Đau mắt đỏ nặng và 3 việc cần làm ngay để tránh hỏng mắt
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ là bệnh lý viêm nhiễm mắt thường gặp và phần lớn tự thuyên giảm sau một đến hai tuần nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, không ít trường hợp đau mắt đỏ diễn tiến nặng nhanh chóng với các biểu hiện như phù nề dữ dội, cộm chói, đau buốt và giảm thị lực.
Khi rơi vào tình trạng đau mắt đỏ nặng, việc xử trí sai lầm như tự ý mua thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid hay áp dụng mẹo dân gian có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm như viêm loét giác mạc, sẹo giác mạc và thậm chí gây suy giảm thị lực không hồi phục. Nắm vững ba nguyên tắc can thiệp kịp thời sẽ giúp bảo vệ an toàn cho thị giác của bạn.
Đau mắt đỏ nặng là gì?
Đau mắt đỏ, hay trong thuật ngữ y khoa là viêm kết mạc, xảy ra khi lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng và lót phía trong mi mắt bị viêm nhiễm do virus, vi khuẩn hoặc phản ứng dị ứng. Ở thể nhẹ, bệnh thường chỉ gây khó chịu tạm thời và không để lại di chứng. Tuy nhiên, khi chuyển sang mức độ nặng, phản ứng viêm bùng phát mạnh mẽ có thể tạo thành các màng giả mạc dày đặc dưới kết mạc mi, gây xuất huyết kết mạc và lan rộng tổn thương sang biểu mô giác mạc. Giác mạc là cấu trúc quang học trong suốt quyết định khả năng nhìn rõ của mắt; một khi giác mạc bị viêm trợt hoặc loét sâu, nguy cơ để lại sẹo đục vĩnh viễn là rất cao. Do đó, việc phân biệt giữa viêm kết mạc thông thường và đau mắt đỏ nặng là vô cùng cấp thiết để áp dụng các biện pháp can thiệp y khoa chuẩn xác.
Dấu hiệu cảnh báo bệnh đau mắt đỏ đang chuyển biến nặng
Bệnh viêm kết mạc hay đau mắt đỏ thông thường chỉ gây cộm xốn, chảy nước mắt và mi mắt sưng nhẹ. Tuy nhiên, tình trạng bệnh được xem là chuyển biến nặng khi xuất hiện các triệu chứng báo động như đau nhức nhức buốt sâu trong hốc mắt, sợ ánh sáng dữ dội, mi mắt sưng phù nề đến mức khó mở mắt, xuất hiện giả mạc ở mặt trong mi mắt hoặc tầm nhìn bị mờ đi rõ rệt. Những dấu hiệu này cho thấy tổn thương viêm không còn giới hạn ở màng kết mạc nông mà có thể đã xâm lấn đến giác mạc hoặc có sự bội nhiễm của các chủng vi khuẩn nguy hiểm. Nhận diện sớm các bất thường giúp người bệnh tránh được thái độ chủ quan dẫn đến xử trí chậm trễ.
Khám chuyên khoa mắt ngay để kiểm tra tổn thương giác mạc
Việc đầu tiên và quan trọng nhất khi nghi ngờ đau mắt đỏ nặng là đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được bác sĩ thăm khám dưới kính hiển vi sinh học. Bác sĩ sẽ tiến hành nhuộm giác mạc bằng dung dịch huỳnh quang để phát hiện các vết trợt xước, viêm chấm nông hoặc ổ loét giác mạc mà mắt thường không thể quan sát được. Việc thăm khám chuyên môn giúp xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh là do virus Adenovirus, vi khuẩn hay dị ứng nặng, từ đó đưa ra phác đồ thuốc nhỏ mắt kháng khuẩn, kháng viêm thích hợp. Nếu có màng giả mạc gây cản trở hấp thu thuốc hoặc bít tắc dẫn lưu, bác sĩ sẽ tiến hành bóc tách màng giả mạc một cách an toàn và vô khuẩn.
