Đau mắt đỏ không khỏi là do đâu và những lưu ý cần biết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ là tình trạng viêm kết mạc phổ biến, đa phần có thể tự thuyên giảm hoặc khỏi hẳn sau một đến hai tuần nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, không ít trường hợp người bệnh gặp phải hiện tượng đau mắt đỏ kéo dài nhiều tuần không dứt, mắt cộm rát và tiết nhiều ghèn.
Hiện tượng đau mắt đỏ không khỏi thường bắt nguồn từ việc xác định sai nguyên nhân gây bệnh, bội nhiễm vi khuẩn, tự ý dùng thuốc nhỏ mắt không đúng hoặc biến chứng lan sâu vào giác mạc. Việc nắm rõ các yếu tố khiến bệnh dai dẳng sẽ giúp người bệnh có hướng xử trí an toàn và bảo vệ thị lực kịp thời.
Đau mắt đỏ không khỏi là gì?
Đau mắt đỏ là tên gọi dân gian của bệnh viêm kết mạc, xảy ra khi lớp màng mỏng trong suốt che phủ tròng trắng và lót phía trong mi mắt bị viêm nhiễm hoặc kích ứng. Thông thường, một đợt viêm kết mạc cấp tính do virus phát triển rầm rộ trong vài ngày đầu rồi giảm dần các triệu chứng đỏ, cộm xốn và chảy nước mắt. Bệnh được coi là kéo dài bất thường khi các biểu hiện không có dấu hiệu cải thiện sau 10 đến 14 ngày điều trị ban đầu. Tình trạng này không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt hàng ngày mà còn có thể báo hiệu biến chứng tổn thương bề mặt nhãn cầu, đòi hỏi sự can thiệp và chẩn đoán chính xác từ bác sĩ nhãn khoa thay vì tiếp tục tự theo dõi tại nhà.
Nhiễm khuẩn dai dẳng hoặc bội nhiễm vi khuẩn
Đau mắt đỏ hay viêm kết mạc phần lớn do virus như adenovirus gây ra, có tính tự giới hạn sau khoảng 1 đến 2 tuần. Tuy nhiên, nếu sau mười ngày mắt vẫn đỏ rực, cảm giác cộm rát tăng lên thì có thể do tác nhân gây bệnh là vi khuẩn hoặc nấm chưa được kiểm soát đúng mức. Viêm kết mạc do vi khuẩn thường tiết nhiều dịch mủ đặc màu vàng xanh, khiến hai mi mắt dính chặt vào buổi sáng. Khi không được điều trị bằng thuốc nhỏ mắt kháng khuẩn phù hợp dưới chỉ định y khoa, tình trạng nhiễm trùng sẽ kéo dài dai dẳng và dễ dẫn đến bội nhiễm phức tạp.
Tự ý dùng thuốc nhỏ mắt không phù hợp hoặc lạm dụng corticoid
Thói quen tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa corticosteroid khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt là một sai lầm phổ biến. Nhóm thuốc kháng viêm mạnh này có thể giúp giảm đỏ mắt tạm thời nhưng lại làm suy giảm miễn dịch tại chỗ, tạo điều kiện cho virus và vi khuẩn phát triển mạnh hơn. Đáng lo ngại hơn, lạm dụng corticoid kéo dài còn làm tăng nguy cơ tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể và làm vết loét giác mạc lan rộng khó lành. Việc dùng sai thuốc kháng sinh hoặc lạm dụng thuốc co mạch cũng khiến mắt bị kích ứng dội ngược, làm đỏ mắt kéo dài liên tục.
Viêm kết mạc dị ứng hoặc hội chứng khô mắt kéo dài
Một nguyên nhân quan trọng khiến đau mắt đỏ không khỏi là phản ứng dị ứng kéo dài hoặc viêm kết mạc mạn tính. Viêm kết mạc dị ứng xuất hiện khi mắt tiếp xúc thường xuyên với phấn hoa, bụi mạt nhà, lông động vật hoặc hóa chất mỹ phẩm. Khác với nhiễm trùng cấp tính, viêm do dị ứng gây ngứa mắt dữ dội, chảy nước mắt trong và có thể tái đi tái lại chừng nào dị nguyên còn tồn tại trong môi trường sống. Ngoài ra, hội chứng khô mắt nghiêm trọng cũng làm màng phim nước mắt mất ổn định, khiến bề mặt nhãn cầu viêm đỏ dai dẳng dễ nhầm với đau mắt đỏ thông thường.
