Đau mắt đỏ làm gì cho nhanh khỏi và cách chăm sóc
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ, hay còn gọi là viêm kết mạc, là tình trạng lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng và mặt trong mí mắt bị viêm nhiễm. Khi gặp phải tình trạng này, câu hỏi đau mắt đỏ làm gì cho nhanh khỏi luôn là mối quan tâm hàng đầu của nhiều người bệnh. Để mắt nhanh hồi phục và giảm bớt cảm giác cộm xốn khó chịu, điều cốt lõi là làm sạch mắt đúng cách bằng nước muối sinh lý, chườm lạnh để làm dịu tình trạng cương tụ mạch máu và để mắt được nghỉ ngơi điều tiết. Phần lớn các đợt viêm kết mạc do virus có tính chất tự giới hạn và sẽ dần cải thiện sau khoảng một đến hai tuần nếu được chăm sóc đúng hướng. Bên cạnh đó, người bệnh cần tránh tuyệt đối các thói quen gây hại như dụi mắt, xông lá trầu không hoặc tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh phối hợp corticoid khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt.
Đau mắt đỏ làm gì cho nhanh khỏi là gì?
Viêm kết mạc có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, phổ biến nhất là do virus như Adenovirus, nhiễm vi khuẩn hoặc do các tác nhân dị ứng thời tiết, bụi phấn hoa. Mỗi tác nhân gây bệnh sẽ có cơ chế sinh bệnh và tiến trình hồi phục khác nhau. Trong đó, đau mắt đỏ do virus chiếm đa số trường hợp và thường đi kèm với các biểu hiện đường hô hấp trên như sốt nhẹ, đau họng, chảy nước mũi và nổi hạch trước tai. Mặc dù bệnh thường lành tính, giác mạc và kết mạc mắt lại là những cấu trúc vô cùng nhạy cảm. Quá trình làm lành tổn thương đòi hỏi thời gian để hệ miễn dịch dọn dẹp tác nhân gây bệnh và biểu mô kết mạc tái tạo. Việc chăm sóc đúng phương pháp không nhằm mục đích ép bệnh khỏi ngay trong chốc lát, mà tập trung vào việc tạo điều kiện thuận lợi nhất để mắt tự phục hồi, hạn chế tối đa nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn và ngăn ngừa tổn thương lan sâu vào giác mạc.
Vệ sinh mắt đúng cách bằng dung dịch muối sinh lý
Rửa trôi ghèn dử và chất tiết ứ đọng là bước cơ bản giúp mắt thông thoáng và nhanh hồi phục. Người bệnh nên sử dụng dung dịch natri clorid không phẩy chín phần trăm chuyên dùng cho mắt để nhỏ rửa từ ba đến năm lần mỗi ngày. Khi vệ sinh, hãy nghiêng đầu về phía bên mắt cần rửa để nước muối chảy từ khóe mắt trong ra ngoài đuôi mắt, tránh tình trạng dịch tiết chảy sang làm lây nhiễm chéo cho bên mắt lành. Sau khi nhỏ rửa, dùng gạc y tế vô trùng hoặc khăn giấy sạch mềm dùng một lần để thấm nhẹ xung quanh mí mắt. Tuyệt đối không dùng chung khăn lau mặt hay chậu rửa với người khác trong gia đình. Cần rửa tay thật sạch bằng xà phòng trước và sau mỗi lần chăm sóc mắt để loại bỏ vi khuẩn và mầm bệnh trên tay.
Chườm mát để làm dịu cảm giác sưng cộm và xung huyết
Triệu chứng sưng mí, cộm rát và đỏ rực lòng trắng khiến người bệnh rất bức bối. Phương pháp chườm mát là một giải pháp hỗ trợ an toàn giúp co mạch máu nông ở màng kết mạc, từ đó giảm đáng kể cảm giác sưng nề và ngứa cộm. Bạn có thể dùng một miếng gạc y tế sạch bọc quanh túi đá hoặc nhúng khăn sạch vào nước mát, vắt ráo rồi đắp nhẹ nhàng lên mắt khép kín trong khoảng mười đến mười lăm phút mỗi lần. Mỗi bên mắt cần được dùng một khăn chườm riêng biệt để không truyền mầm bệnh qua lại. Tuyệt đối không áp dụng các biện pháp chườm nóng hay xông hơi mắt bằng các loại lá dân gian chưa qua tiệt trùng. Hơi nóng và tinh dầu đậm đặc có thể làm giãn mạch kết mạc nghiêm trọng hơn, thậm chí gây bỏng nhiệt hoặc dị ứng biểu mô giác mạc rất nguy hiểm.
Sử dụng nước mắt nhân tạo để bôi trơn và bảo vệ bề mặt nhãn cầu
Trong đợt viêm cấp, màng phim nước mắt tự nhiên bị xáo trộn khiến bề mặt mắt dễ bị khô ráp và nhạy cảm với ánh sáng. Việc bổ sung nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản hoặc có chất bảo quản phân hủy nhanh sẽ giúp bôi trơn nhãn cầu, giảm ma sát giữa mi mắt và giác mạc mỗi khi chớp mắt. Nước mắt nhân tạo còn hỗ trợ pha loãng nồng độ các chất trung gian gây viêm và rửa trôi các mảnh vụn tế bào tồn dư. Người bệnh nên duy trì khoảng cách tối thiểu mười đến mười lăm phút giữa các lần nhỏ các loại dung dịch khác nhau để dung dịch kịp hấp thu và phát huy tác dụng. Khi thao tác, giữ đầu lọ thuốc cách mắt một khoảng an toàn, không để đầu vòi chạm vào lông mi, bờ mi hay bề mặt nhãn cầu nhằm phòng ngừa nguy cơ nhiễm bẩn lọ thuốc.
