Đau mắt đỏ xuất huyết có nguy hiểm không và những điều cần biết

Đau mắt đỏ xuất huyết là gì?

Đau mắt đỏ xuất huyết, hay còn gọi là viêm kết mạc xuất huyết, là tình trạng viêm nhiễm ở màng kết mạc đi kèm hiện tượng vỡ các mao mạch nhỏ li ti dưới kết mạc nhãn cầu. Khác với đau mắt đỏ thông thường chỉ gây cương tụ mạch máu làm mắt đỏ hồng, thể xuất huyết tạo ra các mảng hoặc chấm đỏ tươi nổi bật trên nền củng mạc trắng.

Tình trạng này có thể xảy ra đơn độc hoặc bùng phát thành các đợt dịch lớn trong cộng đồng do virus. Dù hình ảnh xuất huyết trông rất nghiêm trọng, lớp máu này nằm hoàn toàn bên ngoài tròng đen và không làm tổn thương cấu trúc khúc xạ bên trong mắt. Việc hiểu rõ bản chất tổn thương giúp người bệnh giảm bớt tâm lý lo lắng không đáng có và tập trung vào các biện pháp chăm sóc khoa học.

Mức độ nguy hiểm thực tế của bệnh đau mắt đỏ xuất huyết

Tình trạng tròng trắng mắt đỏ rực khiến nhiều người hoảng sợ, nhưng thực tế phần lớn các ca viêm kết mạc xuất huyết do virus thường lành tính và tự hồi phục sau một đến hai tuần. Lớp máu tụ dưới kết mạc chỉ nằm ở bề mặt nhãn cầu, không xâm lấn vào nội nhãn nên hiếm khi gây suy giảm thị lực vĩnh viễn nếu được chăm sóc đúng cách.

Tuy nhiên, bệnh có thể trở nên đáng lo ngại nếu xảy ra biến chứng viêm giác mạc, loét biểu mô giác mạc hoặc bội nhiễm vi khuẩn do cọ xát, dùng thuốc sai cách. Khi bề mặt giác mạc bị tổn thương, người bệnh có thể gặp di chứng sẹo giác mạc làm suy giảm thị lực kéo dài. Ngoài ra, tốc độ lây lan rất nhanh của bệnh trong cộng đồng cũng là yếu tố tạo nên áp lực lớn cho gia đình và xã hội.

Nguyên nhân và con đường lây truyền thường gặp

Tác nhân hàng đầu gây nên các đợt bùng phát viêm kết mạc xuất huyết cấp tính là các chủng virus như Enterovirus hoặc Coxsackievirus. Khi xâm nhập vào màng kết mạc, virus gây phản ứng viêm cấp làm các vi mạch máu nhỏ li ti bị giãn nở, tăng tính thấm và vỡ ra, tạo thành các vệt máu đỏ tươi dưới kết mạc.

Bên cạnh yếu tố vi sinh vật, hiện tượng xuất huyết dưới kết mạc còn có thể xuất hiện sau những cơn ho dữ dội, hắt hơi mạnh, nôn mửa liên tục hoặc chấn thương nhẹ vùng mắt. Bệnh lây lan rất mạnh qua việc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt người nhiễm bệnh, cầm nắm đồ vật có dính mầm bệnh rồi vô tình đưa tay lên dụi mắt. Môi trường đông đúc như trường học, công sở hay hồ bơi công cộng là điều kiện thuận lợi để mầm bệnh phát tán nhanh chóng.

Các biểu hiện lâm sàng đặc trưng của tình trạng xuất huyết mắt

Người mắc bệnh thường nhận thấy kết mạc đỏ rực đột ngột, kèm theo các chấm hoặc mảng xuất huyết đỏ tươi lan rộng trên củng mạc. Mắt thường có cảm giác cộm xốn, xót như có hạt bụi bên trong, chảy nhiều nước mắt và tiết dịch ghèn nhầy trong hoặc đục. Mi mắt có thể bị phù nề, sưng múp khiến việc mở mắt vào buổi sáng trở nên khó khăn.

Dấu hiệu nhận biết bệnh đau mắt đỏ xuất huyết thường tiến triển nhanh trong hai mươi tư đến bốn mươi tám giờ đầu. Khác với các trường hợp xuất huyết đơn thuần không viêm, thể bệnh do nhiễm trùng thường đi kèm kích ứng rõ rệt, sợ ánh sáng và đôi khi kèm theo triệu chứng toàn thân nhẹ như mệt mỏi, sốt nhẹ hoặc sưng hạch trước tai. Nhận biết sớm các biểu hiện giúp người bệnh chủ động cách ly và đi khám chuyên khoa.

Hướng dẫn chăm sóc và những sai lầm cần tránh khi mắt bị xuất huyết

Nguyên tắc quan trọng nhất trong chăm sóc là giữ vệ sinh mắt nhẹ nhàng và để mắt nghỉ ngơi. Người bệnh có thể dùng gạc vô trùng thấm dung dịch nước muối sinh lý chuyên dụng nhỏ mắt để lau sạch ghèn mắt từ góc trong ra ngoài, sau đó bỏ ngay vào thùng rác kín. Tuyệt đối không dùng chung khăn mặt, gối nằm hay chậu rửa với người khác để tránh phát tán mầm bệnh.

Người bệnh không được tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ nhãn khoa. Việc lạm dụng corticoid có thể làm ức chế miễn dịch tại chỗ, kéo dài thời gian nhiễm virus, tăng nguy cơ loét giác mạc và tăng nhãn áp. Bệnh nhân cần đeo kính râm khi ra ngoài để giảm chói mắt và tránh gió bụi kích thích kết mạc đang tổn thương.

Thời điểm người bệnh cần đi khám chuyên khoa mắt ngay lập tức

Mặc dù đa số các trường hợp có thể tự khỏi, người bệnh cần đến ngay bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa mắt khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng. Các triệu chứng báo động bao gồm đau nhức mắt dữ dội, cảm giác đau buốt lan sâu vào hốc mắt, giảm thị lực đột ngột hoặc nhìn mờ rõ rệt.

Ngoài ra, tình trạng mắt đỏ kèm theo việc sợ ánh sáng quá mức, đồng tử hai bên không đều, chảy dịch mủ đặc màu xanh vàng liên tục hoặc bệnh không có dấu hiệu thuyên giảm sau bảy đến mười ngày cũng đòi hỏi sự can thiệp y tế khẩn cấp. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ loại trừ các bệnh lý nguy hiểm khác như viêm màng bồ đào, tăng nhãn áp góc đóng hay tổn thương biểu mô giác mạc sâu.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Mắt là cơ quan vô cùng nhạy cảm; người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng lại đơn thuốc cũ, không tự mua thuốc nhỏ mắt chứa hoạt chất mạnh hay áp dụng mẹo dân gian chưa được kiểm chứng. Khi có biểu hiện bất thường ở mắt, hãy đến cơ sở y tế có chuyên khoa nhãn khoa để được thăm khám.

Tóm tắt

Đau mắt đỏ xuất huyết tuy có vẻ ngoài đáng sợ nhưng phần lớn các trường hợp lành tính sẽ thuyên giảm khi được chăm sóc đúng cách. Người bệnh cần tránh tâm lý hoang mang, tuyệt đối không tự điều trị theo kinh nghiệm truyền miệng. Việc chủ động thăm khám chuyên khoa mắt kịp thời là cách tốt nhất để bảo vệ thị lực và ngăn ngừa lây lan cho cộng đồng.