Ngừng kính áp tròng và vệ sinh mắt đúng quy trình vô khuẩn
Khi mắt bị viêm nặng, bề mặt giác mạc và kết mạc trở nên cực kỳ nhạy cảm và dễ tổn thương. Người bệnh cần lập tức tháo bỏ kính áp tròng và ngưng hoàn toàn việc sử dụng cho đến khi mắt khỏi hẳn và được bác sĩ đồng ý. Tuyệt đối không dùng tay dụi mắt vì hành động này có thể làm rách biểu mô giác mạc và đưa thêm mầm bệnh từ bên ngoài vào sâu trong mắt. Khi chăm sóc mắt tại nhà, chỉ nên sử dụng dung dịch nước muối sinh lý vô khuẩn chuyên dùng cho mắt để rửa trôi dịch tiết và ghèn gỉ tích tụ. Mỗi bên mắt cần dùng một miếng gạc y tế sạch riêng biệt, lau nhẹ nhàng một chiều từ góc trong ra góc ngoài rồi bỏ đi, không dùng chung khăn mặt để ngăn ngừa lây lan sang mắt lành.
Không tự ý dùng thuốc chứa corticoid hay đắp lá dân gian
Một trong những sai lầm phổ biến khiến đau mắt đỏ biến chứng thành viêm loét giác mạc là thói quen tự ý ra hiệu thuốc mua các loại thuốc nhỏ mắt phối hợp chứa hoạt chất corticoid liều cao. Corticoid có thể giúp mắt giảm đỏ rất nhanh nhưng lại ức chế miễn dịch tại chỗ, tạo điều kiện cho vi khuẩn và virus bùng phát dữ dội, làm mỏng giác mạc và thậm chí dẫn đến thủng giác mạc hay tăng nhãn áp gây glôcôm. Ngoài ra, việc áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng như đắp lá cây, xông lá trầu không hoặc nhỏ sữa mẹ vào mắt đều tiềm ẩn nguy cơ gây bỏng nhiệt, nhiễm nấm và nhiễm độc giác mạc. Người bệnh chỉ được dùng thuốc theo đúng toa được kê bởi bác sĩ chuyên khoa mắt sau khi đã thăm khám cụ thể.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Mọi trường hợp đau mắt đỏ xuất hiện kèm triệu chứng đau nhức dữ dội, sợ ánh sáng hoặc suy giảm thị lực đều cần được thăm khám tại các bệnh viện mắt uy tín. Tuyệt đối không tự ý dùng lại đơn thuốc cũ của người khác hoặc tự mua các chế phẩm nhỏ mắt chứa kháng sinh mạnh, corticoid khi chưa có chỉ định y khoa.
Tóm tắt
Đau mắt đỏ đa phần lành tính nhưng khi diễn tiến nặng có thể đe dọa nghiêm trọng đến thị lực nếu xử trí sai lầm. Chủ động đi khám chuyên khoa mắt sớm, tuân thủ đúng chỉ định điều trị và giữ gìn vệ sinh là chìa khóa then chốt giúp đôi mắt phục hồi hoàn toàn mà không để lại di chứng.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Khi nào người bị đau mắt đỏ nặng cần đến bệnh viện khám ngay?
Người bệnh đau mắt đỏ nặng nên đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt trong vòng hai mươi bốn giờ, đặc biệt khi có dấu hiệu nhìn mờ, chói mắt dữ dội hoặc đau nhức sâu trong nhãn cầu.
Có nên tự mua thuốc nhỏ mắt chứa corticoid để nhanh giảm đỏ không?
Tuyệt đối không nên tự dùng. Thuốc nhỏ mắt chứa corticoid nếu dùng sai thời điểm, nhất là khi có tổn thương giác mạc hoặc nhiễm virus herpes, có thể làm tăng nhãn áp, bùng phát nhiễm trùng và gây thủng giác mạc.
Đau mắt đỏ có được tiếp tục đeo kính áp tròng không?
Người bệnh phải ngừng đeo kính áp tròng ngay khi mắt bắt đầu có dấu hiệu kích ứng hoặc đỏ. Tiếp tục đeo kính sẽ làm tăng ma sát cơ học, giữ vi khuẩn lại bề mặt mắt và làm tăng nguy cơ loét giác mạc.
Xông lá trầu không có giúp chữa đau mắt đỏ nhanh khỏi không?
Phương pháp đắp lá trầu không hoặc xông hơi dân gian rất nguy hiểm vì dễ gây bỏng nhiệt biểu mô giác mạc, tăng nguy cơ bội nhiễm nấm và vi khuẩn, khiến tổn thương mắt trở nên trầm trọng hơn.
Cách vệ sinh mắt an toàn tại nhà khi mắt tiết nhiều ghèn là gì?
Có thể dùng nước muối sinh lý natri clorid không phẩy chín phần trăm dạng đơn liều để rửa trôi ghèn mắt. Cần dùng riêng lọ cho từng bên mắt và dùng gạc y tế sạch lau từ trong khóe mắt ra ngoài.