Cho mắt nghỉ ngơi và hạn chế các tác nhân kích thích bên ngoài
Việc điều tiết mắt liên tục trong thời gian bị bệnh sẽ làm tăng cảm giác mỏi mắt, nhức đầu và chảy nước mắt sống. Do đó, người bệnh nên hạn chế sử dụng màn hình máy tính, điện thoại thông minh hay đọc sách báo trong thời gian dài. Giấc ngủ đầy đủ đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi năng lượng và hỗ trợ hệ miễn dịch của cơ thể hoạt động hiệu quả để kiểm soát tác nhân gây viêm. Khi phải di chuyển ra ngoài trời hoặc tiếp xúc với môi trường có gió bụi, người bệnh nên đeo kính râm sẫm màu. Kính râm không chỉ bảo vệ mắt khỏi tác động chói lóa của ánh sáng mặt trời mà còn ngăn gió bụi và dị vật bay vào mắt gây tổn thương thêm. Đặc biệt, người thường xuyên đeo kính áp tròng cần ngừng sử dụng ngay lập tức cho đến khi mắt hồi phục hoàn toàn và được bác sĩ chuyên khoa kiểm tra lại.
Cách ly vật dụng cá nhân để ngăn ngừa lây lan bệnh
Đau mắt đỏ do virus có tốc độ lây lan rất nhanh thông qua các giọt bắn đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mắt bám trên bề mặt vật dụng. Để tránh làm lây bệnh cho các thành viên khác trong gia đình và nơi làm việc, người mắc bệnh cần nằm gối riêng, giặt vỏ gối và khăn trải giường bằng nước ấm và phơi dưới ánh nắng trực tiếp. Mọi đồ dùng cá nhân như kính mắt, chậu rửa, thuốc nhỏ mắt, khăn mặt và mỹ phẩm vùng mắt đều phải dùng độc lập. Tránh dụi tay lên mắt rồi sờ vào nắm cửa, bàn phím máy tính hoặc điều khiển tivi. Thường xuyên sát khuẩn tay bằng dung dịch cồn và nhắc nhở người xung quanh giữ khoảng cách an toàn, tránh thói quen sờ tay lên vùng mặt là biện pháp thiết thực giúp hạn chế nguồn lây nhiễm trong cộng đồng.
Lưu ý an toàn
Thông tin hướng dẫn trong bài mang tính chất phổ biến kiến thức chăm sóc tổng quan, không thay thế cho quy trình khám và chẩn đoán tại cơ sở y tế. Tuyệt đối không tự ý tìm mua các loại thuốc nhỏ mắt phối hợp kháng sinh và corticoid liều cao khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt, bởi việc lạm dụng có thể gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc loét giác mạc khó hồi phục. Người bệnh cần đi khám chuyên khoa ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau nhức mắt dữ dội, giảm thị lực, nhìn mờ đột ngột, sợ ánh sáng gắt hoặc chảy dịch mủ đặc kéo dài.
Tóm tắt
Đau mắt đỏ tuy gây nhiều phiền toái trong sinh hoạt nhưng đa số trường hợp sẽ tiến triển thuận lợi nếu được chăm sóc khoa học. Giữ vệ sinh sạch sẽ, chườm mát, bôi trơn mắt bằng nước mắt nhân tạo và để mắt nghỉ ngơi hợp lý là những giải pháp then chốt giúp đôi mắt sớm hồi phục mà không để lại biến chứng.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bị đau mắt đỏ bao lâu thì khỏi hẳn?
Thời gian hồi phục thông thường dao động từ một đến hai tuần tùy thuộc vào nguyên nhân do virus hay vi khuẩn và cơ địa của từng người. Việc chăm sóc mắt đúng cách và để mắt nghỉ ngơi sẽ giúp giảm bớt sự khó chịu trong quá trình lành bệnh.
Có nên dùng lá trầu không để xông mắt khi bị đau mắt đỏ không?
Người bệnh không nên xông lá trầu không hay các loại lá cây dân gian. Hơi nóng và các chất chưa được tinh chế trong lá có thể gây kích ứng niêm mạc, bỏng biểu mô giác mạc và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nặng thêm cho mắt.
Đau mắt đỏ có cần kiêng ăn thịt bò hay hải sản không?
Hiện chưa có bằng chứng y khoa nào cho thấy thịt bò hay hải sản làm bệnh đau mắt đỏ lâu khỏi hơn, trừ khi người bệnh có cơ địa dị ứng từ trước với các thực phẩm này. Bạn nên duy trì chế độ ăn uống cân bằng, uống đủ nước và tăng cường rau xanh.
Đau mắt đỏ nhìn nhau có bị lây bệnh không?
Nhìn vào mắt người bị đau mắt đỏ hoàn toàn không làm lây bệnh. Bệnh chỉ lây qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết từ mắt và đường hô hấp của người bệnh thông qua tay bẩn, khăn mặt, gối hoặc các vật dụng dùng chung.
Khi nào người bị đau mắt đỏ cần đến gặp bác sĩ mắt?
Bạn cần đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt ngay khi có triệu chứng đau nhức sâu trong hốc mắt, nhìn mờ, chói mắt nghiêm trọng, chảy mủ vàng đặc nhiều hoặc sau một tuần chăm sóc tại nhà nhưng bệnh không có dấu hiệu thuyên giảm.
