Đau mắt đỏ phải làm thế nào và các bước xử lý an toàn tại nhà
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ là tình trạng viêm kết mạc thường gặp, gây cảm giác cộm xốn, đỏ mắt, chảy nước mắt và nhiều ghèn rỉ. Khi xuất hiện các triệu chứng này, người bệnh thường băn khoăn không biết đau mắt đỏ phải làm thế nào để giảm bớt khó chịu và tránh làm tổn thương mắt trầm trọng hơn.
Việc đầu tiên cần làm là giữ bình tĩnh, tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh mạnh hay corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Chăm sóc đúng cách ngay từ những ngày đầu giúp mắt nhanh lành, hạn chế biến chứng và ngăn ngừa lây lan sang mắt còn lại cũng như người xung quanh.
Đau mắt đỏ phải làm thế nào là gì?
Đau mắt đỏ, hay viêm kết mạc, là hiện tượng lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng và mặt trong mi mắt bị sưng viêm. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ virus như Adenovirus, vi khuẩn, hoặc do các tác nhân kích ứng như khói bụi, phấn hoa và lông động vật. Bệnh có thể xảy ra ở một hoặc cả hai mắt với biểu hiện đỏ ửng, cộm rát như có cát trong mắt, ngứa ngáy và tiết dịch gỉ mắt liên tục. Phần lớn các đợt đau mắt đỏ do virus có tính chất lành tính và tự thoái lui sau khoảng 7 đến 10 ngày nếu được vệ sinh hợp lý. Tuy nhiên, nếu xử trí sai lầm như tự ý dùng lá cây đắp mắt hoặc lạm dụng thuốc nhỏ không rõ nguồn gốc, giác mạc có thể bị loét hoặc tổn thương thị lực lâu dài.
Vệ sinh mắt đúng cách bằng nước muối sinh lý
Làm sạch mắt là bước chăm sóc nền tảng khi bị đau mắt đỏ. Người bệnh nên sử dụng dung dịch natri clorid 0,9% vô trùng chuyên dùng cho mắt để rửa trôi ghèn rỉ và dịch tiết tích tụ suốt cả ngày. Trước khi vệ sinh mắt, bạn cần rửa sạch tay bằng xà phòng và nước sạch dưới vòi nước để tránh đưa thêm vi khuẩn vào mắt đang tổn thương.
Khi thực hiện, nghiêng đầu nhẹ sang một bên, nhỏ vài giọt nước muối sinh lý vào khóe mắt rồi dùng gạc y tế vô trùng lau nhẹ từ góc trong ra góc ngoài. Mỗi miếng gạc hoặc khăn giấy dùng một lần chỉ lau cho một bên mắt và bỏ ngay sau khi dùng, tuyệt đối không dùng chung một miếng gạc cho cả hai mắt để tránh nguy cơ lây nhiễm chéo. Thực hiện vệ sinh khoảng 2 đến 3 lần mỗi ngày hoặc bất cứ khi nào cảm thấy dịch tiết đọng nhiều gây dính mi mắt khó mở.
Chườm mát và nghỉ ngơi để giảm sưng cộm
Cảm giác nóng rát, sưng nề mi mắt và cộm xốn là những phiền toái phổ biến nhất của bệnh đau mắt đỏ. Để làm dịu các biểu hiện này một cách tự nhiên và an toàn, bạn có thể áp dụng biện pháp chườm mát. Sử dụng một chiếc khăn bông mềm, sạch, nhúng vào nước mát hoặc bọc quanh túi đá lạnh nhỏ rồi nhẹ nhàng đặt lên vùng mí mắt đang nhắm trong khoảng 5 đến 10 phút. Nhiệt độ mát giúp co mạch máu tại chỗ, từ đó giảm tình trạng phù nề và xoa dịu cơn rát hiệu quả.
Bên cạnh chườm mát, việc cho mắt nghỉ ngơi đầy đủ đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình hồi phục. Người bệnh nên hạn chế tối đa việc sử dụng màn hình điện tử như điện thoại, máy tính, tivi vì ánh sáng xanh dễ khiến mắt thêm căng thẳng và khô rát. Khi ngủ, nên giữ phòng ngủ thoáng mát, nằm nghiêng về bên mắt đau để tránh dịch tiết chảy tràn sang mắt lành.
Các biện pháp ngăn ngừa lây lan cho gia đình và cộng đồng
Đau mắt đỏ, đặc biệt là dạng do virus, có tốc độ lây lan rất nhanh qua đường tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt hoặc qua các bề mặt nhiễm mầm bệnh. Do đó, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cách ly sinh hoạt cơ bản. Không dùng chung các vật dụng cá nhân như khăn mặt, khăn tắm, gối, chăn, kính mắt và chậu rửa mặt với các thành viên khác trong gia đình.
