Đau mắt đỏ nên làm gì để nhanh khỏi và tránh biến chứng

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Đau mắt đỏ là tên gọi dân gian của tình trạng viêm kết mạc, xảy ra khi lớp màng mỏng trong suốt che phủ tròng trắng và lót mặt trong mí mắt bị viêm nhiễm hoặc kích ứng. Khi mắc bệnh, người bệnh thường đối mặt với các triệu chứng khó chịu như đỏ mắt, cộm xốn như có cát bên trong, chảy nước mắt liên tục và tiết nhiều rỉ mắt bết dính. Điều này không chỉ gây trở ngại lớn cho sinh hoạt hàng ngày mà còn tiềm ẩn nguy cơ lây lan nhanh chóng cho những người xung quanh.

Nhiều người băn khoăn đau mắt đỏ nên làm gì để bệnh nhanh thuyên giảm và không để lại di chứng cho thị lực. Quá trình hồi phục đòi hỏi sự kết hợp giữa các biện pháp chăm sóc vệ sinh đúng cách, nghỉ ngơi khoa học và tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn y khoa. Việc xử trí sai lầm hoặc tự ý dùng thuốc có thể khiến tình trạng viêm nhiễm kéo dài dai dẳng và dẫn đến các biến chứng phức tạp trên giác mạc.

Đau mắt đỏ nên làm gì là gì?

Đau mắt đỏ phản ánh tình trạng viêm kết mạc nhãn cầu và mi mắt, thường khởi phát do sự xâm nhập của các chủng virus như adenovirus hoặc vi khuẩn, bên cạnh nguyên nhân dị ứng và kích ứng hóa chất. Khi các mao mạch nhỏ ở màng kết mạc bị viêm và cương tụ, tròng trắng của mắt sẽ chuyển sang màu đỏ hoặc hồng nhạt. Bệnh có thể xuất hiện ở một bên mắt rồi nhanh chóng lan sang mắt còn lại sau vài ngày. Đa số các đợt đau mắt đỏ do virus lành tính có thể tự thuyên giảm sau khoảng một đến hai tuần nếu được chăm sóc và giữ vệ sinh cẩn thận. Tuy nhiên, nếu không được theo dõi chu đáo, phản ứng viêm có thể lan rộng sang biểu mô giác mạc, gây viêm giác mạc đốm hoặc trợt giác mạc, làm suy giảm thị lực tạm thời hoặc kéo dài. Do đó, việc hiểu rõ bản chất tổn thương và thực hiện các biện pháp chăm sóc hỗ trợ phù hợp là rất cần thiết đối với mỗi người bệnh.

Vệ sinh và làm sạch dịch tiết mắt đúng cách

Để tổn thương ở kết mạc nhanh hồi phục, bước làm sạch dịch tiết đóng vai trò quyết định. Người bệnh nên sử dụng nước muối sinh lý đẳng trương natri clorid không phẩy chín phần trăm để rửa trôi rỉ mắt và chất tiết ứ đọng. Khi thao tác, hãy nhỏ dung dịch rửa trôi nhẹ nhàng rồi dùng bông gạc y tế tiệt trùng thấm dịch từ góc trong mắt hướng ra phía ngoài. Tuyệt đối không dùng chung một miếng gạc cho cả hai mắt vì vi khuẩn và virus rất dễ lây sang mắt lành. Mỗi ngày có thể thực hiện vệ sinh mắt từ hai đến ba lần hoặc bất cứ khi nào dịch tiết chảy nhiều làm dính mí mắt. Giữ cho bờ mi sạch sẽ giúp giảm cảm giác cộm xốn, ngăn chặn nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn và tạo điều kiện thuận lợi để niêm mạc mắt tự sửa chữa tổn thương.

Chườm mát và để mắt nghỉ ngơi hợp lý

Khi mắt đang bị viêm kết mạc cấp, các mạch máu ở màng mắt giãn nở gây cảm giác nóng rát, sưng nề và nhạy cảm với ánh sáng. Biện pháp chườm mát xung quanh vùng hốc mắt bằng khăn sạch nhúng nước mát hoặc túi chườm chuyên dụng trong mười đến mười lăm phút có thể giúp co mạch tạm thời, làm dịu cảm giác ngứa rát rõ rệt. Bên cạnh đó, người bệnh cần cho mắt thời gian nghỉ ngơi đầy đủ, hạn chế nhìn liên tục vào màn hình điện thoại, máy tính hoặc đọc sách nơi thiếu sáng. Khi phải ra ngoài trời, việc đeo kính râm bảo hộ giúp che chắn gió bụi, hạn chế tia cực tím chiếu trực tiếp vào mắt và giảm bớt phản xạ chói lóa khó chịu. Giấc ngủ đầy đủ mỗi đêm cũng thúc đẩy hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn để kiểm soát viêm.