Biến chứng viêm loét giác mạc sau đau mắt đỏ
Nếu đau mắt đỏ kéo dài kèm theo cảm giác chói mắt dữ dội, đau nhức sâu trong hốc mắt hoặc nhìn mờ, đây có thể là dấu hiệu tổn thương đã lan vào giác mạc. Viêm giác mạc chấm nông, viêm giác mạc đốm dưới biểu mô sau nhiễm adenovirus hoặc loét giác mạc là những biến chứng thường gặp. Giác mạc không có mạch máu nuôi trực tiếp nên quá trình hồi phục diễn ra chậm chạp, có thể mất từ vài tuần đến nhiều tháng. Tình trạng này đòi hỏi bác sĩ chuyên khoa mắt theo dõi sát sao trên kính hiển vi sinh học để có phác đồ điều trị chuyên biệt.
Tái nhiễm mầm bệnh và thói quen chăm sóc mắt chưa đúng cách
Việc dùng chung khăn mặt, gối ngủ hoặc dụi mắt thường xuyên bằng tay chưa sát khuẩn sẽ vô tình đưa mầm bệnh quay trở lại nhãn cầu, khiến mắt liên tục tái nhiễm. Nhiều người bệnh vẫn tiếp tục đeo kính áp tròng trong đợt viêm, tạo môi trường yếm khí cho vi khuẩn tích tụ và tấn công màng mắt. Môi trường sinh hoạt khói bụi, sử dụng thiết bị điện tử liên tục không cho mắt nghỉ ngơi cũng cản trở quá trình phục hồi tự nhiên của niêm mạc kết mạc, khiến các triệu chứng viêm kéo dài nhiều tuần.
Lưu ý an toàn
Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh kết hợp corticoid mà không có đơn thuốc từ bác sĩ nhãn khoa. Cần tránh các mẹo dân gian như xông lá trầu không hay đắp lá cây lên mắt vì nguy cơ gây bỏng giác mạc và nhiễm trùng rất cao. Nếu xuất hiện dấu hiệu nhìn mờ, sợ ánh sáng, đau nhức hốc mắt dữ dội hoặc mắt chảy mủ đặc, cần đến bệnh viện chuyên khoa mắt ngay lập tức.
Tóm tắt
Tình trạng đau mắt đỏ kéo dài cảnh báo viêm nhiễm chưa được kiểm soát hoặc tổn thương giác mạc kèm theo. Người bệnh không nên tự ý kéo dài thời gian dùng thuốc nhỏ mắt cũ. Chủ động đi khám chuyên khoa mắt để được đánh giá cẩn thận là giải pháp cần thiết giúp bảo vệ thị lực an toàn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bệnh đau mắt đỏ thông thường kéo dài bao lâu thì khỏi?
Thời gian khỏi đau mắt đỏ do virus thường từ 7 đến 14 ngày. Nếu sau 10 ngày các dấu hiệu không giảm hoặc mắt mờ đi, người bệnh cần tới bệnh viện chuyên khoa mắt để kiểm tra lại.
Có nên tự đổi thuốc nhỏ mắt khi thấy mắt lâu khỏi không?
Không nên tự ý đổi thuốc nhỏ mắt. Mỗi nguyên nhân gây viêm kết mạc đòi hỏi nhóm hoạt chất khác nhau. Việc dùng sai thuốc kháng sinh hay kháng viêm có thể làm tổn thương giác mạc nặng hơn.
Đang bị đau mắt đỏ kéo dài có được đeo kính áp tròng không?
Người bệnh nên ngừng đeo kính áp tròng ngay khi mắt đỏ. Đeo kính áp tròng lúc kết mạc đang viêm làm tăng nguy cơ loét giác mạc và nhiễm khuẩn bội nhiễm nguy hiểm.
Đau mắt đỏ đã khỏi rồi có nguy cơ bị tái phát lại không?
Đau mắt đỏ có thể tái phát nếu tiếp xúc lại với nguồn lây virus, vi khuẩn hoặc khi cơ thể tiếp xúc dị nguyên. Kháng thể sau nhiễm virus không bảo vệ mắt trọn đời.
Nên vệ sinh mắt tại nhà thế nào khi mắt chưa khỏi hẳn?
Người bệnh có thể dùng nước muối sinh lý natri clorid 0,9% rửa nhẹ nhàng. Cần tránh các biện pháp xông lá trầu không hay đắp lá cây vì rất dễ gây bỏng hoặc nhiễm trùng mắt.
