Đau mắt đỏ lâu khỏi do đâu và những nguyên nhân thường gặp

Đau mắt đỏ lâu khỏi là gì?

Viêm kết mạc là tình trạng viêm lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng của nhãn cầu và mặt trong mí mắt. Ở trạng thái bình thường, các mạch máu nhỏ ở kết mạc khó nhận thấy, nhưng khi bị kích thích hoặc nhiễm trùng, mạch máu giãn nở khiến mắt có màu đỏ hoặc hồng đặc trưng. Thời gian hồi phục trung bình của viêm kết mạc do virus thường dao động từ bảy đến mười bốn ngày tùy theo thể trạng của từng người.

Khi hiện tượng đỏ mắt kéo dài vượt quá hai tuần, y khoa không còn coi đây là một đợt viêm kết mạc cấp thông thường chưa giải quyết. Tình trạng này có thể chuyển thành viêm kết mạc mạn tính, viêm giác mạc đốm dưới biểu mô, hoặc cảnh báo những tổn thương phức tạp hơn tại các cấu trúc sâu bên trong nhãn cầu. Việc tìm hiểu rõ căn nguyên làm chậm quá trình hồi phục là cơ sở quan trọng giúp bảo vệ thị lực và ngăn ngừa các di chứng lâu dài cho đôi mắt.

Nhiễm chủng virus có độc lực cao hoặc bội nhiễm vi khuẩn

Phần lớn các đợt dịch đau mắt đỏ là do adenovirus gây ra. Một số chủng virus này có độc lực mạnh, không chỉ tấn công bề mặt kết mạc mà còn dễ gây ra phản ứng viêm dữ dội kéo dài. Người bệnh có thể xuất hiện màng giả màu trắng bám chặt ở mặt trong mí mắt, khiến thuốc nhỏ mắt khó tiếp xúc với niêm mạc và làm chậm trễ tiến trình hồi phục của mắt.

Bên cạnh đó, việc người bệnh thường xuyên dụi mắt, sử dụng khăn mặt bẩn hoặc chạm tay chưa rửa vào mắt tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Khi xảy ra bội nhiễm vi khuẩn trên nền mắt đang tổn thương do virus, mắt sẽ tiết nhiều dịch mủ đặc màu vàng hoặc xanh, mi mắt dính chặt vào buổi sáng và thời gian khỏi bệnh bị kéo dài đáng kể nếu không được bác sĩ nhãn khoa can thiệp kịp thời.

Biến chứng viêm giác mạc làm chậm tiến trình hồi phục

Một trong những lý do nguy hiểm khiến đau mắt đỏ kéo dài là tổn thương đã lan từ kết mạc sang giác mạc, bộ phận trong suốt phía trước con ngươi. Biến chứng viêm giác mạc thường xuất hiện sau một đến hai tuần khởi phát đau mắt đỏ, biểu hiện bằng các đốm thâm nhiễm nhỏ dưới biểu mô giác mạc.

Khi giác mạc bị tổn thương, người bệnh không chỉ thấy mắt tiếp tục đỏ mà còn có cảm giác cộm xốn dữ dội như có hạt bụi bên trong, sợ ánh sáng và nhìn mờ rõ rệt. Những tổn thương giác mạc này đòi hỏi phác đồ điều trị chuyên biệt và thời gian theo dõi sát sao từ bác sĩ chuyên khoa mắt, bởi nếu không xử trí đúng cách, các vết sẹo giác mạc có thể tồn tại nhiều tháng, thậm chí gây suy giảm thị lực vĩnh viễn.

Tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa thành phần corticoid

Thói quen tự ý ra hiệu thuốc mua các loại thuốc nhỏ mắt phối hợp kháng sinh và corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ là nguyên nhân phổ biến khiến đau mắt đỏ dai dẳng và phức tạp hơn. Corticoid có tác dụng kháng viêm rất nhanh, làm giảm đỏ mắt tức thì khiến người bệnh lầm tưởng bệnh đã khỏi, nhưng thực chất hoạt chất này lại ức chế phản ứng miễn dịch tại chỗ của mắt.