Người bệnh nên tạo thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay nhanh, nhất là sau mỗi lần chạm gần vùng mắt hoặc sau khi tra thuốc. Tránh đưa tay lên dụi mắt vì hành động này không chỉ khiến kết mạc trầy xước nặng hơn mà còn phân tán mầm bệnh ra môi trường xung quanh. Nếu có thể, hãy chủ động nghỉ học hoặc nghỉ làm vài ngày trong giai đoạn mắt tiết nhiều dịch nhất để tránh bùng phát thành ổ dịch tại nơi học tập và làm việc.
Nhận biết dấu hiệu nguy hiểm cần đến cơ sở y tế
Dù phần lớn các trường hợp đau mắt đỏ có thể tự thuyên giảm, người bệnh không được chủ quan trước các biểu hiện bất thường. Bạn cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt ngay lập tức nếu xuất hiện tình trạng đau nhức dữ dội sâu bên trong hốc mắt, giảm thị lực, nhìn mờ hoặc nhìn thấy quầng sáng xung quanh nguồn sáng. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo tổn thương đã lan đến giác mạc hoặc các bệnh lý nguy hiểm khác như viêm màng bồ đào hay tăng nhãn áp.
Ngoài ra, nếu mắt đỏ kèm theo triệu chứng sợ ánh sáng chói gắt, mi mắt sưng húp đến mức không mở được, hoặc mắt liên tục tiết mủ đặc màu vàng xanh kéo dài quá 5 ngày không có dấu hiệu thuyên giảm, việc thăm khám là bắt buộc. Bác sĩ chuyên khoa nhãn khoa sẽ soi mắt bằng máy chuyên dụng, xác định chính xác nguyên nhân và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp cho từng cá nhân.
Lưu ý an toàn
Tuyệt đối không tự ý dùng các loại lá cây như lá trầu không hay lá dâu tằm để xông hoặc đắp trực tiếp lên mắt vì có thể gây bỏng nhiệt, nhiễm trùng nặng hoặc nhiễm nấm giác mạc. Không tự ý sử dụng lại các lọ thuốc nhỏ mắt cũ của người khác hoặc tự mua thuốc nhỏ chứa kháng sinh, corticoid để điều trị khi chưa có sự thăm khám của bác sĩ. Người đang đeo kính áp tròng cần ngưng sử dụng ngay lập tức cho đến khi mắt bình phục hoàn toàn và được bác sĩ nhãn khoa cho phép dùng lại.
Tóm tắt
Đau mắt đỏ là tình trạng thường gặp và hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu người bệnh biết cách xử lý và vệ sinh đúng cách. Hãy luôn duy trì thói quen rửa tay sạch sẽ, giữ vệ sinh mắt cẩn thận và chủ động đi khám bác sĩ chuyên khoa nhãn khoa khi mắt có dấu hiệu bất thường để bảo vệ đôi mắt luôn sáng khỏe.
Nguồn tham khảo
- KOLONI: Beyond The Red Eye: Rational Clinical Management And Antibiotic Stewardship In Pediatric Acute Bacterial Conjunctivitis At Primary Care Level
- Lechaschi Vrach: Management of a patient with viral conjunctivitis on an outpatient basis: a case of acute viral conjunctivitis in a patient with hay fever
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đau mắt đỏ có nên dùng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid không?
Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa. Lạm dụng corticoid có thể làm trầm trọng thêm tình trạng nhiễm trùng, làm mỏng giác mạc, tăng nhãn áp và thậm chí dẫn đến suy giảm thị lực vĩnh viễn.
Bị đau mắt đỏ có cần kiêng ăn các loại hải sản hay đồ tanh không?
Về mặt y học, người đau mắt đỏ không cần kiêng khem khắt khe hải sản trừ khi có tiền sử dị ứng với thực phẩm đó. Bạn nên ăn uống đủ chất, bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, C để tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ niêm mạc mắt phục hồi nhanh hơn.
Đau mắt đỏ thường kéo dài trong bao lâu thì khỏi?
Thời gian hồi phục của bệnh đau mắt đỏ thường dao động từ 7 đến 10 ngày nếu nguyên nhân do virus thông thường và được chăm sóc đúng cách. Trường hợp do vi khuẩn hoặc có biến chứng giác mạc, thời gian điều trị có thể kéo dài hơn và cần can thiệp y tế cụ thể.
Nhìn vào mắt người bị đau mắt đỏ có bị lây bệnh không?
Nhìn trực tiếp vào mắt người bệnh không làm lây đau mắt đỏ. Bệnh chỉ lây truyền qua dịch tiết đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc do tay tiếp xúc trực tiếp với rỉ mắt rồi chạm lên mắt của mình.
Đau mắt đỏ có được đeo kính áp tròng không?
Người bị đau mắt đỏ cần tháo bỏ và ngưng đeo kính áp tròng ngay lập tức. Kính áp tròng làm giảm lượng oxy nuôi dưỡng giác mạc và giữ lại vi khuẩn, làm tăng nguy cơ trầy xước và viêm loét giác mạc nghiêm trọng.
