Đeo khẩu trang nhiều có sao không và những lưu ý cần biết

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Đeo khẩu trang nhiều có sao không là thắc mắc của rất nhiều người lao động, nhân viên văn phòng và học sinh khi phải che chắn mũi miệng liên tục suốt ngày dài. Nhìn chung, việc đeo khẩu trang kéo dài ở người có sức khỏe bình thường là an toàn, không gây thiếu hụt oxy hay ảnh hưởng xấu đến chức năng phổi, nhưng có thể tạo cảm giác bí bách tạm thời hoặc kích ứng da mặt.

Khẩu trang là biện pháp bảo hộ cơ bản giúp ngăn ngừa các bệnh truyền nhiễm lây qua đường hô hấp và cản trở bụi mịn xâm nhập vào phế quản. Việc nhận biết đúng những tác động thực tế của thói quen này lên cơ thể sẽ giúp người dùng yên tâm áp dụng đúng cách, đồng thời biết cách khắc phục các khó chịu ngoài da một cách khoa học.

Đeo khẩu trang nhiều có sao không là gì?

Khẩu trang là phương tiện phòng hộ cá nhân quen thuộc, có chức năng tạo lớp rào cản vật lý ngăn chặn các giọt bắn chứa mầm bệnh phát tán từ người xung quanh, đồng thời lọc giữ bớt khói bụi và các hạt ô nhiễm lơ lửng trong không khí. Khi đeo khẩu trang trong thời gian dài, bề mặt bên trong tiếp xúc liên tục với da mặt và giữ lại một phần nhiệt lượng cùng hơi ẩm từ khí thở ra. Đối với đại đa số mọi người, thói quen che chắn mũi miệng khi đi lại ngoài đường hay làm việc nơi công cộng không tác động tiêu cực đến tuần hoàn hay hô hấp chung của cơ thể. Tuy nhiên, sự ma sát cơ học liên tục kết hợp với vi khí hậu nóng ẩm dưới lớp vải có thể ảnh hưởng đến làn da và gây cảm giác khó chịu nhẹ nếu không được vệ sinh đúng cách.

Khả năng trao đổi khí và nồng độ oxy khi đeo khẩu trang kéo dài

Nhiều người lo ngại việc đeo khẩu trang kín suốt cả ngày làm cản trở quá trình trao đổi khí, dẫn đến thiếu hụt oxy hoặc tích tụ khí carbonic trong cơ thể. Trên thực tế, cấu trúc màng lọc của khẩu trang y tế tiêu chuẩn và khẩu trang vải được thiết kế để cho phép các phân tử khí lưu thông tự do, trong khi vẫn ngăn giữ được giọt bắn và các hạt bụi có kích thước lớn. Đối với người có thể trạng khỏe mạnh bình thường, việc đeo khẩu trang liên tục hoàn toàn không làm suy giảm nồng độ bão hòa oxy trong máu và cũng không gây nhiễm toan carbonic. Cảm giác hơi bí bách hoặc ngột ngạt thường do luồng khí thở ra có nhiệt độ và độ ẩm cao tích tụ quanh vùng mũi miệng, chứ không phải dấu hiệu của tình trạng thiếu oxy mô. Do đó, người làm việc trong môi trường bắt buộc che chắn đường hô hấp có thể an tâm duy trì biện pháp phòng hộ này.

Những ảnh hưởng ngoài da thường gặp tại vùng mặt

Tác động rõ rệt và thường gặp nhất khi đeo khẩu trang liên tục trong thời gian dài là các vấn đề ngoài da tại vùng mặt. Ma sát lặp đi lặp lại giữa mép khẩu trang với sống mũi, má và cằm có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ da, gây đỏ rát, trầy xước nhẹ hoặc viêm da tiếp xúc. Bên cạnh đó, hơi thở và mồ hôi tạo nên môi trường nóng ẩm kín gió bên trong mặt nạ, kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh và tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến hiện tượng bùng phát mụn trứng cá thường được gọi là maskne. Tình trạng này có xu hướng nghiêm trọng hơn ở những người có sẵn cơ địa da nhờn, viêm da tiết bã, hoặc người có thói quen trang điểm dày trước khi đeo khẩu trang che kín mặt.

Cách lựa chọn và sử dụng khẩu trang đúng chuẩn hằng ngày

Để hạn chế các bất tiện ngoài da và bảo đảm thông khí dễ chịu, người sử dụng nên chọn khẩu trang có kích cỡ vừa vặn với khuôn mặt, ôm sát nhưng không quá chật gây tì đè mạnh. Ưu tiên các loại khẩu trang y tế đạt chuẩn từ các nhà sản xuất uy tín hoặc khẩu trang vải làm từ chất liệu cotton thoáng khí, mềm mại và có khả năng thấm hút mồ hôi tốt. Với khẩu trang y tế dùng một lần, cần thay mới sau mỗi 4 đến 8 giờ làm việc hoặc thay ngay khi khẩu trang bị ẩm ướt, nhiễm bẩn hay có mùi khó chịu. Khẩu trang vải cần được giặt sạch hàng ngày bằng xà phòng thông thường và phơi khô hoàn toàn dưới ánh nắng trước khi sử dụng lại. Khi tháo khẩu trang, chỉ cầm vào phần dây đeo tai, tránh chạm tay vào bề mặt ngoài để ngăn ngừa vi khuẩn và bụi bẩn lây dính vào da.

Chăm sóc da mặt đúng cách khi thường xuyên đeo khẩu trang

Bên cạnh việc đeo khẩu trang đúng cách, chăm sóc da mặt hằng ngày là bước thiết yếu giúp duy trì làn da khỏe mạnh khi phải che chắn thường xuyên. Hãy rửa mặt hai lần mỗi ngày bằng sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, không chứa cồn hay hạt chà xát mạnh để tránh làm tổn thương thêm lớp biểu bì. Sau khi làm sạch, thoa một lớp kem dưỡng ẩm mỏng nhẹ dạng gel hoặc nhũ tương không gây bít tắc lỗ chân lông nhằm phục hồi màng ẩm tự nhiên và giảm thiểu ma sát trực tiếp từ mép khẩu trang. Nên hạn chế tối đa việc đánh kem nền dày hay sử dụng mỹ phẩm chứa nhiều dầu khoáng ở nửa dưới khuôn mặt, vì lớp trang điểm kết hợp với hơi ẩm ứ đọng sẽ làm tăng nguy cơ tắc nghẽn nang lông và kích ứng da rõ rệt.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chỉ dẫn chuyên môn từ bác sĩ. Người mắc các bệnh lý hô hấp mạn tính như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản nặng, suy tim hoặc trẻ nhỏ dưới hai tuổi cần có sự tư vấn y khoa phù hợp khi lựa chọn loại khẩu trang để đảm bảo thông khí an toàn. Không tự ý dùng các loại thuốc bôi chứa corticoid mạnh lên vùng da mặt bị mụn hoặc ngứa rát do đeo khẩu trang khi chưa có đơn của bác sĩ chuyên khoa da liễu.

Tóm tắt

Đeo khẩu trang là thói quen hữu ích giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp và hạn chế tác hại của ô nhiễm môi trường. Việc đeo nhiều giờ chỉ gây ra một số khó chịu ngoài da hoặc cảm giác ngột ngạt tạm thời chứ không làm giảm oxy máu ở người khỏe mạnh. Chỉ cần lựa chọn chất liệu phù hợp, thay mới định kỳ và giữ vệ sinh da mặt cẩn thận, mỗi người hoàn toàn có thể yên tâm bảo vệ sức khỏe mỗi ngày.