Hậu quả của việc lạm dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid là virus và vi khuẩn có cơ hội bùng phát mạnh mẽ hơn, làm tăng nguy cơ loét giác mạc do nấm hoặc virus herpes. Nghiêm trọng hơn, việc nhỏ kéo dài các chế phẩm này còn tiềm ẩn nguy cơ làm tăng nhãn áp, dẫn đến bệnh glôcôm và đục thủy tinh thể, gây tổn hại thị thần kinh không thể phục hồi.

Chăm sóc mắt sai cách và tiếp xúc với các yếu tố kích ứng

Chế độ sinh hoạt và vệ sinh hàng ngày đóng vai trò quyết định đối với tốc độ lành thương của mắt. Việc người bệnh tiếp tục đeo kính áp tròng trong đợt viêm kết mạc sẽ tạo môi trường ẩm ướt cho mầm bệnh lưu trú, cản trở oxy nuôi dưỡng giác mạc và gia tăng ma sát gây loét bề mặt nhãn cầu.

Ngoài ra, thói quen xông mắt bằng các loại lá dân gian theo truyền miệng cũng là sai lầm nguy hiểm khiến mắt bị bỏng nhiệt hoặc nhiễm thêm các tạp khuẩn từ lá cây. Việc nhìn màn hình điện tử liên tục, tiếp xúc với khói bụi, hóa chất tẩy rửa hoặc môi trường máy lạnh khô cũng làm trầm trọng thêm tình trạng khô mắt sau viêm, khiến mắt luôn trong trạng thái đỏ ngứa, kích thích và rất lâu hồi phục.

Dấu hiệu cảnh báo cần đến cơ sở chuyên khoa mắt thăm khám ngay

Khi tình trạng đau mắt đỏ kéo dài quá mười ngày mà không có dấu hiệu thuyên giảm, người bệnh cần chủ động đến bệnh viện hoặc phòng khám mắt để được thăm khám bằng máy sinh hiển vi. Việc trì hoãn có thể bỏ lỡ thời điểm can thiệp tốt nhất đối với các biến chứng phức tạp.

Người bệnh cần đi khám khẩn cấp nếu nhận thấy các dấu hiệu bất thường như thị lực suy giảm, nhìn mờ đột ngột, mắt đau nhức buốt sâu lan lên nửa đầu, cảm giác chói mắt đến mức không thể mở mắt khi gặp ánh sáng. Sự xuất hiện của dịch mủ đặc chảy liên tục, mắt sưng nề biến dạng hoặc đỏ mắt kèm theo xuất huyết diện rộng cũng là những tín hiệu nguy hiểm đòi hỏi sự đánh giá chuyên môn từ bác sĩ nhãn khoa.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa thường thức và không thể thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Mắt là cơ quan vô cùng nhạy cảm; việc tự ý dùng chung thuốc nhỏ mắt, tự ý mua thuốc chứa corticoid hay áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng có thể dẫn đến nguy cơ loét giác mạc và mù lòa. Khi mắt có biểu hiện đau đỏ bất thường hoặc lâu khỏi, người bệnh cần tuyệt đối tránh tự điều trị và hãy đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám cẩn thận.

Tóm tắt

Đau mắt đỏ lâu khỏi không đơn thuần là sự chậm trễ trong hồi phục mà thường là dấu hiệu của bội nhiễm vi khuẩn, biến chứng giác mạc hoặc hậu quả của việc dùng thuốc sai cách. Giữ gìn vệ sinh cá nhân, ngưng dùng kính áp tròng và thăm khám bác sĩ nhãn khoa đúng lúc chính là giải pháp an toàn và hiệu quả nhất để bảo vệ đôi mắt sáng khỏe.