Kiểm soát lây lan sang mắt lành và người thân

Đau mắt đỏ rất dễ bùng phát thành dịch trong gia đình và nơi làm việc thông qua việc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt hoặc dịch đường hô hấp. Do đó, người bệnh cần tạo thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy hoặc sử dụng dung dịch sát khuẩn tay có cồn, nhất là trước và sau khi chạm vào vùng mặt. Mọi vật dụng cá nhân tiếp xúc gần với mắt như khăn lau mặt, vỏ gối, chăn màn, chai thuốc nhỏ mắt và kính đeo đều phải dùng riêng biệt hoàn toàn. Vỏ gối và khăn mặt nên được giặt giũ bằng nước ấm, phơi dưới ánh nắng để tiêu diệt mầm bệnh. Người bệnh cũng cần hạn chế dụi mắt vì hành động này vừa làm tổn thương biểu mô giác mạc, vừa phát tán tác nhân gây bệnh ra môi trường xung quanh.

Tránh các sai lầm nguy hại khi tự điều trị tại nhà

Nhiều người có thói quen tự ý ra quầy thuốc mua các loại thuốc nhỏ mắt phối hợp kháng sinh và corticoid khi thấy mắt đỏ cộm. Việc lạm dụng dung dịch chứa dexamethasone hoặc prednisolone mà không có chẩn đoán y khoa chính xác có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm như tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc làm nặng thêm tình trạng viêm loét giác mạc do virus herpes. Ngoài ra, việc áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng như xông mắt bằng lá trầu không, đắp lá cây hoặc nhỏ sữa mẹ vào mắt là những hành vi tiềm ẩn rủi ro rất cao. Nhiệt độ của hơi xông và vi khuẩn trên lá cây chưa được tiệt trùng có thể gây bỏng nhiệt niêm mạc, trầy xước giác mạc và dẫn tới nhiễm trùng nặng khó cứu vãn.

Nhận biết dấu hiệu cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa mắt

Mặc dù phần lớn các ca đau mắt đỏ do virus có thể tự giới hạn, người bệnh vẫn cần theo dõi sát sao tiến triển của mắt để nhận biết kịp thời các biến chứng. Cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt nếu xuất hiện tình trạng đau nhức sâu trong nhãn cầu dữ dội, giảm thị lực đột ngột, nhìn mờ như có màn sương che phủ hoặc cảm giác sợ ánh sáng đến mức không thể mở mắt. Hiện tượng dịch tiết ở mắt chuyển sang màu vàng xanh đặc quánh kèm theo sưng phù kết mạc nhiều cũng là dấu hiệu của bội nhiễm vi khuẩn cần can thiệp y khoa. Bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ dùng kính hiển vi sinh học để kiểm tra bề mặt giác mạc và kê đơn thuốc điều trị nhắm trúng nguyên nhân gây bệnh.

Lưu ý an toàn

Nội dung bài viết nhằm mục đích cung cấp kiến thức chăm sóc sức khỏe thường thức và không thay thế cho việc chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa mắt. Tuyệt đối không tự ý dùng chung thuốc nhỏ mắt với người khác hoặc tự mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh, kháng viêm liều mạnh khi chưa có chỉ định y khoa. Khi mắt có biểu hiện đau nhức dữ dội hoặc suy giảm thị lực, cần đến bệnh viện chuyên khoa mắt ngay.

Tóm tắt

Đau mắt đỏ là tình trạng viêm kết mạc thường gặp nhưng có thể tiến triển phức tạp nếu chăm sóc sai cách. Việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, chườm mát xoa dịu mắt và tránh lạm dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid là chìa khóa để mắt nhanh hồi phục. Người bệnh cần chủ động đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt khi xuất hiện các triệu chứng bất thường nhằm bảo vệ thị lực an toàn.