nhìn đôi hay lóa mắt. Không nên tự ý chịu đựng hoặc cố đeo một cặp kính sai độ trong thời gian dài, vì điều này có thể dẫn đến suy giảm thị lực và rối loạn điều tiết mắt mạn tính.
Lưu ý an toàn
Người đeo kính không nên tự ý bẻ hay uốn gọng kính tại nhà vì rất dễ làm sai lệch tâm quang học hoặc gãy kính. Tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc giảm đau để uống kéo dài nhằm đối phó với cơn đau đầu do đeo kính. Đau đầu có thể là dấu hiệu cảnh báo của nhiều bệnh lý mắt hoặc thần kinh khác như tăng nhãn áp hay viêm màng bồ đào. Nếu cơn đau đầu dữ dội, kèm theo buồn nôn, nhìn mờ đột ngột hoặc thấy quầng sáng quanh bóng đèn, bạn cần đến cơ sở y tế khám ngay lập tức.
Tóm tắt
Đeo kính cận bị nhức đầu phần lớn là hiện tượng tạm thời trong quá trình thích nghi, nhưng cũng có thể xuất phát từ việc kính chưa đúng độ hoặc gọng kính chưa vừa vặn. Việc lắng nghe phản ứng của cơ thể, cho mắt thời gian nghỉ ngơi hợp lý và chủ động kiểm tra lại với bác sĩ nhãn khoa hoặc chuyên viên khúc xạ sẽ giúp bạn có được tầm nhìn sáng rõ, thoải mái mà không ảnh hưởng xấu đến sức khỏe đôi mắt.
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đeo kính cận mới bị nhức đầu bao lâu thì hết?
Thông thường cảm giác nhức đầu nhẹ khi đeo kính mới sẽ giảm dần và biến mất sau khoảng hai đến ba ngày, tối đa từ một đến hai tuần khi mắt đã thích nghi hoàn toàn. Nếu cơn đau kéo dài hơn thời gian này, bạn nên đi kiểm tra lại độ kính.
Có nên tiếp tục đeo kính cận khi đang bị nhức đầu không?
Bạn có thể tháo kính ra nghỉ ngơi trong vài phút để mắt thư giãn khi cơn đau xuất hiện. Tuy nhiên không nên luân phiên đổi liên tục giữa kính cũ và kính mới vì sẽ khiến mắt mất thêm thời gian để điều tiết và thích nghi.
Đeo kính sai độ có gây hại lâu dài cho mắt không?
Đeo kính sai độ kéo dài khiến mắt liên tục căng thẳng, gây mỏi mắt mạn tính, đau đầu dai dẳng và có thể làm rối loạn điều tiết hoặc khiến tật khúc xạ tiến triển nhanh hơn. Do đó cần chỉnh lại độ kính càng sớm càng tốt.
Gọng kính quá chật có thể gây nhức đầu không?
Có. Gọng kính ép chặt vào hai bên thái dương hoặc đệm mũi tì mạnh lên sống mũi sẽ chèn ép các mạch máu và dây thần kinh dưới da, trực tiếp gây ra cảm giác đau nhức vùng đầu và vùng quanh hốc mắt.
Làm thế nào để biết kính cận bị lệch tâm mắt?
Dấu hiệu lệch tâm thường là cảm giác hình ảnh bị méo mó, nhìn vật thể thấy gợn sóng, nhanh mỏi mắt, chóng mặt hoặc phải nghiêng đầu mới nhìn rõ. Khi đó bạn cần mang kính đến cơ sở chuyên khoa mắt để đo lại tâm kính.
