Đau mắt hột là gì và các nhóm thuốc thường dùng trong điều trị

Đau mắt hột dùng thuốc gì là gì?

Đau mắt hột là bệnh viêm kết mạc mạn tính do vi khuẩn nội bào Chlamydia trachomatis, cụ thể là các phân nhóm huyết thanh A, B, Ba và C gây ra. Bệnh đặc trưng bởi sự xuất hiện của các hạt lympho nhỏ li ti ở mặt trong của mí mắt, chủ yếu ở kết mạc sụn mi trên. Khi các hạt này vỡ ra hoặc thoái hóa, chúng có thể để lại các dải sẹo xơ trắng.

Cơ chế lây truyền của vi khuẩn Chlamydia trachomatis diễn ra chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt hoặc mũi của người bệnh. Ngoài ra, việc dùng chung khăn mặt, gối, nguồn nước rửa mặt không hợp vệ sinh hoặc qua vật trung gian truyền bệnh như ruồi nhặng cũng là những con đường lây lan phổ biến. Nếu không được chẩn đoán và xử trí đúng cách trong giai đoạn sớm, tình trạng viêm nhiễm kéo dài có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như lông quặm, lông xiêu cọ xát vào giác mạc, gây trợt loét giác mạc và suy giảm thị lực vĩnh viễn.

Các nhóm thuốc kháng sinh thường dùng điều trị đau mắt hột

Kháng sinh là liệu pháp nền tảng nhằm loại trừ vi khuẩn Chlamydia trachomatis khỏi kết mạc mắt. Tùy thuộc vào giai đoạn bệnh và tình trạng cụ thể của từng người, bác sĩ nhãn khoa có thể chỉ định kháng sinh dùng tại chỗ, kháng sinh toàn thân hoặc kết hợp cả hai.

Đối với thuốc tra tại chỗ, thuốc mỡ tra mắt tetracycline một phần trăm là loại kháng sinh phổ biến, thường được hướng dẫn bôi vào mắt vào buổi tối trước khi đi ngủ. Thuốc giúp duy trì nồng độ kháng sinh tại kết mạc trong thời gian dài. Ngoài ra, một số dung dịch nhỏ mắt kháng sinh khác cũng có thể được bác sĩ cân nhắc bổ sung để hỗ trợ giảm tải lượng vi khuẩn ban ngày.

Đối với kháng sinh đường uống toàn thân, azithromycin dạng viên hoặc hỗn dịch uống thường được ưu tiên lựa chọn nhờ hiệu quả cao và tiện lợi. Trong một số trường hợp người lớn không phù hợp với azithromycin, bác sĩ có thể thay thế bằng doxycycline hoặc erythromycin. Toàn bộ các thuốc kháng sinh này bắt buộc phải có đơn kê và chỉ dẫn liều dùng cụ thể từ nhân viên y tế.

Thuốc nhỏ mắt hỗ trợ và dung dịch vệ sinh mắt hàng ngày

Bên cạnh việc sử dụng thuốc kháng sinh để diệt vi khuẩn gây bệnh, việc chăm sóc và làm dịu bề mặt nhãn cầu đóng vai trò quan trọng trong việc giảm bớt cảm giác cộm xốn, ngứa rát cho người bệnh.

Dung dịch nước muối sinh lý natri clorid không phẩy chín phần trăm thường được khuyên dùng để rửa mắt hàng ngày. Người bệnh có thể dùng nước muối sinh lý nhỏ mắt và dùng gạc sạch nhẹ nhàng lau sạch dịch tiết, dỉ mắt bám ở bờ mi trước khi tra thuốc kháng sinh. Thao tác này giúp làm sạch bề mặt kết mạc, nhờ đó thuốc đặc trị hấp thu và phát huy tác dụng tốt hơn.

Các loại nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản cũng có thể được bác sĩ nhãn khoa khuyến nghị sử dụng nhằm cung cấp độ ẩm, bôi trơn nhãn cầu và giảm sự cọ xát giữa kết mạc mi mắt bị viêm với giác mạc. Người bệnh cần lưu ý để khoảng cách giữa các lần nhỏ thuốc hỗ trợ và thuốc điều trị ít nhất mười lăm phút để tránh làm trôi thuốc.

Những sai lầm cần tránh khi dùng thuốc trị đau mắt hột

Một sai lầm rất phổ biến và nguy hiểm là người bệnh tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid như dexamethasone, hydrocortisone hoặc prednisolone khi thấy mắt đỏ và cộm ngứa. Corticoid có thể giúp giảm đỏ mắt tạm thời nhưng lại làm suy giảm miễn dịch tại chỗ, tạo điều kiện cho vi khuẩn bùng phát mạnh hơn, làm mỏng giác mạc và tăng nguy cơ thủng giác mạc hoặc biến chứng glôcôm.

Ngoài ra, việc tự ý ngừng thuốc kháng sinh khi các triệu chứng vừa thuyên giảm cũng là nguyên nhân khiến bệnh đau mắt hột tái phát dai dẳng. Vi khuẩn Chlamydia trachomatis cư trú sâu trong tế bào biểu mô kết mạc, đòi hỏi người bệnh phải hoàn thành đủ liệu trình điều trị theo đúng thời gian mà bác sĩ nhãn khoa đã dặn dò.

Người bệnh cũng tuyệt đối không áp dụng các phương pháp dân gian truyền miệng như xông mắt bằng lá trầu không, nhỏ nước chanh hay đắp các loại lá cây chưa qua kiểm chứng lên mắt, vì nguy cơ gây bỏng giác mạc và bội nhiễm vi khuẩn rất cao.

Lưu ý an toàn

Thông tin về các nhóm thuốc nêu trên chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt. Bệnh đau mắt hột có biểu hiện dễ nhầm lẫn với viêm kết mạc do virus hoặc vi khuẩn thông thường. Người bệnh tuyệt đối không tự chẩn đoán, không tự mua thuốc kháng sinh hay thuốc nhỏ mắt chứa corticoid khi chưa thăm khám. Khi xuất hiện dấu hiệu đau mắt dữ dội, cộm rát tăng dần, sợ ánh sáng hoặc nhìn mờ, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa nhãn khoa để được xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Đau mắt hột là bệnh lý có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ kháng sinh từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, không dùng chung khăn mặt và chủ động đi khám chuyên khoa mắt khi có triệu chứng bất thường là giải pháp quan trọng để bảo vệ đôi mắt và phòng tránh nguy cơ biến chứng suy giảm thị lực.