Đau nửa đầu sau gáy bên trái là bệnh gì và có nguy hiểm không

Đau nửa đầu sau gáy bên trái là gì?

Đau nửa đầu sau gáy bên trái là tình trạng khó chịu hoặc đau nhức khởi phát từ vùng nền sọ, gáy hoặc đoạn cột sống cổ trên lệch về phía bên trái. Cảm giác đau có thể biểu hiện dưới nhiều hình thái khác nhau như đau âm ỉ kéo dài, đau nhói từng cơn, cảm giác buốt rát như châm chích hoặc tê bì lan từ chân tóc lên đỉnh đầu. Vùng sau gáy là nơi tập trung nhiều cấu trúc giải phẫu quan trọng bao gồm các nhóm cơ nâng đỡ đầu, các đốt sống cổ trên, đĩa đệm, động mạch đốt sống cung cấp máu cho não bộ và mạng lưới dây thần kinh chẩm. Bất kỳ tổn thương, kích thích hoặc chèn ép nào tác động lên các cấu trúc này đều có thể kích hoạt cơn đau. Việc xác định đúng vị trí và tính chất cơn đau là cơ sở giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác nguồn gốc bệnh lý.

Các nguyên nhân thường gặp gây đau nửa đầu sau gáy bên trái

Cơn đau nửa đầu sau gáy bên trái thường xuất phát từ sự co thắt của các nhóm cơ vùng cổ vai gáy do ngồi sai tư thế, cúi đầu dùng điện thoại hoặc làm việc với máy tính trong thời gian dài. Khi các cơ thang và cơ cạnh cột sống bị căng cứng liên tục, áp lực nội tại sẽ kích thích các thụ cảm thể cảm giác đau lan tỏa lên nửa đầu phía sau.

Bên cạnh yếu tố cơ học, tình trạng kích thích hoặc chèn ép dây thần kinh chẩm lớn và dây thần kinh chẩm nhỏ bên trái cũng là nguyên nhân phổ biến gây ra hội chứng đau thần kinh chẩm. Người bệnh thường cảm thấy cơn đau buốt nhói, giật từng cơn giống như điện giật xuất phát từ chân tóc sau gáy lan ngược lên đỉnh đầu bên trái.

Ngoài ra, các bệnh lý xương khớp tại cột sống cổ như thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm cột sống cổ hoặc hẹp lỗ liên hợp cũng có thể chèn ép rễ thần kinh tủy cổ, tạo nên cơn đau âm ỉ kéo dài kèm cảm giác cứng gáy và hạn chế vận động quay cổ. Cơn đau nửa đầu migraine hoặc đau đầu do căng thẳng cũng có thể biểu hiện khu trú lệch về vùng sau gáy một bên.

Đau nửa đầu sau gáy bên trái có nguy hiểm không

Mức độ nguy hiểm của triệu chứng phụ thuộc trực tiếp vào căn nguyên bệnh học tiềm ẩn. Phần lớn các trường hợp đau xuất phát từ căng cơ, tư thế xấu hoặc thoái hóa cột sống nhẹ thường mang tính chất lành tính, không đe dọa đến tính mạng nhưng có thể gây khó chịu dai dẳng, làm giảm sút chất lượng giấc ngủ và năng suất làm việc.

Tuy nhiên, triệu chứng này có thể là hồi chuông cảnh báo của những bệnh lý mạch máu não hoặc nội sọ nguy hiểm. Điển hình là bóc tách động mạch đốt sống, một bệnh lý mạch máu có thể dẫn đến đột quỵ thiếu máu não cục bộ nếu không được can thiệp sớm. Sự xuất hiện của khối u não hố sau, dị dạng mạch máu não hoặc xuất huyết dưới nhện cũng có thể biểu hiện ban đầu bằng cơn đau dữ dội vùng chẩm gáy.

Do đó, người bệnh không nên chủ quan coi mọi cơn đau sau gáy đều do thay đổi thời tiết hay trúng gió đơn thuần. Việc đánh giá cẩn trọng tính chất cơn đau là bước rất quan trọng để phát hiện sớm các nguy cơ tiềm ẩn.

Thời điểm cần đến cơ sở y tế thăm khám ngay

Người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế hoặc phòng cấp cứu khi cơn đau nửa đầu sau gáy bên trái khởi phát đột ngột, dữ dội chưa từng có, thường được mô tả như tiếng sét đánh. Đây là dấu hiệu cảnh báo hàng đầu của các biến cố mạch máu nội sọ cấp tính cần xử trí khẩn cấp.

Những dấu hiệu nguy hiểm khác bao gồm đau đầu đi kèm sốt cao, cứng gáy không thể gập cằm chạm ngực, buồn nôn hoặc nôn vọt. Người bệnh cũng cần được kiểm tra y tế ngay nếu xuất hiện các triệu chứng thần kinh khu trú như tê bì, yếu liệt tay chân một bên, méo miệng, nói khó, nhìn mờ hoặc nhìn đôi.

Ngoài ra, nếu cơn đau xuất hiện sau chấn thương vùng đầu cổ gần đây, hoặc xảy ra ở người có tiền sử tăng huyết áp, suy giảm miễn dịch, hay cơn đau có xu hướng tăng dần mức độ và không đáp ứng với các biện pháp nghỉ ngơi thông thường, việc thăm khám bác sĩ là chỉ định bắt buộc.

Biện pháp chăm sóc và phòng ngừa đau tái phát

Khi xuất hiện cơn đau nhẹ do căng cơ hoặc mỏi gáy, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc ban đầu như chườm ấm lên vùng cổ gáy trong khoảng mười lăm đến hai mươi phút để tăng lưu thông máu và thư giãn các bó cơ. Nghỉ ngơi tại phòng yên tĩnh, giảm bớt ánh sáng chói và tiếng ồn cũng hỗ trợ làm dịu hệ thần kinh.

Việc điều chỉnh tư thế làm việc đóng vai trò then chốt trong điều trị và phòng ngừa tái phát. Màn hình máy tính nên được đặt ngang tầm mắt, giữ cổ thẳng tự nhiên và tránh cúi đầu liên tục quá ba mươi phút. Thường xuyên thực hiện các bài tập kéo giãn nhẹ nhàng cơ cổ và cơ vai sẽ giúp giải tỏa áp lực đè nén lên dây thần kinh.

Người bệnh cần duy trì lối sống lành mạnh, đảm bảo ngủ đủ giấc mỗi ngày, kiểm soát căng thẳng tâm lý và uống đủ nước. Không nên tự ý sử dụng các thuốc giảm đau kháng viêm khi chưa có ý kiến của nhân viên y tế để tránh tình trạng đau đầu tái phát do lạm dụng thuốc.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa tổng quát và không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị từ bác sĩ. Người bệnh không nên tự ý mua hoặc phối hợp các loại thuốc giảm đau, thuốc giãn cơ hay tự nắn chỉnh khớp cổ tại nhà. Khi cơn đau kéo dài hoặc đi kèm bất thường thần kinh, cần đến bệnh viện có chuyên khoa thần kinh để được kiểm tra toàn diện.

Tóm tắt

Tình trạng đau nửa đầu sau gáy bên trái khá phổ biến và phần lớn bắt nguồn từ các rối loạn cơ xương khớp hoặc thần kinh lành tính. Dù vậy, người bệnh tuyệt đối không nên xem nhẹ hoặc tự ý điều trị kéo dài tại nhà. Việc chủ động thăm khám chuyên khoa thần kinh sớm sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân, kiểm soát triệu chứng hiệu quả và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.